چالش شکاف نسل‌ها و ریشه‌یابی ضعف‌های آموزشی

جوان انقلابی در سایه تربیت اسلامی

کد خبر: ۱۲۶۸۸۴

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۳۹۶ - ۲۳:۰۷

هدیه آقاپور
شما جوان‌ها - شما جوان‌های محصل - سایر جوان‌ها امید من هستید، نوید من هستید. امید من به شما توده جوان است، به شما توده محصل است. من امید این را دارم که مقدرات مملکت ما بعد از این به دست شما عزیزان بیفتد و مملکت ما را شما عزیزان حفظ کنید، من امید آن را دارم که شماها با علم و عمل، با علم و تهذیب نفس، با علم و عمل صالح، بر مشکلات خودتان غلبه کنید.(امام خمینی(ره) ۱۷ اسفند ۱۳۵۷)
امروز با این واقعیت عینی روبرو هستیم که دشمنان جمهوری اسلامی سال هاست که در تلاش‌اند تا در حوزه‌های فرهنگی و عقیدتی بر روی مردم ما اثر منفی بگذارند و از اهداف اصلی انقلاب دور کنند اما هر روز ناکام‌تر از قبل هستند و همچنانکه امام خامنه‌ای مکرر در سخنانشان تاکید داشته‌اند دشمن در برنامه‌های خود علیه کشورمان همیشه با بن‌بست روبرو بوده و هوشیاری و بیداری به موقع ملت ایران همیشه مانع بزرگی بر سر راه دشمنان در رسیدن به مقاصدشان بوده است. نمونه بارز این هوشیاری مردم را در حوادث و اغتشاشات اخیر شاهد بودیم که چگونه همانند حماسه نه دی پای کار نظام و انقلاب حاضر بودند و در تمام شهرهای کشور مردم در دفاع از انقلاب اسلامی و نظام ولایت فقیه به خیابان‌ها آمدند و دشمنان را از اهداف و برنامه‌های خود ناکام و ناامید کردند و همچنین در راهپیمایی با شکوه 22 بهمن امسال اتحاد و همبستگی ملی را به خوبی به نمایش گذاشتند.
خط و نشان امام خمینی
و وحشت دشمن
به زبان ساده بخواهیم بگوییم یکی از جملات کلیدی و مهم بنیانگذار جمهوری اسلامی این جمله بود: «امید من به شما توده جوان است.» این جمله خط و نشان مهمی برای دشمن در زمان خودش بود و تاثیر آن را هم دیدیم؛ از پیروزی انقلاب اسلامی گرفته تا 8 سال دفاع مقدس، جوانان این مرز و بوم یک تنه توطئه‌های دشمنان را خنثی کردند و پس از دوران دفاع مقدس کار به جایی رسید که جوانان غیور کشورمان در علم و دانش از جمله مباحث پزشکی، نانو، هسته‌ای، ساخت تجهیزات دفاعی و غیره به پیشرفت‌های چشم گیری رسیدند.
با این حال حتی ترور دانشمندان و انواع و اقسام تحریم‌ها هم نتوانست جوانان و مردم ما را از مسیر اصلی خود منحرف کند، طبیعی است که تبلور شجاعت و موفقیت آنها الگویی برای جوانان دیگر کشورهای اسلامی در خارج از مرزها شد.
مباحث اقتصادی
چالش فکری جوانان
در ناآرامی‌های اخیر حسین ذوالفقاری معاون امنیتی وزیر کشور آمار قابل تاملی را اعلام کرد. به گفته وی؛ بیش از ۹۰درصد کسانی که در صحنه این ناآرامی‌ها دستگیر شده‌‌اند، جوان و نوجوان هستند که میانگین سنی آنها زیر ۲۵ سال است و قاطبه آنان سابقه دستگیری و بازداشت قبلی ندارند.
فارغ از مباحث سیاسی باید این سؤال را پرسید اگر چنین اتفاقی چند دهه قبل رخ می‌داد باز هم آمار‌ها بدین شکل بود؟ بی‌شک در حوزه‌های مسائل امنیتی و امکان تحریک و نقش‌آفرینی عوامل خارجی و نقش دست‌های بدخواهان کشور در بروز این مسائل واضح است اما ریشه آن به مسائل تربیتی و آموزشی بازخواهد گشت؟ مباحث اقصادی، فرهنگی تا چه اندازه در بروز شکاف بین نسلی تاثیر گزار خواهد بود؟
گرچه جواب این سؤالات در خود آن پنهان است، همین قدر که میانگین سنی افراد فریب خورده به دهه 70 باز می‌گردد نشان می‌دهد زمینه‌ای به واسطه کم کاری‌ها فراهم شده تا دشمن اندیشه جوانان را هدف قرار دهد.
جبار کوچکی نژاد نماینده مردم رشت و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «اینکه بخشی از دانش‌آموزان و دانشجویان نگاهشان نسبت به دهه 60 متفاوت می‌باشد واقعیت غیر قابل انکاری است.»
