جاذبه مذهب شیعه و دافعه بوکوحرام در نیجریه

کد خبر: ۱۲۸۵۲۴

تاریخ: ۲۳ اسفند ۱۳۹۶ - ۲۰:۱۵

محمدحسن نیک‌بین
اگرچه ربایش «دختران چیبوکی» در نیجریه بسیاری از مردم این کشور و جهان را در ناراحتی و عصبانیت فرو برد، اما شاید بدبین‌ترین شهروند نیجریه‌ای هم تصور نمی‌کرد که اتفاقی مشابه مجددا در یکی دیگر از نقاط این کشور رخ دهد. در حالی که  حدود چهار سال از دزدیده شدن «دختران چیبوکی» به دست عناصر «بوکوحرام»  می‌گذرد، تروریست‌های وابسته به گروه القاعده، ماه گذشته حدود 110 دختر مدرسه «داپوچی» را ربودند تا بار دیگر سایه‌ای از وحشت را در سراسر آفریقا پهن کنند و از سویی دیگر خاطرات تلخ سال 2014 میلادی را برای جهان زنده کنند. اگرچه تعداد زیادی از دختران چیبوکی آزاد شدند اما همچنان بر اساس گزارش های رسیده حدود 100 نفر از آنان وضعیت نامعلوم و بغرنجی را سپری می‌کنند و به ازدواج اجباری با عوامل بوکوحرام در نقاط نامعلوم نیجریه تن داده‌‌اند.
بنابراین اگر سال گذشته به سرنوشت مبهم «دختران چیبوکی» اشاره کردیم و گفتیم که بزرگ ترین چالش دولتمردان نیجریه حل این بحران است، اکنون نیز باید همین گزاره را تکرار کنیم، تنها با این تفاوت که اکنون 110 نفر دیگر نیز به این لیست اضافه شدند و در سال 97 ارتش نیجریه باید در جستجوی حدود 220 دختر دانش‌آموز باشد.
«محمد بوحاری» رئیس‌جمهور نیجریه اما با مشکلات بزرگ دیگری در مدیریت کشور نیز مواجه است. و باید در مورد وضعیت شیخ «ابراهیم زکزاکی» رهبر شیعیان نیجریه به افکار عمومی پاسخ دهد. شیخ زکزاکی باتوجه به رای دادگاه این کشور، باید به صورت فوری در سالی که گذشت آزاد می شد اما این اتفاق هیچ گاه رخ نداد تا بار دیگر این واقعیت ثابت شود که سیاست نیجریه به طور گسترده تحت نفوذ پول‌های نفتی آل سعود و تحت تاثیر ایدئولوژی وهابیت قرار دارد. آنها با صرف هزینه‌های گزاف و فرستادن مبلغ و مفتی به کشورهایی نظیر نیجریه، سعی در توسعه تفکر وهابیت و بوکوحرام دارند. آل‌سعود اما فقط به گسترش تفکر تکفیری راضی نشده و سران نیجریه را به سرکوب شیعیان تشویق می‌کنند شیعیانی که تعداد آنها در حال افزایش است و رهبری آنها را نیز شیخ «ابراهیم زکزاکی» برعهده دارد، فردی که به امام‌خمینی(ره) بسیار ارادت دارد. شیعیان نیجریه بیش از هر جای دیگر متاثر از ایران هستند و به صورت بارز تصاویر رهبران و مراجع تقلید شیعه ایرانی را در حسینیه‌ها و مساجد، راهپیمایی‌ها و مجالس خود نصب می‌کنند. تلاش‌‌های بی‌وقفه زکزاکی در نیجریه که باعث هدایت میلیون‌ها نفر شد نهایتا موجب عصبانیت آل سعود شد و باعث خشم و غضب وهابی‌ها گردید. در همین اثناء، صدها شیعه به دست نیروهای ارتش قتل‌عام شدند. در این میان شیخ زکزاکی نیز زخمی شد و به همراه همسرش به زندان افتاد و هنوز نیز در حبس به سر می‌برد.
شیعیان نیجریه که عمده آنها در ایالت «کانو» و شهر «زاریا» زندگی می‌کنند، در سالی که گذشت همانند سال‌های قبل‌تر از هر فرصتی استفاده کردند تا در راهپیمایی شرکت کنند و آزادی شیخ زکزاکی را فریاد زنند. شمار شیعیان نیجریه بر اساس گزارشات، بیش از 10 میلیون نفر است. تظاهرات آرام آنها بارها توسط پلیس سرکوب شده است. فعالیت «جنبش اسلامی نیجریه» (گروه وابسته به شیعیان) نیز به طور رسمی ممنوع شده است.
هرچند که آل سعود و سردمداران تفکر وهابیت با خرج پول‌های کلان و مفت در بخش‌های مختلف آفریقا همچون نیجریه، سعی دارند تا آنچه که خود به آن پایبند هستند را به اجبار بر افکار سیاه پوستان دیکته کنند، اما به نظر می‌رسد که این تفکرات بلند و پرمغز جمهوری اسلامی است که دل‌ مردم نیجریه را مجذوب خود کرده و مردمان آفریقا را سمت خود پرواز می‌کشد. شاهد مثال این ادعا گزارشی بود که خبرنگار «بلومبرگ» آن را اطلاعات و مشاهدات میدانی خود در نقطه اوج درگیری ها به چاپ رسانیده بود.
این خبرگزاری معروف در گزارشی جالب، به برتری نرم جمهوری اسلامی از سایر رقبای خود حتی آمریکا در نیجریه می‌گوید و می‌نویسد: «جمهوری اسلامی ایران با ساختن زنجیره‌ای درهم تنیده و استوار با کمترین هزینه، قابلیت این را دارد که در هر مکان و هر زمان با آمریکا درگیر شود، ایران قدرت برتر نرم در نیجریه است.»
مردم نیجریه و ملت آفریقا که طی سده‌های اخیر ضربات سختی را از جانب استعمار متحمل شده‌اند، به نظر می‌رسد که در حال بازیابی مسیر و بازگشت به دیانت اسلام هستند. در این میان، مذهب شیعه به خاطر مجاهدت‌های شیخ زکزاکی و یارانش و به خاطر مبارزاتی که جمهوری اسلامی ایران پرچمدار آن است، جاذبه زیادی را ایجاد کرده است. تحولی که علاوه بر وهابیت و رژیم آل سعود، آمریکا و رژیم صهیونیستی را نیز به شدت نگران کرده است.
مردم نیجریه طی دهه‌های اخیر دو جریان رقیب را در جامعه خود شاهد بوده‌اند؛ جریانی که «بوکوحرام» نام دارد و به نمایندگی از تفکر وهابیت، کاری جز جنایت و آدم‌ربایی نمی‌کند و جریانی که تحت رهبری شیخ زکزاکی، ارزش‌ها و اعتقادات شیعی را نمایندگی می‌کند. طبیعی است که مردم با مقایسه عملکرد این دو جریان، جانب شیخ زکزاکی را بگیرند و گم کرده خویش را پیدا کنند.
در هر صورت، مذهب شیعه و شیخ زکزاکی امید و ایمان را در دل مردم زنده کرده است و هیچ نیرویی دیگر نمی‌‌تواند این مردم را به دوره جاهلی برگرداند و به بردگی و بندگی در مقابل غربی‌ها بکشاند.