بازار شب عید و تدابیری برای خرید کالای داخلی- بخش پایانی

شور و‌اشتیاق رسیدن سال نو در خرید شب عید

کد خبر: ۱۲۷۸۵۱

تاریخ: ۱۵ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۹:۳۷

گالیا توانگر

تاکید بر خرید کالای ایرانی در شرایط فعلی اقتصاد کشور از ضروریات است، توصیه اکید دیگر برای خرید شب عید این است که تا آنجا که ممکن است بر روی خود سازندگی داشته باشید و از چشم و هم چشمی‌های کورکورانه بپرهیزید.
شما باید دو، دو تا چهار تا کرده و با توجه به شرایط جیب و طبقه‌ای که در آن قرار دارید، خرید کنید. مفتون زیباترین‌ها و گران‌ترین‌ها نشوید. ببینید به شما چه می‌آید و برایتان بهترین محسوب می‌شود؟
انتخاب مناسب‌ترین وسیله بسیار مهم است. نباید به دنبال بهترین کالا باشیم، بلکه باید مناسب‌ترین کالا را انتخاب کنیم. قبل از این کار باید شرایط اجتماعی و مالی خود را در نظر بگیریم و براساس شرایط موجود، انتخاب کنیم. آنچه می‌خریم باید با هم هماهنگی داشته باشند، مثلا خرید یک فرش گران قیمت و نفیس برای یک خانه اجاره‌ای که هیچ کدام از وسایلش لوکس نیست،‌اشتباه است.
بیایید در سال جدید همراه خانواده به خرید سال نو برویم، زیرا خرید دسته جمعی بسیار لذت‌بخش خواهد بود، هنگام انتخاب دقت کنید تا این گردش دسته جمعی به خشم و خشونت تبدیل و کام شیرین با رفتارهای نادرست تلخ نشود. ترس و نگرانی را هنگام انتخاب از خود دور کنید و توجه داشته باشید که اگر وسیله‌ای را به هر دلیلی نتوانستید تهیه کنید، بالاخره در زمان مناسب بودجه کافی برای تهیه آن تامین خواهد شد. برای خرید مناسب همواره به نکات زیر توجه داشته باشید.
با برنامه خرید کنید. نیازهای ضروری خود را بشناسید. برای خرید برنامه‌ریزی مناسب داشته باشید. خریدهای خود را فصل به فصل انجام دهید. در حال زندگی کنید، نه درآینده؛ منظور این است از دپو کردن کالا بپرهیزید. برنامه‌ریزی کرده و از قبل قیمت‌ها را بررسی کنید. یک حس خوب را خراب نکنید. فهرست خرید برای آرامش بیشتر تهیه کنید. تردید و شک را از خود دور کنید. بهترین انتخاب، مناسب‌ترین انتخاب نخواهد بود، باید شرایط جیب خود را بسنجید.
محرومان را فراموش نکنیم
پروانه رنجبریان که در یک بعد از ظهر شلوغ روانه بازار شده است، برایمان از روی دفتر خاطراتش می‌خواند:« ظهر است و با عجله سوار اتوبوس می‌شوم، اتوبوس تقریبا پراست و من خیلی عجله دارم، کنارم خانم ۶۵ساله‌ای نشسته و روبرویم خانمی جوان با بچه‌ای ۸ساله! خانم بغل دستی شروع به صحبت می‌کند و از خرید شب عیدحرف می‌زند. بعد می‌گوید:« همه خریدم را کردم، تنها غصه‌ام خرید رومیزی برای آشپزخانه است! دوست دارم چین‌دار باشد، پیدا نمی‌کنم!»
خلاصه بعداز کمی خانم روبرویی به کودکش می‌گوید:« بس کن!» کنجکاوانه نگاه می‌کنم ودختربچه شروع به‌گریه می‌کند. مادرش سعی در آرام کردنش دارد.»
وی ادامه می‌دهد:« قطرات‌اشک مادر است که به پهنای صورتش شروع به ریزش می‌کند،طاقت  نمی‌آورم وعلتش را می‌پرسم، خانم در حالی که‌گریه می‌کند، می‌گوید:« شب عیده وهمسرم کم درآمد، امروز برای خرید عیدآمدم، پولم کفاف خرید مایحتاج دخترم را نداد و حالا دخترم بی‌قراری می‌کند.»
از اتوبوس که پیاده می‌شوم، همه‌اش در فکر اتفاق درون اتوبوسم. با خودم فکر می‌کنم چقدر روزگار بی‌مرامی هست! در یک طرف تنها غصه یک نفر پیدا نکردن رومیزی برای خانه است ودر یک طرف مشکلات مادری که‌اشک‌های فرزند وخودش درهم می‌پیچد. توانایی خرید شب عید را ندارد. خدایا! لطفا شب عید قلب کسی را آماج شکستن نکن.»
خرید شب عید و سونامی چشم و هم چشمی
قبل از رفتن به بازار تصمیم بگیرید به چه چیزی نیاز دارید نه اینکه با دیدن وسایل، تصمیم به خرید بگیرید. خرید باید براساس نیاز و ضرورت باشد نه احساس و توجه به زرق و برق. بهتر است از یک جا خرید نکنید، زیرا شاید در مکان دیگری برخی از کالا‌ها را بتوانید با قیمت ارزان‌تری بخرید.
