نقش وحدت‌کلمه در پیروزی و تداوم انقلاب اسلامی - بخش نخست

وحدت و همدلی رمز اتحاد ملی

کد خبر: ۱۲۵۶۳۴

تاریخ: ۱۷ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۹:۴۵

گالیا توانگر
ما باید از همه طبقات ملت تشکر کنیم که این پیروزی تا اینجا به واسطۀ وحدت کلمه‏‎ ‎‏بوده است. وحدت کلمۀ مسلمین - همه، وحدت کلمۀ اقلیت‌های مذهبی با مسلمین،‏‎ ‎‏وحدت دانشگاه و مدرسۀ علمی، وحدت طبقۀ روحانی و جناح سیاسی. باید همه این‏‎ ‎‏رمز را بفهمیم که وحدت کلمه رمز پیروزی است؛ و این رمز پیروزی را از دست ندهیم و‏‎ ‎‏ـ خدای نخواسته ـ شیاطین بین صفوف شما تفرقه نیندازند.
(صحیفه امام(ره)، ج 6، ص 9)
از دیدگاه امام(ره) آنچه حقیقت و ماهیت وحدت را روشن می‌کند، این است که وحدت در چه جهتی و با چه انگیزه و قصدی صورت گیرد و محور وحدت و اساس آنچه باشد؟ محور وحدت در اندیشه‌ امام خمینی(ره) «اعتصام» به «ریسمان الهی» است.
بنابراین آنچه حقیقت و ماهیت «وحدت» و «اتحاد» را شکل می‌دهد، «عبودیت» و «بندگی» در برابر ربوبیت و الوهیت حق است. «اعتصام به حبل خدا» به این معناست. سه نکته‌ اساسی از این آیه‌ شریفه استنباط می‌شود.
1) جمیعاً که همان اراده‌ جمعی و گروهی و باهم بودن است.
2) واعتصموا بحبل‌الله، که اعتصام به حبل الهی در حالت جمعی است و بیان‌کننده‌ محور و بنیان و رکن اساسی و ذات و ماهیت و مجتمع (جمیعا) است.
3) «ولا تفرقوا» که به معنی نهی از تفرقه و جدایی است. درواقع، با وجود اعتصام به حبل الهی، تفرقه و جدایی منتفی می‌شود. چه پیمودن راه حق باید به صورت جمعی و همگانی و به‌دور از تفرقه و اختلاف صورت گیرد. به همین دلیل رسول خدا بر جماعت و مجتمع ‌بودن بر امر حق تأکید فراوان داشتند.
وحدت کلمه در برابر موج خدشه‌دار کردن وحدت
اولین قدمی که ما باید برداریم ترمیم این خرابی‌هایی است که به وسیله شاه که از عمال خارجی بود، حاصل شده است و این میسر نیست، الا به کمک کردن جمیع طبقات. «من از جمیع طبقات ملت با کمال تواضع تقاضا دارم که در این مشروع اسلامی و در این مشروع ملی همه با هم کمک کنند، همه دست به دست هم بدهند، اختلافات حزبی و مسلکی را کنار بگذارند، اختلافات قدیمی و جدیدی را کنار بگذارند... با صدای واحد، باید واحد قیام کنند، قیام به... امر مهمی که نجات دادن کشور است، نجات دادن این کشتی متزلزل است.» (صحیفه امام ج 12، ص 221؛ تبیان، دفتر پانزدهم، ص 238)
مهرداد سعادتی یک دانشجوی علوم سیاسی مهم‌ترین نقش وحدت در جامعه انقلابی را ترمیم خرابی‌ها و نواقص دانسته و می‌گوید: «دربدنه انسجام یافته جامعه اسلامی هیچ چیز مهم‌تر از وحدت نیست. برای همین است که تاکید اسلام و قرآن و نیز امام خمینی(ره) همواره به نحو روشنی بر وحدت کلمه بوده است. شاید به جرات بتوان گفت آنچه که در پیروزی انقلاب اسلامی نقش درجه یکی داشت، وحدت کلمه بود. همه آحاد ملت حول ریسمان مشترک انقلاب و اسلام به پا خاستند و کشور را از یوغ ابرقدرت‌ها نجات دادند. دشمنان با تمام قوا و انواع و اقسام نقشه‌های شوم می‌خواهند به همین نقطه که دلیل اصلی و رمز پیروزی و ایستادگی ملت ایران است، خدشه وارد آورند. در حالی که وحدت کلمه می‌تواند نجات بخش و تعالی بخش ملت باشد. یعنی ما با همین سلاح وحدت کلمه می‌توانیم دشمنان ضد وحدت ملی و اسلامی را دفع کنیم.»
