آخرین حربه‌های آل‌سعود برای فرار از باتلاق یمن

کد خبر: ۱۲۵۱۳۷

تاریخ: ۱۱ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۹:۲۰

محمدرضا کلهر
عربستان در سه سال گذشته با وجود برخورداری از مدرن‌ترین تجهیزات نظامی نتوانسته است بر مردم فقیر یمن غلبه کند. در واقع پیش‌بینی عربستان در فروردین 94 یک حمله برق‌آسا به یمن و شکست انقلابیون این کشور بود. اما در این مدت تمامی حربه‌های آل‌سعود با شکست مواجه شده است. علاوه‌بر این انقلابیون یمنی با تکیه بر امکانات داخلی موفق شده‌اند موشک‌های بالستیک خود را به نحوی ارتقا دهند که علاوه‌بر افزایش برد آن، دقت بالاتری نیز داشته باشند. در همین ارتباط تاکنون شهر ریاض به عنوان پایتخت عربستان سه بار از سوی موشک‌های انصارالله هدف قرار گرفته است. در مهم‌ترین حمله، کاخ الیمامه در ریاض به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز عربستان هدف قرار گرفت و سامانه‌های دفاعی عربستان موفق به رهگیری و انهدام آن نشدند. علاوه‌بر این، شهر ابوظبی در امارات نیز از سوی انصارالله یمن و یگان موشکی این کشور هدف موشک‌های بالستیک قرار گرفت. این مسئله باعث شده است تا عربستان به نوعی تلاش‌های خود را برای پایان دادن به جنگ یمن و همچنین فرار از پاسخگویی در برابر جنایت مرتکب شده بیشتر کند.
***
اختلافات عربستان و امارات
عربستان و امارات هرچند به عنوان متحد در یمن با هم همکاری می‌کنند اما این دو کشور اهداف متنوع و حتی متناقضی را دنبال می‌کنند. این مسئله تاکنون باعث اختلافاتی بین دو کشور شده است. اخیرا رسانه‌های یمنی اعلام کردند که «عبد ربه منصور هادی» رئیس‌جمهور مستعفی و فراری بار دیگر به سران عربستان از تمایل خود برای بازگشت به عدن گفته و ریاض جواب داده که امارات به دلیل اینکه زمان را مناسب نمی‌بیند، با این کار مخالف است. به دنبال مخالفت امارات، رسانه‌های طرفدار منصور هادی و حزب «الاصلاح» بار دیگر امارات را به کارشکنی علیه عملکرد «دولت قانونی» یمن متهم کردند. رسانه‌های امارات برای اولین بار از زمان ملاقات «محمد بن زاید»، ولیعهد ابوظبی با «محمد الیدومی»، رئیس‌حزب الاصلاح در 13 دسامبر گذشته در ریاض، موج حمله به حزب اخوانی الاصلاح را از سر گرفتند. روزنامه «العرب» که از جانب دولت امارات حمایت مالی می‌شود با انتشار گزارشی، حزب الاصلاح را مورد حمله قرار داده و آن را متهم به مدیریت بازار سیاه برای مبادله اسرا کرد که‌ اشاره به عملیات مبادله اسرا دارد که با نیروهای ارتش و انصارلله انجام می‌شود. این برای اولین بار از زمان ملاقات الیدومی با بن زاید است که یک رسانه اماراتی حزب الاصلاح را مورد حمله قرار می‌دهد و این امر نشانه بروز مجدد اختلافات بین آنهاست و به گفته منابع عربی، حزب الاصلاح به گونه‌ای که امارات از آن خواسته، کار نکرده است چون جناح مهمی در این حزب وجود دارد که با قطر ارتباط مستحکمی دارد. علاوه‌بر این «رهبران جنوبی یمن» و «شورای انتقالی جنوب» که تحت حمایت امارات قرار دارند، در اعتراض به «فساد» مسئولان دولت مستعفی وابسته به عربستان، نشستی در «عدن» برگزار و در این شهر حالت فوق‌العاده اعلام کردند. سران جنوبی در این جلسه خواستار براندازی دولت «عبدربه منصور هادی» رئیس‌جمهور مستعفی یمن شدند. منصور هادی اکنون مقیم عربستان است. در این نشست بیانیه‎ای با عنوان «حالت فوق‌العاده» در عدن و آغاز تدابیر برای «براندازی دولت قانونی» به ریاست «احمد بن دغر» پس از متهم کردن او به «فساد» صادر شد. این مسئله می‌تواند تاثیرگذاری بالایی در ادامه جنگ یمن داشته باشد چرا که مخالفت صریح امارات با منصورهادی و درخواست برای برکناری وی می‌تواند امارات و عربستان را در جنوب یمن، رو در روی یکدیگر قرار دهد.
