آسیب شناسی طنز در سینما و تلویزیون

خنده برای خنده

کد خبر: ۱۲۴۲۲۷

تاریخ: ۰۱ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۹:۰۲

یکی از تفاوت‌های جامعه اسلامی و جامعه لیبرالی، رسالت محور بودن جامعه است. یعنی جامعه‌ای که نویسندگان آن، فیلمسازان آن و مدیران آن صرفا برای خود و برای مخاطبان خود زندگی مادی تعریف نکرده اند، بلکه زندگی انسان را ترکیبی از ماده و معنا می‌دانند، یعنی می‌دانند زندگی مادی و معنوی انسان روی یکدیگر تأثیر و تأثر دارند از همین روست که ارکان جامعه اسلامی در پی آن هستند که نوع نگاه، مدیریت و تمامی اعمالشان به گونه‌ای باشد تا همه شئون زندگی فردی و اجتماعی افراد جامعه را در جهت تعالی مادی و معنوی برنامه‌ریزی کنند.
لیکن متاسفانه در برخی آثار فرهنگی این خط سیر دیده نمی‌شود. سازندگان بسیاری از آثار صرفا با نگاهی سود محور و شخصی دست به تولید آثار فرهنگی می‌زنند. چندی قبل فیلمی به نمایش درآمد که سازنده فیلم غیر از دروغ پردازی‌های شاخدار درباره برهه‌ای از تاریخ ایران، به‌اشاعه ارتباط زن و مرد نامحرم و... پرداخته بود. سؤال اینجاست آیا این همان خطی نیست که در رادیو و تلویزیون قبل از انقلاب اسلامی دنبال می‌شد؟ جالب اینجاست که سازندگان آثار این‌چنینی وقتی در مقابل سؤالاتی از این دست قرار می‌گیرند می‌گویند ما رسالت خود را شاد کردن مردم می‌دانیم. غافل از اینکه خود خنداندن نمی‌تواند رسالت باشد، بلکه خنداندن و‌گریاندن هر دو ابزارهایی هستند تا با تحریک احساسات و عواطف، انسان را به سر منزلی برسانند. اما ساده اندیشی است اگر تصور کنیم کسانی که شعار خنداندن صرف را می‌دهند همگی در پس ذهن خود نیز چنین می‌اندیشند، زیرا این خنداندن به ظاهر بی‌هدف در قدم اول اباحیگری را تبلیغ می‌کنند. اباحیگری همان کلید واژه‌ای است که رهبر انقلاب آن را یکی از اعمال دشمن برای تضعیف دین در جامعه و به خصوص نسل جوان و هم عرض فرقه‌هایی شیطانی مانند بهائیت و کلیسای خانگی می‌داند. رهبر انقلاب در بیانات خود اینگونه می‌فرمایند: «در داخل کشور، از طرق مختلف، پایه‌های ایمان مردم، بخصوص نسل جوان را متزلزل می‌کنند؛ از ‌اشاعه‌ بی‌بندوباری و اباحیگری، تا ترویج عرفانهای کاذب - جنس بدلی عرفان حقیقی - تا ترویج بهائیت، تا ترویج شبکه کلیساهای خانگی؛ اینها کارهائی است که امروز با مطالعه و تدبیر و پیش‌بینی دشمنان اسلام دارد انجام می‌گیرد؛ هدفش هم این است که دین را در جامعه ضعیف کند.»
همان گونه که عرض شد خنده برای خنده قدم اول است. پس از آنکه توانستیم به هر چیزی بخندیم حالا می‌شود با نگاهی جدی‌تر مبانی را به چالش کشید. کسانی که آثار فرهنگی پیش از انقلاب را در حوزه فیلم و سریال مورد بررسی قرار داده‌اند می‌دانند به دلیل شرایط اجتماعی آن زمان و سنتی بودن جامعه ایران بسیاری از مفاهیم اصلا قابل طرح نبود ولی فیلم سازان آن دوره با استفاده از ژانر کمدی و طنز شروع به تابو شکنی کردند و توانستند بسیاری از مفاهیم مورد نظر خود را در بسیاری از افراد نهادینه کنند. متاسفانه امروز نیز همان خط دیده می‌شود.
* فرهاد ملا امینی- دبیر مجمع پیروان مهدی موعود (عج)