این فعال دانشجویی ادامه می‌دهد: «امام به حفظ وحدت بعد از پیروزی انقلاب نیز تاکید کرده‌اند. همان طور که قبل از پیروزی انقلاب همه اقشار مردم یک صدا با هم حضور داشتند و سرانجام نیز موفق شدند، بعد از پیروزی این وحدت باید به مراتب بیشتر و قوی‌تر هم باشد تا بتوان این نهضت را که با تحمل رنج و زحمت به دست آمده، حفظ کرد.»
مشکلات را با اتحاد و همدلی
رفع کنیم
علی صفی یاری مدیر یک تولیدی پوشاک برایمان می‌گوید: «آن روزها وقتی امام(ره) سخنرانی داشت، سر از پا نمی‌شناختیم. حتی خود من محورهای صحبت‌های ایشان را مو به مو یاد داشت می‌کردم تا رهنمودهای روشنگرایانه ایشان را در زندگی کاری و روزمره خودم اجرا کنم. همه یک دل بودیم و چیزی را که برای خود می‌پسندیدیم برای همسایه و دوست و آشنای خود نیز همان را می‌خواستیم. متاسفانه کم کم دنیا زده شدیم و از خود گذشتگی‌ها کم رنگ شد. با این حال امروز نیز مهم‌ترین ابزار پیروزی حفظ وحدت و پرهیز از غرق شدن در موج چند دستگی‌ها و گروه‌های سیاسی است. امروز نیز باید به ریسمان رهنمودهای رهبری چنگ زده تا مشکلات حل شده و انقلاب را به سر منزل مقصود برسانیم.»
وی یکی از مصادیق نمود پیدا کردن وحدت را در شرایط فعلی جامعه مان، وحدت برای تحقق اقتصاد مقاومتی دانسته و توضیح می‌دهد: «باید دست به دست هم بدهیم و با سرمایه‌گذاری و تلاش فراوان لااقل تولیدی‌های کوچک را فعال نگه داریم، چون بسیاری از جوانان می‌توانند با فعالیت در عرصه تولید ملی هویت ایرانی را حفظ و تداوم بخشند.»
اتحاد جهان اسلام
تداوم وحدت کلمه دربُعد بین‌المللی
دوری از اسلام اصیل و قرآن کریم، ملی گرایی کشورهای اسلامی به گونه‌ای که هر یک ساز خود را بزند، فرقه‌گرایی، تفرقه‌انگیزی قدرت‌های سلطه‌گر، فراموشی ارزش‌های اصیل اسلامی، دنیاگرایی، وابستگی به دولت‌ها و قدرت‌های استکباری و... از مهم‌ترین عوامل نشانه گرفتن وحدت کلمه در کشورمان و منطقه خاورمیانه محسوب می‌شوند.
عباس باد مهر کارشناس ارشد مطالعات خاورمیانه برایمان توضیح می‌دهد: «یکی دیگر از موانع وحدت دنیای اسلام را باید در وابستگی حاکمان آن به ابرقدرت‌ها دانست. هنگامی که دولت‌ها از خود اراده‌ای نداشته باشند و ریز و کلان تصمیمات حکومتی را از خارج به آنها دیکته کنند، انتظار تصمیمات عاقلانه و حکیمانه از آنان انتظاری بیهوده است.»