امارات و عربستان در یمن در چند زمینه، به ویژه حمایت عربستان از شاخه اخوان‌المسلمین در یمن یعنی حزب الاصلاح، با یکدیگر تضاد منافع دارند، از سوی دیگر، عربستان با اخراج نیروهای امارات در کابینه غیرقانونی منصورهادی باعث شد تا امارات نیز در مقابل، به کارشکنی در برابر نیروهای عربستان در جنوب یمن بپردازد و حتی مخالف ورود هادی به عدن باشد. این مسئله باعث شده است تا عربستان قدرت خود در مقابله با انقلابیون یمنی را از دست رفته ببیند و به همین دلیل، این کشور بر فرافکنی و تلاش برای خروج از یمن متمرکز شده است.
استخدام نظامیان آمریکای لاتین
روند شکست‌های پی‌در‌پی عربستان در یمن باعث شده است تا در بین نظامیان سعودی نیز اختلافاتی به وجود بیاید و حتی زمزمه مخالفت با تداوم جنگ نیز شنیده شده است. علاوه‌بر این، تلفات بالای نظامیان سعودی در یمن باعث به وجود آمدن پیامدهایی برای عربستان شده است. از این رو این کشور به دنبال نقشه‌ای جایگزین است. اخیرا تلویزیون ام. بی. سی آمریکا اعلام کرد، مقام‌های عربستان در جنگ یمن شکست خورده و نیروهای ارتش این کشور از جمله افسران بلندپایه آن آسیب‌های فراوانی دیده‌اند. عربستان آمار واقعی تعداد کشته شدگان را مخفی نگه داشته است. گزارش‌ها حاکی آن است که روزانه 10 تا 20 نفر از نیروهای عربستان در این جنگ کشته شده‌اند. افزون بر این، نیروهایی که در این جنگ با عربستان می‌جنگیدند و با‌اشغال یمن توسط این کشور مخالف بودند در برخی از روزها 4 تا 5‌تانک این کشور را هدف قرار می‌دادند. این وضعیت در کنار هزینه‌های بالای تداوم جنگ که موجب کسری بودجه بزرگ این کشور شده است، نشان‌دهنده این واقعیت است که عربستان بیشتر از این نمی‌تواند به جنگ در یمن ادامه دهد. از این رو، تصمیم گرفته است نیروهای خود را از یمن عقب کشیده و نیروهای بازنشسته کشورهای آمریکای لاتین را جایگزین نیروهای خود کند. ریاض بنا دارد، به هر یک از این نیروها 4 تا 5 هزار دلار حقوق دهد تا در یمن بجنگند. طبق این گزارش، عربستان در تلاش است که بیش از 10 هزار نفر از این نیروها را - که در کشورهای خود250 دلار حقوق بازنشستگی دریافت می‌کنند- با پیشنهاد دادن حقوق بالا برای شرکت در جنگ یمن جذب کند. ام. بی.سی در پایان تاکید کرد، عربستان بدون اینکه اعلام کند، با این شیوه تلاش می‌کند از جنگ یمن عقب‌نشینی کند. در واقع عربستان به دنبال آن است تا به نوعی خروجی آبرومندانه از جنگ یمن داشته باشد به همین دلیل به دنبال استخدام مزدورانی از آمریکای لاتین است. البته این حربه چندان نمی‌تواند با موفقیت همراه باشد چرا که پیش از این، مزدوران «بلک واتر» و نظامیانی از سودان و سنگال در یمن در خدمت عربستان بودند، اما نیروهای بلک واتر با شکست از این کشور خارج شدند.
ایران هراسی
اما علاوه‌بر تلاش عربستان برای استخدام مزدوران و یا تلاش برای عقب‌نشینی از یمن اقدامات دیگر این کشور سؤال‌برانگیز شده است. یکی از این اقدامات متهم کردن ایران به تامین موشک‌های انصارلله با هدف فرافکنی و انحراف افکار عمومی از شکست‌های میدانی و تداوم محاصره اقتصادی تمام عیار یمن است. در این مسیر نیز آمریکا به کمک عربستان آمده و «نیکی هیلی» نماینده آمریکا در سازمان ملل تاکنون چندین مرتبه به دنبال بررسی این مسئله در شورای امنیت بوده و حتی وی در یکی از کنفرانس‌های خبری، بقایای یکی از موشک‌های انصارالله که به ریاض شلیک شده بود را به عنوان سندی در راستای متهم کردن ایران به ارسال موشک برای انقلابیون یمن مطرح کرد. اخیرا نیز «عادل الجبیر» وزیر خارجه عربستان، در کنفرانس داووس بار دیگر بر این موج سوار شده است.  وزیر خارجه عربستان روز چهارشنبه چهارم بهمن در جریان نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس، ایران را متهم کرد که از تروریسم و فرقه گرایی برای مداخله در امور دیگر کشورها استفاده می‌کند.
در پاسخ به اتهامات عربستان و آمریکا در مورد تامین موشک برای یمن، امیر دریابان «علی شمخانی» نماینده مقام معظم رهبری و دبیر شورای عالی امنیت ملی، در گفت‌وگو با شبکه العالم اعلام کرد، یمن در سه لایه مختلف توسط برخی کشورها در محاصره قرار دارد به گونه‌ای که حتی به آنها غذا و مایحتاج ضروری هم نمی‌توان رساند. موشک بسته کوچک غذایی نیست بلکه وسیله‌ای دارای ابعاد حجیم و وزنی بسیار سنگین است که قابل انتقال با قایق نیست. اینکه کشوری در محاصره کامل دریایی، زمینی و هوایی باشد و بعد هم ادعا شود به آنها موشک رسانده شده واقعا ادعایی احمقانه است!
