عراقچی:

تحریم‌های جدید نقض برجام به حساب نمی‌آید!

رئیس‌ستاد پیگیری اجرای برجام گفت: تحریم‌های جدید نقض برجام نیست!

کد خبر: ۱۲۳۷۲۴

تاریخ: ۲۴ دی ۱۳۹۶ - ۲۲:۱۰

سرویس سیاسی-

عباس عراقچی معاون امور حقوقی و بین‌المللی وزارت خارجه و رئیس‌ستاد پیگیری اجرای برجام شنبه شب در برنامه نگاه یک شبکه اول سیما گفت: برجام در عرصه‌های مختلف تحریم‌ها علیه ایران را مرتفع کرد. در حوزه انرژی تمام تحریم‌ها در بحث هسته‌ای برداشته شده و فروش نفت ما به حالت عادی برگشته است و پول نفت هم دارد برمی‌گردد. از اوایل 96 تا الان قریب 40 میلیارد دلار نفت فروختیم. در حوزه حمل‌ونقل که مربوط به تحریم‌های هسته‌ای بود و کشتیرانی و هواپیماها را قفل کرده بود به حالت عادی برگشتیم. در حوزه بانکی هنوز وضعیت عادی را نداریم که فقط علت برجامی ندارد و علت‌های غیربرجامی دارد.
در پاسخ به این اظهارنظر عراقچی باید گفت:بسیاری از کارشناسان و فعالین اقتصادی، همکاری نکردن بانک‌های خارجی با ایران را یکی از ضعف‌های اصلی در پسا برجام می‌دانند. براساس اطلاعات موجود، عواید فروش نفت ایران همچون دوران تحریم در خارج از کشور ذخیره شده و در ۱۲ حساب بانکی خارجی وجود دارد که  آلمان، ایتالیا، ژاپن، ترکیه، امارات، سوئیس، چین و نیز در شعب خارجی  سه  بانک  ایرانی و دویچه بانک آلمان و بانک RBS انگلستان از جمله آنها هستند.
بر اساس برجام، ایران نمی‌تواند از پول‌های حاصل از درآمد نفتی خود غیر از واردات استفاده دیگری کند. این مسئله را وزارت خزانه‌داری آمریکا در دستورالعمل اجرای برجام به روشنی ذکر کرده است. یعنی اگر بانکی که پول‌های نفتی ایران در آن قرار دارد بخواهد تراکنشی برای ایران انجام دهد باید مطمئن شود که این تراکنش نفعی به نهادهای تحریمی ایران نمی‌رساند؛ یعنی نهادهایی مانند وزارت دفاع، وزارت اطلاعات، صدا و سیما، سپاه و امثال آن از این پول نباید استفاده کنند. پس تنها یک راه دارد که این پول‌ها استفاده شود اینکه به وارداتی اختصاص پیدا کند که هیچ‌گونه ارتباطی با نهادهای تحریمی نداشته باشد؛ یعنی وضعیت نسبت به قبل از برجام تنها در افزایش فروش نفت خام تغییر کرده است و درآمدهای نفتی همچنان تنها برای واردات می‌تواند مصرف شود.
توجیه عهدشکنی!
عراقچی درباره اقدام ترامپ در افزودن اسامی به لیست تحریم‌ها نیز گفت‌: طبق برجام آمریکا و اروپا حق ندارند هیچ یک از تحریم‌ها در برجام را به هر شکلی برگردانند، ولی اضافه کردن اسامی به بهانه‌های حقوق بشری و موشکی و... به لحاظ فنی و کارشناسی نقض برجام به حساب نمی‌آید. این بیشتر از سر استیصال برای جبران ناکامی‌های آنهاست. ترامپ یک سال و خرده‌ای حیثیت خود را گذاشته بود که برجام را کنار بگذارد.
لازم به ذکر است که عراقچی چندی پیش نیز در موضعی عجیب در واکنش به قانون مادر تحریم‌ها (یا همان سیاه چاله تحریم) گفته بود که نقض برجام صورت گرفته ولی با نقض فاحش برجام و نقض اساسی برجام فاصله داریم!
گفتنی است مجلس شورای اسلامی در زمان بررسی توافق هسته‌ای «برجام» قانونی با عنوان «قانون اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام» تصویب کرد. در این قانون پیش‌بینی لازم را برای زمانی که برجام از سوی طرف‌های توافق نقض شود، کرده است. در بند 3 این قانون آمده است: «دولت موظف است هرگونه عدم پایبندی طرف مقابل در زمینه لغو مؤثر تحریم‌ها یا بازگرداندن تحریم‌های لغو شده یا وضع تحریم تحت هر عنوان دیگر را به دقت رصد کند و اقدامات متقابل در جهت احقاق حقوق ملت ایران انجام دهد و همکاری داوطلبانه را متوقف نماید و توسعه سریع برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز جمهوری اسلامی ایران را سامان دهد به‌طوری که ظرف مدت 2 سال ظرفیت غنی‌سازی کشور به 190 هزار سو افزایش یابد.» این ماده قانونی به وضوح تکلیف دولت دربرابر هرگونه نقض برجام را مشخص کرده است.
متاسفانه مقامات ارشد دولت با توجیه عهدشکنی آمریکا، طرف مقابل را به گستاخی‌های بیشتر تشویق می‌کنند.
وی در بخش دیگری از گفت‌وگو اذعان کرد که دولت قبلی آمریکا (اوباما) در مقایسه با دولت ترامپ دست کمی در نقض تعهدات در برجام نداشت.