وی ادامه می‌دهد: «همین طور جدایی بین کشورهای اسلامی، ایجاد و القای تفرقه از سوی قدرت‌های سلطه‌گر موجبات خدشه وارد شدن بر پیکره وحدت را فراهم می‌آورد. این توطئه بارها از سوی آنان عملی شده است تا جایی که امام‌خمینی(ره)، مرتبا این موضوع را بیان می‌نمودند: «برادران اهل سنت در کشورهای اسلامی بدانند که عمال وابسته به قدرت‌های شیطانی بزرگ خیرخواه اسلام و مسلمین نیستند و لازم است مسلمانان از آنان تبری کنند و به تبلیغات نفاق افکنانه آنان گوش فرا ندهند.» (امام خمینی، صحیفة نور، ج 13، ص 81.)
وحدت، شرط رحمت
وحدت و یکپارچگی از عوامل تحقق رحمت الهی بر بشر، تداوم آن و کلید بهشت و سعادت اخروی می‌باشد. با وحدت، در رحمت الهی بر بشر گشوده می‌شود و با تفرقه و اختلاف در رحمت بر روی بشر بسته می‌گردد؛ امام خمینی(ره) در این زمینه می‌فرماید: «از این جهت که دست خدا در کار است، باید شما و ما و همه، کاری بکنیم که این دست رحمت بسته نشود؛ از روی سر ما برداشته نشود. و آن کار این است که همان طوری که تا حالا همه با هم بودیم و یدالله مع‌الجماعة، و همه برای خدا بود و خدای تبارک و تعالی عنایت فرمود، حالا هم توجه به یک گرفتاری‌های شخصی عجالتاً نکنیم...»
سیما نصرت زاده یک فرهنگی در گفت‌و‌گو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «اساسا پیروزی انقلاب اسلامی به برکت وحدت کلمه حاصل شد. به تجربه برایمان ثابت شده هر جا که از ریسمان الهی وحدت جدا افتادیم، دشمنان سریعا فرصت نفوذ یافته‌اند. همان‌گونه که وحدت، رحمت، آرامش و امنیت و مهم‌تر از همه صلاح و سعادت جامعه را به‌دنبال دارد، اختلاف و تفرقه نیز هرگونه فسادی را به‌دنبال دارد. به تعبیر امام خمینی(ره): «همه با هم باشید و تفرق در کار نباشد. با تفرق همه‌ فسادها هست. و با تمسک به خداوند همه صلاح و سعادت‌ها هست.»
این فرهنگی انقلابی در تکمیل صحبت‌هایش می‌گوید: «بنابراین درمی‌یابیم که چون در تفرقه و اختلاف منافع شخصی جای مصالح عمومی و مصالح شریعت را می‌گیرد و منافع شخص برای هر فردی و هر گروهی از افراد و گروه‌های دیگر متفاوت است، طبعا درگیری‌ها، فساد و... برای به‌دست‌آوردن منافع رخ می‌دهد؛ درحالی‌که در وحدت مصلحت واحدی با عنوان مصلحت عمومی یا مصلحت شرع یا هر دو را در نظر می‌گیرند و جایی برای فساد، شکست و آسیب‌پذیری باقی نمی‌ماند.»
به نظر امام خمینی پرهیز از اختلافات سست و بی‌پایه و سلیقه‌هایی که بنیان‌ها را درهم می‌ریزد، مورد انکار هر عقل سالمی است و به‌راستی از منکرات بزرگ زندگی اجتماعی و مدنی است و از عوامل شکست و انحطاط جامعه؛ نه صلاح دین در آن است، نه صلاح و خیر دنیا. درحالی‌که وحدت و یکپارچگی به‌ ویژه در مقاطع حساس و بحرانی از ضروریات و از عوامل سازنده و پیش‌برنده است که هم صلاح دنیا را تأمین می‌کند و هم صلاح آخرت را. قطره‌ها را به سیل تبدیل می‌کند و عالمی را دگرگون می‌سازد. بنابراین عقل حکم می‌کند که وحدت، یک ضرورت جهانی و فطری برای حفظ و بقای انسان و جامعه‌ انسانی است.