اما در این ارتباط روزنامه الاخبار لبنان در گزارشی پرده از اهداف این طرح سعودی‌ها علیه ایران برداشته است.روزنامه الاخبار در این مورد اعلام کرد، تقریبا هیچ حادثه‌ای در یمن رخ نمی‌دهد مگر اینکه «عادل الجبیر» بلافاصله پس از آن برای سرپوش گذاشتن بر شکست و ناکامی کشورش، به داستان موشک‌های ایرانی‌اشاره کرده و جامعه جهانی را به توقف انتقال آن به یمن فرامی خواند. در گزارش الاخبار آمده است، نکته قابل توجه اینکه شکست‌های میدانی به مذاق ریاض و ابوظبی خوش نیامده است و برای توجیه آن به داستان «دخالت ایران» متوسل شده‌اند تا جایی که تقریبا هر حادثه‌ای در یمن رخ می‌دهد عادل الجبیر اظهاراتی با این مضمون بر زبان می‌آورد که باید جامعه جهانی مانع انتقال موشک‌های بالستیک ایران به یمن و به عبارت بهتر به انصارالله شود. الاخبار تاکید کرد، در این میان عربستان سخت در تلاش برای بازارگرمی دروغ انتقال «موشک‌های ایرانی» است، گویی برگ برنده دیگری به جز این موضع برای سرپوش گذاشتن بر ناتوانی خود ندارد و به موازات آن، همچنان به جنایت‌های خود علیه یمن ادامه می‌دهد.
در واقع، عربستان در شرایط کنونی به دنبال آن است تا ایران را نیز وارد مسئله یمن کرده و از این طریق در درجه اول به نوعی افکار عمومی را از شکست‌های خود در یمن دور کند و در درجه بعد، زمینه را برای تحریم ایران در زمینه موشکی فراهم کند. در شرایط کنونی عربستان جنایت‌های زیادی در یمن مرتکب شده است و به همین دلیل سعی دارد که برای فرار از پاسخگویی در برابر این جنایت‌ها، ایران هراسی را به عنوان پوششی بر جنایت‌های خود مطرح کند. در سه سال گذشته بیش از 15 هزار یمنی کشته و ده‌ها هزار نفر دیگر زخمی شده‌اند. علاوه‌بر این 22 استان یمن نیز مبتلا به بیماری‌های مانند دیفتری و وبا شده‌اند و 75 درصد مردم به کمک فوری نیازمندند. این حجم از جنایت‌ها می‌تواند عربستان را در جامعه جهانی در موضع جنایتکار جنگی قرار دهد اما ریاض سعی دارد با تاکید بر ایران هراسی و موشک‌های ایرانی مانع از این مسئله شود.
علاوه‌بر این اتهام به ایران در مورد تامین موشک‌های انصارالله، در حالی است که یمن در سه سال گذشته توسط عربستان تحت شدیدترین محاصره‌ها قرار دارد و حتی امکان ورود دارو و غذا نیز به این کشور وجود ندارد. طبیعی است که موشک نیز با توجه به حجم آن نمی‌تواند از این محاصره وارد یمن شود. علاوه‌بر این سیاست ایران در منطقه در درجه اول مبنی بر عدم مداخله در امور داخلی کشورهای دیگر است. در هر کشوری نیز که ایران مشارکت نظامی دارد در درجه اول به دلیل تهدید‌های تروریستی و تاثیر آن بر امنیت منطقه‌ای بوده است و در درجه دوم به درخواست مقامات آن کشورها، ایران اقدام به کمک نظامی کرده است. در واقع این جنجال سازی نیکی هیلی و مقامات عربستان به ویژه عادل الجبیر به این دلیل است که دولت ترامپ به دنبال تشدید تحریم‌ها علیه ایران است. در شرایط کنونی نیز که از طریق برجام نمی‌توانند به این مهم دست یابند سعی دارند با تاکید بر تهدید موشک‌های بالستیک ایرانی، زمینه تحریم ایران را فراهم کنند. گزارش‌های متعددی منتشر شده است که «نیکی هیلی» بسیاری از اعضای شورای امنیت را در مهمانی‌های ویژه دعوت کرده و به دنبال متقاعد کردن آنها در همراهی با آمریکا جهت محکوم کردن برنامه موشکی ایران است. عربستان نیز در این میان، سعی دارد با تمسک به این حربه‌ها، به نوعی از بحران یمن خروجی آبرومندانه داشته باشد اما این مسئله محقق نخواهد شد. چرا که حجم جنایت‌های آل‌سعود در یمن به قدری گسترش یافته است که هیچ مسئله دیگری نمی‌تواند باعث فرار ریاض از پاسخگویی در برابر این جنایت‌ها شود.