وی ادامه می‌دهد: «دلایل مختلفی را می‌توان برای این موضوع ذکر کرد، به اعتقاد من مشکلاتی که در خانواده‌ها وجود دارد از جمله مباحث اقتصادی که انتقال این مشکلات به فرزندان باعث ایجاد نگرانی در روح و روان آنها می‌شود و آرامش فکری از آنها گرفته می‌شود، از سوی دیگر تبلیغات بیرونی که با ابزارهای مختلف در معرض نمایش فرزندان قرار می‌گیرد خود عامل دیگری برای شکاف بین نسلی است.»
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس می‌افزاید: «مدارس و دانشگاه‌ها نیز در تغییر نگرش جوانان موثر هستند و ارتباطی که باید میان اولیاء و مربیان باشد وجود ندارد و سؤالاتی که در ذهن نوجوان است پاسخ داده نمی‌شود، بنابراین آنها فکر می‌کنند آن چیزهایی که خودشان به آنها رسیده‌اند درست است.»
عدم هدف گذاری
برای اخذ «مدرک» تحصیلی
شما جوان‌ها - جوان‌های محصل - سایر جوان‌ها امید من هستید، نوید من هستید. امید من به شما توده جوان است، به شما توده محصل است. من امید این را دارم که مقدرات مملکت ما بعد از این به دست شما عزیزان بیفتد و مملکت ما را شما عزیزان حفظ کنید، من امید آن را دارم که شماها با علم و عمل، با علم و تهذیب نفس، با علم و عمل صالح، بر مشکلات خودتان غلبه کنید.(امام خمینی(ره) ۱۷ اسفند ۱۳۵۷)
طبق فرموده امام راحل باید زمینه برای صیانت از مملکت برای فرزندان نسل به نسل فراهم شود، در فرمایش ایشان کاملا تاکید بر خود و عزت نفس دیده می‌شود در حالی که جوانان امروز به واسطه کاستی‌های آموزشی چشمشان به دولت و حاکمیت است تا آنان را روی غلطک انداخته و به کسب و کار و علم بپردازند.
همین امر ضعف آموزشی را نشان می‌دهد که در دوران تحصیل آینده درست برای فرزندان هدف گذاری نمی‌شوند و آنها با این تفکر که «مدرک» بگیرند مدرک گرایی رکن قرار می‌گیرد و با این نگاه فارغ‌التحصیل می‌شوند درحالی که در نظام آموزشی پویا خلاف این موضوع تحقق پیدا می‌کند.
کسب مهارت، کارآفرینی و خلاقیت باید خروجی نظام آموزشی ما باشد، در غیر این صورت شاهد جوانان تحصیلکرده بیکار در جامعه خواهیم بود که خود موضوعی نگران‌کننده و خطرناکی است که تبعات مختلفی را به همراه دارد.
شکاف میان نسل حاکمیت
و نسل معروف به دهه 70 -80
فرهاد فلاحتی نماینده مردم قائنات در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «شکاف بین نسلی همیشه در همه ملت‌ها و قومیت‌ها امر رایجی بوده و در تاریخ مسبوق به سابقه است.»
وی ادامه می‌دهد: «اما اینکه چه بستری را فراهم کند تا انتقال اندیشه‌ها، خردها، دانش‌ها، بینش‌ها و ماحصل فرهنگی جامعه به نسل‌های بعد منتقل شده و آنها جانشین خوبی برای مدیران فعلی کشور باشند، حاکمیت را به خوبی در دست بگیرند و از کشور صیانت کنند یک امر بسیار مهمی است.»
فلاحتی می‌افزاید: «اینکه ما در کشورمان در رابطه با این موضوع در چه وضعیتی هستیم قابل بررسی است، بخش جوان جامعه ما که دهه 70 به بالا هستند از نقش حاکمیت جامعه که برای دهه 60 به قبل هستند به لحاظ آرمانی و سبک زندگی دارند جدا می‌شوند و این آسیبی است که جامعه را تهدید می‌کند ، این موضوع نیاز به گفتمان‌سازی مطلوب و حضور رسانه‌ها و کتب و نشریات جوان پسند در میدان اطلاع‌رسانی دارد.»
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس تصریح می‌کند: «بازنویسی جدی باید در مقالات آموزشی صورت بگیرد و ضمن حفظ باورهای دینی و اعتقادی و هویت ملی درک شرایط جوانان واجب است اما همه جوانان کشورمان دلسوز کشور هستند ولی امر مدیریت آن بسیار مهم است که متاسفانه ما در این بخش دچار آسیب شدیم.»
تبلیغ سوء دشمن
علیه ارزش‌های اسلامی
یکی از معجزات قرآن و زیبایی‌های اسلام به روز بودن آن و انطباق با هر عصر و زمانی است، بنابراین طبیعی است در تلاش باشند تا خلاف آن را تبلیغ کنند.