وحدت کلمه
و حاکمیت ارزش‌های اسلامی
آیت‌الله محمد محمدی ری شهری عضو مجلس خبرگان رهبری، پیروزی این انقلاب را معجزه تاریخ اسلام برشمرده و می‌گوید: «پیروزی انقلاب اسلامی نه برای تحلیلگران، بلکه برای ارکان نهضت انقلاب اسلامی هم قابل پیش‌بینی نبود. رمز پیروزی انقلاب اسلامی اعتماد مردم به روحانیون و در راس آنها به امام خمینی(ره) بود. تا زمانی که این اعتماد باقی باشد، این انقلاب تداوم خواهد یافت و ان‌شاءالله به دست صاحب اصلی‌اش، حضرت ولی‌عصر(عج) خواهد رسید. با بهره‌گیری از بیانات امام راحل(ره) و رهبری، این انقلاب در پیدایش و تداوم، هدیه‌ای الهی است که با دو عامل انگیزه الهی و تحقق حاکمیت ارزش‌های اسلامی محقق شده است.»
آیت‌الله ری شهری ادامه می‌دهد: «توطئه‌های دشمنان انقلاب اسلامی برای ضربه زدن به این نظام در این جهت است که با تضعیف و سست کردن ایمان مردم به اسلام و ولایت فقیه به عنوان محور وحدت و با ایجاد تفرقه و جدایی بین اقشار جامعه با انقلاب اسلامی مبارزه کند.»
وی در پاسخ به این سؤال که اگر ما بخواهیم از انقلاب اسلامی دفاع کنیم، چه تکلیف مشخصی بر عهده ماست؟ با استناد به روایتی از پیامبر اعظم (ص) می‌گوید: «در روایت آمده است، که وقتی جهادگران پیروزمندانه به سمت پیامبر(ص) بازگشتند ایشان فرمودند: خوش آمد می‌گویم به کسانی که از جهاد کوچکتر آمده‌اند و بر شما باد جهاد بزرگتر و ازایشان پرسیدند، جهاد اکبر چیست، فرمودند: «جهاد با نفس» و این مسئله بیان گر اهمیت مبارزه با نفس در کنار مبارزه با دشمنان است.»
رئیس ‌موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث ادامه می‌دهد: « غالبا این روایت را در حوزه مسائل اخلاقی مطرح می‌کنند، اما این روایت از جنبه‌ای سیاسی و مدیریتی نیز برخوردار است، چنانچه گویی پیامبر اکرم (ص)، در آینده نزدیک این را پیش‌بینی می‌کرد که مسلمانانی که از فتوحات بازگشته بودند، به دلیل عدم توفیق در جهاد با نفس با یکدیگر اختلاف پیدا کنند و موجباتش شکست آنان در آینده نزدیک فراهم خواهد شد.»
تولیت آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی‌(ع) تصریح می‌کند: «آنچه می‌تواند انقلاب اسلامی را با خطر مواجه کند، فراموش شدن هدف اصلی از این انقلاب توسط مردم که حاکمیت ارزش‌های اسلامی است و نیز بروز تفرقه و اختلاف است. فراموش نکنیم که این انقلاب آسان به دست نیامده و ثمره هزار و چهارصد سال تلاش‌های حوزه‌های علمیه و مجاهدت علماء و خون‌های بیشماری است که در این مسیر جاری شده است و کسانی خواهند توانست از دستاوردهای انقلاب اسلامی محافظت کنند که در جهاد اکبر پیروز شوند. بروز فتنه‌های اخیر در مسیر دشمنی‌های همیشگی با انقلاب اسلامی است. در روایت آمده است که از فتنه آخرالزمان نهراسید، زیرا باعث می‌شود که شرایط بر شما روشن‌تر شود و چهره دوستان از دشمنان متمایز شود.»
عضو مجلس خبرگان رهبری همچنین به بیانات امام خمینی(ره) بعد از وقوع کودتای نوژه در دیدار با روحانیون و ائمه جمعه و جماعات‌اشاره کرده و می‌گوید: «امام خمینی(ره) در آن دیدار فرمودند من از تسلیحات نظامی دشمن و از کودتا هیچ هراسی ندارم، بلکه هراس من همه از این است که ما روحانیون به وظایف خودمان درست عمل نکنیم و آن وقت مردم خودشان ما را کنار خواهند گذاشت و دشمن به اهداف خودش در ضربه زدن به اسلام و انقلاب موفق خواهد شد، از این رو مهم‌ترین وظیفه روحانیت حفظ اعتماد مردم و نیز تقویت انگیزه الهی و وحدت کلمه است.»