دستاوردسازی!
رئیس‌ستاد پیگیری اجرای برجام با بیان اینکه شرایط ایران بعد از برجام واقعا بهتر شده است، عنوان کرد: همه پول‌های بلوکه شده ما در اثر تحریم‌های هسته‌ای آزاد شده است. در جایی نیست که پول ما فریز شده باشد. پول نفت را بدون واسطه دریافت می‌کنیم و روال اقتصاد خارجی ایران به حالت عادی برگشته است. البته تحریم‌های اولیه آمریکا هنوز هست و بحث‌های پولشویی موانعی را ایجاد کرده که امیدواریم حل شود و اقتصاد ما بتواند مسیر عادی خود را طی کند.
گفتنی است قرار بود با اجرائی شدن برجام، صدها میلیارد دلار از دارایی‌های کشورمان که بلوکه شده است، آزاد شود، تمامی تحریم‌ها آنگونه که آقای رئیس‌جمهور به صراحت اعلام کرده بود، لغو شود، فروش هواپیما و قطعات آن از تحریم خارج شود، گشایش اقتصادی ایجاد شود، روابط تجاری که لازمه آن گشایش «ال‌سی» در بانک‌های خارجی است از بن‌بست خارج شود، چرخ معیشت مردم همراه با سانتریفیوژها به چرخش درآید، سرمایه‌گذاری خارجی صورت پذیرد، تورم از میان برداشته شود و تولید از رکود خارج شود ولی طرف مقابل و مخصوصاً آمریکا به هیچ یک از این تعهدات خود عمل نکرد و مقامات ارشد دولت بارها به این مسئله اذعان کرده‌اند.
در تابستان سال جاری، ظریف گفت که هنوز نمی‌توانیم یک حساب در بانک‌های انگلیس باز کنیم.
مکانیسم ماشه
عراقچی در پاسخ به سؤال دیگری گفت: پاراگراف 36 برجام به ساختار حل اختلاف مربوط می‌شود، اگر کشوری مدعی باشد یک طرف دیگر برجام به تعهداتش عمل نکرده است درخواست تشکیل کمیسیون مشترک را می‌دهد و اگر کشور ایران باشد و راضی نشده باشد می‌تواند برگشته و تعهدات خود را به صورت جزیی یا کامل کنار بگذارد. اگر به نقطه‌ای برسیم که طرف‌های مقابل ما برجام را نقض فاحش کنند پاراگراف 36 را فعال می‌کنیم. تا الان چند بار پاراگراف 36 را فعال و کمیسیون مشترک را برگزار کردیم.
برخی کارشناسان معتقدند که علت عدم اعتراض رسمی ایران به نقض برجام، وجود بند ۳۷ یا همان «مکانیزم ماشه» در متن برجام است که در صورت اعتراض ایران به نقض توافق توسط طرف‌های مقابل، در نهایت تحریم‌ها علیه ایران باز می‌گردد! متن ضعیف برجام به گونه‌ای تنظیم شده که طرف مقابل تعهدات را نقض می‌کند ولی اگر دولت ایران اعتراض کند در نهایت قطعنامه‌های شورای امنیت که به طور مشروط لغو شده دوباره علیه کشورمان باز می‌گردد!
عکس‌العمل ملموس!
معاون وزیر خارجه درباره اینکه گفته می‌شود اقدامات و عکس‌العمل‌های ایران ملموس نیست؟ گفت: ما اقدامات کاملا ملموسی انجام دادیم. ما در مقابل فهرست‌های تحریم‌های آمریکا فهرست‌هایی را درست کردیم. خیلی از مقامات آمریکایی که در جنایات رژیم صهیونیستی و تامین سلاح برای عربستان در یمن شریک بودند، در فهرست‌ها قرار دادیم.
یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف دولت آقای روحانی، واکنش منفعلانه درخصوص عهدشکنی‌ها و نقض فاحش برجام از سوی آمریکاست.
از اولین روز اجرای برجام- دی ماه 94- این توافق از سوی آمریکا نقض شد. بر همین اساس وزارت خزانه‌داری آمریکا با صدور بیانیه‌ای از افزودن نام شرکت‌ها و افراد جدید به فهرست تحریم‌های ایران به واسطه ارتباط با برنامه موشکی ایران خبر داد. پس از آن، سریال نقض برجام توسط دولت اوباما با غارت ۲ میلیارد دلاری اموال ایران، تمدید قانون تحریمی آیسا، تصویب قانون محدودیت ویزا، تصویب بیش از ۸۰ طرح ضدایرانی در کنگره آمریکا و پابرجا ماندن تحریم سوئیفت و... ادامه یافت.ترامپ نیز در تکمیل قانون محدودیت ویزای دولتِ اوباما، قانون جنجالی محدودیت مهاجرت را امضا کرد و در ادامه اقدامات ضدایرانی اوباما، قانون سیاه‌چاله تحریم- یا همان مادر تحریم‌ها- را امضاء کرد.
اما دولت بدون توجه به «قانون اقدام متناسب و متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام»، به فشار ایمیلی،پیام توئیتری، نامه‌نگاری و گلایه محترمانه بسنده کرد.
لازم به ذکر است که اجرای برجام از سوی دولت، به 29 شرط ابلاغ شده از طرف رهبر معظم انقلاب، شورای عالی امنیت ملی و مجلس شورای اسلامی مشروط شد. اما متاسفانه دولت مرتکب قصور و تقصیر‌های فراوان در مراعات آن 29 شرط شد.