یکی از مکرهای استکبار این است که به بهانه پیشرفت، عصر تکنولوژی و چالش‌های گوناگون، اسلام را محصور کرده و آزادی‌های بی‌هدف را به خورد جوانان دهند، در حالی که دین چیزی جز آزادی و آزادگی و هموار نمودن مسیر توسعه و پیشرفت نیست که اگر تعلیم و تعلم آن به درستی صورت نگیرد راه نفوذی برای دشمن خواهد شد.
حس سرخوردگی، دین‌گریزی و ضعف عرق ملی دقیقا همان چیزهایی است که اگر در جوانان بروز پیدا کند بحران جدی ایجاد خواهد شد، شاید یکی از دغدغه‌های خانواده‌های امروز همین موارد نام برده باشد در نتیجه شکاف بین نسلی مدیریتش با مشکل رو به رو خواهد شد.
حجت‌الاسلام علیرضا سلیمی نماینده مردم محلات و عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «واقعیت این است که در تربیت نسل جدید جدی عمل نکردیم، یعنی دچار یک خوش باوری شدیم، تصورمان این بود وقتی نظام جمهوری اسلامی مستقر شد به خودی خود بچه‌ها در آن تربیت می‌شوند.»
وی ادامه می‌دهد: «در یک حالت غفلت و بی‌خبری کارهای اساسی انجام نشد، متاسفانه باید بگوییم که معلم به اندازه کافی برای بچه‌ها نتوانستیم تربیت کنیم، اکنون چند سال است که فضای مجازی ذهن بچه‌های ما را بمباران کرده و  به این معنی که یک فضایی را دشمن آماده کرد، پاس داد تا ما به خودمان با دسیسه دشمن گُل بزنیم!»
حجت‌الاسلام سلیمی تاکید می‌کند: «از یک طرف خودمان کار نکردیم و از طرف دیگر صحنه را برای دشمن فراهم کردیم، در بخش غرور ملی جدی عمل نکردیم در حالی که این غرور ملی مانند نخ تسبیح است که دانه‌های ملت را به هم وصل می‌کند، امروزه ما در منطقه توفیقات و پیروزی‌های بسیار مهم و چشمگیری داشتیم که این نقطه غرور آمیزی بود و ما از همین نقطه نتوانستیم استفاده کنیم.»
عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس تصریح می‌کند: «در بخش تربیتی کار نکردیم و از کنار موضوعاتی که بسیار موجب غرور ملی می‌شد به راحتی گذشتیم و در موضوعاتی چون هسته‌ای؛ در حالی که عقب‌نشینی کردیم روی آن مانور دادیم، از طرف دیگر نظام آموزشی نتوانست بچه‌ها را برای کار کردن در آینده که همان امید به زندگی است آماده کند، تصورمان این بود هرکس مدرک بگیرد باید جایی استخدام شود، همچنین جامعه را برای مهارت آموزی و اینکه فرد خودش شغل ایجاد کند اقناع نکردیم.»
وی اضافه می‌کند: «ذهنیتی برای بچه‌ها شکل دادیم که باید به دنبال لقمه آماده‌باشند، اکنون وقت آن است که باید دست در دست هم دهیم و این منافذ را سد کنیم، هنگامی که ما به دنبال سند 2030 می‌رویم و به نسخه‌های بومی پشت می‌کنیم خب نتیجه‌اش همین می‌شود متاسفانه کسانی در مسند تصمیم گیری نشستند که نگاهشان در زاویه نگاه دشمن بود، همچنان هم در دیدگاهشان اعتقادی به اسناد بومی مشاهده نمی‌شود.»
این عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس خاطرنشان می‌کند: «امیدوارم با عبرت از این مسائل جلوی این منافذ گرفته شود و نظام آموزشی انقلابی‌تر از گذشته عمل کند.»
لزوم تقویت ایمان
در نظام آموزشی
ایمان از دو عنصر اصلی با نام‌های علم و عمل شکل می‌گیرد و ضعف ایمان می‌تواند ناشی از ضعف علمی یا ضعف عملی باشد و نظام آموزشی در رشد و پرورش این دو عنصر نقش بسیار مهمی دارد.
انتقاد به وضع موجود از روحیات نسل جوان است و با همین روحیه و انرژی مثبت و آرمانخواهی است که دست به اعمال خارق‌العاده می‌زنند تا ناممکن‌ها را ممکن کنند.
انتشار شبهات فراوان از طرف معاندین با رنگ و لعابهای جذاب در فضاهای مختلف مجازی و حقیقی مزید بر این امر است و جوانان با علم اندک خود در مورد دین، نمی‌توانند پاسخی برای شبهات خود پیدا نمایند و دچار تضادی در باورهای دینی‌شان می‌شوند.
در نتیجه اولیاء و مربیان باید نسبت به این موضوع دقیق‌تر و هوشمندانه‌تر عمل کرده و سطح آگاهی خود را برای همراهی و پاسخ گویی فرزندان بالا برند.