برخی از اقلام مورد نیاز را هم می‌توان از عمده‌فروشی‌ها تهیه کرد، یعنی اگر در بین اقوام چند خانواده به یک کالا احتیاج دارند، بهتر است آن را به صورت عمده تهیه و بین آنها تقسیم کرد.
سیما رحیمی یک مشاور خانواده با‌اشاره به برخی درگیری‌های خانوادگی در حین خریدهای شب عید که اساسا ریشه در چشم و هم چشمی با فامیل و دوست و آشنا دارند، می‌گوید:« الگوی غلط مصرف در بعضی از خانواده‌ها ، چشم وهم چشمی، حساسیت‌های بی‌مورد و تربیت‌های غلط مواردی است که در خرید کردن‌های شب عید نمود پیدا می‌کند. در واقع با هر چه بیشتر مصرفی شدن جوامع شهری ما، نیازهای اولیه که توسط افراد تشخیص داده می‌شوند، جای خود را به نیازهای ثانویه داده و این نیازها چه بسا بر مبنای چشم و هم چشمی‌های نادرست میان خانواده‌ها شکل می‌گیرد. رقابت‌های نادرست بر سر خرید وسایل منزل ، لباس و کیف و کفش از مهم‌ترین جنبه‌های الگوی نادرست مصرف است. اگرچه طبقات متوسط و پایین جامعه از بضاعت مالی و اقتصادی کافی برای خریدهای آنچنانی و سنگین برخوردار نیستند، اما فضای غلط چشم و هم چشمی باعث می‌شود این نکته مهم فراموش شده و برخی از خانواده‌ها به صورت لجام گسیخته به خریدهایی بپردازند که عملا به آن نیاز چندانی ندارند.»
وی درباره اسارت در دام برخی تبلیغات کاذب می‌گوید:« این روزها همه ما زیر بمباران تبلیغات تجاری هستیم. تلویزیون، بیلبوردها، روزنامه‌ها و حتی تراکت‌ها در پیاده‌روها ما را به خرید هر چه بیشتر در شب عید دعوت می‌کند. الگوی تحمیلی تبلیغات، فرد را به صورت ناخودآگاه مجاب می‌کند به اینکه به وسایل و اقلام مختلف نیازمند است؛ درحالی که این نیاز، فقط یک نیاز کاذب است. یکی از مشکلات جامعه امروز تبلیغ و تشویق به خرید کالاهای متنوع و گرانقیمت در رسانه‌های مختلف است، در حالی که در کنار چنین تبلیغاتی ارائه فرهنگ خرید مناسب و الگوهای صحیح مصرف است و باید توجه داشت تسخیر ذهن افراد با تبلیغات متعدد و متقاعد کردن آنها برای خرید‌های غیرضروری در طولانی‌ مدت تبعات مختلفی را در پی خواهد داشت که به نفع سلامت روان و اقتصاد جامعه نخواهد بود.»
این مشاور در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «در برخی افراد خرید کردن راهکاری برای خودنمایی است، این افراد تصور می‌کنند خرید اجناس غیرضروری و ولخرجی خود کم‌بینی و کاهش اعتماد به نفس را در آنها برطرف می‌کند. خریدن لباس‌های گرانقیمت، کیف‌ها و کفش‌ها با برندهای مختلف و حتی لوازم غیر لازم برای خانه، زمینه‌ای است که این افراد گمان کنند به حدی از آرامش و سکون روانی رسیده‌اند. این در حالی است که صرف بخشی از درآمد ماهانه به خریدهای غیرضروری نه تنها مشکل این گونه افراد را حل نخواهد کرد، بلکه با به وجود آوردن احساس یاس و ندامت از خرید، این مشکلات تشدید خواهد شد.»
خرید شب عید؛ ۸۰ هزار میلیارد تومان
رحیم زارع عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی می‌گوید: «مردم در خریدهای شب عید ۸۰ هزار میلیارد تومان هزینه می‌کنند که از این رقم ۴۰ هزار میلیارد تومان آن مربوط به سه میلیون کارمند دولت است.»
وی با بیان اینکه آماری از سهم کالای ایرانی در سبد خرید مردم برای عید نوروز وجود ندارد، می‌گوید:« این مسئله نشان دهنده نامناسب بودن فضای کسب و کار، رکود در تولید و نقطه ضعف دولت است.»
وی با بیان اینکه در تنظیم بازار شب عید ضعف وجود دارد، می‌افزاید: «دلیل این مسئله منحل شدن وزارت بازرگانی و آشنا نبودن وزارت جهاد کشاورزی با حوزه تجارت است. دولت هر قانونی خواسته است آن را مصوب کرده‌ایم و درباره قانون کم و کسری وجود ندارد، اما اجرای قانون ضعیف است. در شب عید نظارت در دست اصناف است و آنها می‌توانند بر کالاهای قاچاق نظارت کنند.»