دو واقعیت مسلم!
به گزارش فارس، حمید بعیدی‌نژاد سفیر ایران در لندن که در تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای دولت یازدهم نیز حضور داشته است در صفحه توئیتر خود نوشت: مخالفان برجام با وجود هزاران بار توضیح دو واقعیت مسلم را تحریف می‌کنند: ١- در حالی که هیچ بخشی از صنعت هسته‌ای متوقف و یا تعطیل نشده، می‌گویند صنعت هسته‌ای تعطیل است.٢- در حالی که چارچوب برجام ممنوعیت تحریم‌های مرتبط هسته‌ای بوده مصرند که برجام تمامی انواع تحریم‌ها را ممنوع کرده است.
درخصوص اظهارات تأمل برانگیز بعیدی‌نژاد باید گفت:
اولا دولت یازدهم بی‌آنکه تضمین محکم و غیرقابل تغییری از حریف بگیرد، بسیاری از تعهدات خود را به صورت کاملا یکجانبه و به گونه‌ای که قابل بازگشت نیست، عملیاتی کرد. خروج بیش از 12 هزار سانتریفیوژ از چرخه غنی‌سازی، توقف تحقیق و توسعه برای غنی‌سازی در فردو، بتن‌ریزی در قلب رآکتور اراک و خروج 9700 کیلوگرم از ده‌ هزار کیلوگرم اورانیوم غنی شده زیر 5درصد- که طی ده سال با تلاش دانشمندان هسته‌ای کشورمان به دست آورده بودیم- از کشور از جمله این اقدامات است که هزینه‌های سنگینی را در پی داشت.
ثانیا روحانی-23 تیر 94 - به هنگام اعلام توافق، تصریح کرد که در روز اجرای توافق، همه تحریم‌های اقتصادی و مالی و بانکی و حتی موشکی و تسلیحاتی بالمرّه (یکجا) لغو خواهد شد و نه تعلیق.
رسانه‌های زنجیره‌ای و برخی دولتمردان مدعی بودند که برجام ابزاری در دست ایران برای لغو تحریم‌هاست، ولیکن همان‌طور که منتقدان نیز با دلایل متقن تاکید داشتند، برجام صرفا ابزاری در دست آمریکا برای افزایش فشار بر ایران است.