نتیجه امید بیش از حد دولت به توافق هسته‌ای

نرخ ارز در پسابرجام هزار تومان افزایش یافت

در حالی که با اجرای برجام انتظار می‌رفت، سرمایه‌های خارج از کشور بازگشته و با افزایش عرضه ارز، نرخ آن کاهش یابد؛ قیمت دلار در این مدت نه تنها کاهش نیافت بلکه تاکنون حدود هزار تومان گران‌تر شده است.

کد خبر: ۱۲۴۴۵۳

تاریخ: ۰۳ بهمن ۱۳۹۶ - ۲۰:۱۷

یکی از مهم‌ترین اتفاقاتی که قرار بود با اجرای برجام عملی شود، رفع تحریم‌ها و بازگشت ایران به شبکه بانکی جهانی بود. موضوعی که با گذشت دو سال از آن، هنوز شاهد مشکلات قابل توجهی هستیم. شاید بارزترین نمونه‌ای که نشان‌دهنده پابرجا بودن تحریم‌ها باشد؛ سخنان دو شب پیش حسن روحانی بود، زمانی که وی صراحتا بیان کرد: «از جمله مواردی که از تحریم‌های گذشته باقی مانده است، ارتباط ما با بانک‌های منطقه و جهانی است.»
مشکلات بانکی که در دو سال اخیر همچنان گریبانگیر مبادلات اقتصادی کشور بوده، به عنوان یکی از دلایل ناتوانی دولت در عرضه ارز عنوان می شود. قیمت دلار در روز گذشته هم در همان حدود قیمتی روزهای قبلی مانده تا به نوعی جاپای خود را در کانال 4500 تا 4600 تومان تثبیت کند.
به گزارش مشرق، قیمت دلار در روز یکشنبه یکم بهمن ۱۳۹۶، تنها یک هفته پس از  دومین سالگرد اجرای برجام از مرز ۴۶۰۰ تومان عبور کرد. رقمی که یکی از گران‌ترین نرخ‌های دلار در تاریخ اقتصاد ایران محسوب می‌شود.
قیمت دلار در تیرماه ۱۳۹۲ قبل از شروع به کار دولت یازدهم ۳۲۷۱ تومان بود که تا قبل از اجرای برجام (در دی ماه ۱۳۹۴) نوسانات اندکی داشت. در دی ماه ۱۳۹۴ هم‌زمان با اجرای برجام قیمت دلار به طور میانگین به ۳۶۷۳ تومان رسید که نسبت به ابتدای دولت یازدهم ۴۰۰ تومان افزایش نشان می‌داد.
اما پس از اجرای برجام، نوسانات بازار ارز به شدت بیشتر از قبل از آن شد. قیمت دلار پس از اجرای برجام در بهمن ۱۳۹۴ به ۳۵۸۹ تومان رسید و اکنون در بهمن ۱۳۹۶ به ۴۶۰۰ تومان رسیده است. (کما اینکه روز گذشته رقم 4646 تومان هم ثبت شد) از این رو قیمت دلار در دوساله پس از برجام بالغ بر هزار تومان بیشتر شده است که نسبت به قبل از برجام، به شدت نوسان بیشتری نشان می‌دهد.
رکورد زدن دلار پس از برجام، کاملا برخلاف شعارهای تبلیغی دولت درباره رفع تحریم‌های بانکی، آزاد شدن بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار از پول‌های بلوکه ‌شده کشور و در دسترس بودن درآمد ارزی کشور پس از برجام بود.
بنابراین درباره علت‌العلل افزایش شدید قیمت دلار پس از برجام، باید به عدم رفع تحریم‌های بانکی و حتی شدیدتر شدن محدودیت‌ها اشاره کرد.
قبل از اجرای برجام، دست دولت یازدهم برای کنترل بازار ارز، بازتر بود زیرا طبق توافق هسته‌ای موقت ژنو ماهانه ۷۰۰ میلیون دلار به ایران ارز داده می‌شد اما پس از اجرای برجام، این کانال ارزی نیز مسدود شد.
اما تعهدات طرف غربی برای رفع تحریم‌های بانکی محقق نشد و ایران دیگر نتوانست به ارزهای موردنیاز خود دست پیدا کند. دلیل آن هم این بود که دولت یازدهم به امید رفع تحریم‌ها، تمامی کانال‌های دور زدن تحریم‌ها را کنار گذاشت. بنابراین پس از اجرای برجام، دسترسی کشور به ارزهای خود دشوارتر از قبل شد.
نگاهی به وضع ذخایر کشور هم موید همین مسئله است، چه اینکه بر اساس تازه‌ترین گزارش سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، ذخایر ارز و طلای جمهوری اسلامی ایران به بیش از ۱۳۲ میلیارد و ۶۰۰ میلیون دلار رسیده است که از آمریکا و ۱۵۵ کشور دنیا بیشتر است.
قیمت ارز روند کاهشی خواهد داشت
از سوی دیگر رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به جلسه وزرای اقتصاد، صنعت و رئیس‌کل بانک مرکزی برای بازگشت آرامش به بازار ارز اعلام کرد پیش‌بینی می‌شود قیمت ارز در روز‌های آینده روند کاهشی داشته باشد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، محمدرضا پورابراهیمی در پایان نشست مشترک وزرای اقتصاد و صنعت، معدن و تجارت و رئیس بانک مرکزی با اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس با اشاره به اینکه تقاضای کاذب ارز در چند هفته اخیر باعث افزایش نرخ ارز شده، بیان کرد: پیش‌بینی می‌شود با توجه به اقدامات صورت‌گرفته در چند روز آینده، قیمت ارز در بازار روند کاهشی داشته باشد.
وی افزود: اینکه دولت از محل افزایش نرخ ارز درآمد کسب کند، منطقی نیست، چرا که دولت خود بزرگ‌ترین مصرف‌کننده ارز است و اگر این اقدام صورت بگیرد، تورم تک‌رقمی که یکی از دستاوردهای دولت است، با چالش اساسی روبه‌رو می‌شود.