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی ادامه می‌دهد: «در بودجه سال آینده ۶۰ هزار میلیارد تومان تسهیلات برای ایجاد یک میلیون و ۳۰ هزار شغل قرار داده شده است، اما اگر مردم از تولید ملی حمایت کنند، یک میلیون شغل بدون بودجه مجلس ایجاد می‌شود و اگر ۸۰ هزار میلیارد تومان هزینه کرد مردم در شب عید به کالاهای ایرانی اختصاص یابد ۲۵ درصد از جوانان بیکار شاغل می‌شوند.» وی این نوید را می‌دهد که قوانین مالیات و ارزش افزوده در حال بازبینی و اصلاح است.
محمد طحانپور رئیس‌اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی می‌گوید:« قانون مالیات بر ارزش افزوده در حال خفه کردن تولید‌کننده داخلی است و مجلس باید این قانون و قوانین مربوط به کارگران را اصلاح کند.»
وی عرضه بیش از تقاضای لوازم خانگی و روش فروش این محصولات در فروشگاه‌های بزرگ را عامل رکود در بخش تولیدکنندگان لوازم خانگی می‌داند.
رئیس‌اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی تاکید می‌کند:« تولید کنندگان باید به کیفیت تولیدات و خدمات پس از فروش خود بیشتر توجه کنند.»
واحدهای کوچک تولیدی را
یاری گر باشیم
سید محمدرضا مرتضوی دبیرکل خانه صنعت و معدن با بیان اینکه قیمت‌های محصولات ایرانی و کیفیت آنها بهتر از کالاهای وارداتی است، می‌گوید: «سه میلیون صنوف کشور کارگران ایرانی چشمشان به دست مردم است.»
وی در ادامه چند مورد توصیه برای خرید شب عید را مطرح می‌کند: «مردم برای آجیل شب عید بادام هندی نخرند، زیرا پسته ایرانی صف شکن همه آجیل‌های دنیاست. مردم نگران شوینده‌های خارجی باشند، زیرا آنها بر اساس تحقیقات محرمانه‌ای که انجام شده است هم گران و هم مضر هستند.      ۱۰ تا ۱۵ درصد بازار شب عید کفش کشور مربوط به کفش‌های وارداتی و قاچاق است.»
علی لشگری عضو هیئت مدیره جامعه صنف کفش کشور نیز می‌گوید: «۲۰ درصد کل فروش سالانه این صنف مربوط به اسفند است. از نظر تعداد ۱۰ تا ۱۵ درصد و از نظر ارزش ۲۵ تا ۳۰ درصد بازار شب عید کفش کشور مربوط به کفش‌های وارداتی و قاچاق است. اسفند سال گذشته به دلیل حادثه ساختمان پلاسکو اقبال مردم به سمت کالاهای ایرانی ویژه بود و اگر مردم نگران ‌اشتغال فرزندان خود هستند کالای ایرانی بخرند.»
لشگری با بیان اینکه الگوی مصرف کفش کشور تغییر کرده است، می‌افزاید: «در سنین بین ۱۵ تا ۲۹ سال ضریب مصرف پنج و بیشترین آن مربوط به کفش‌های ورزشی است. کشورهای دیگر در پی تصاحب این بازار هستند و با در اختیار گرفتن بازار کفش ورزشی اکنون در پی بازار کفش در رده سنی ۳۰ تا ۴۵ سال هستند. البته بیشترین پیشرفت تولید کنندگان داخلی در بخش کفش‌های ورزشی بوده است که بیشتر آنها با ۵۰ نفر در حال کار هستند. هزینه بازاریابی برای واحدهای کوچک تولیدی زیاد است و باید در این زمینه به آنها کمک شود.»
مجید افتخاری عضو هیئت مدیره اتحادیه پوشاک می‌گوید:« سهم تولید‌کننده داخلی در بازار پوشاک درسال‌های اخیر کاهش یافته و وضع آشفته‌ای بر این بازار حاکم است. 50 درصد بازار پوشاک کشور در اختیار محصولات خارجی است. در زمینه پوشاک سیاست‌گذاری‌ها درست نیست و نباید مراکز تجاری بزرگ و مهم فضای خود را فقط در اختیار برندهای خارجی قرار دهند. فناوری‌های تولید پوشاک در کشور در سطح خوبی قرار دارد اما برای رونق تولید پوشاک باید فضای کسب و کار مناسب شود.»
وی ادامه می‌دهد: «دست‌فروشان و نمایشگاه‌هایی با کالاهای بی‌کیفیت در شب عید کالای مرغوب ایرانی را تحت تاثیر قرار می‌دهند. در حالی که به کشورهای اروپایی پوشاک صادر می‌کردیم، اکنون در حال از دست دادن بازار داخلی هستیم.»