غلبه منطق زور بر منطق چانه زنی در مذاکرات سازش با رژیم صهیونیستی

کد خبر: ۱۲۳۳۴۲

تاریخ: ۲۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۹:۱۸

تشکیلات خودگردان فلسطین و طرفداران سازش در برابر دو گزینه قرار دارند؛ اول شرایط را به گونه‌ای تغییر دهند که رژیم صهیونیستی مجبور به پذیرش خواسته‌های آنها شود، و دوم محتوا و ماهیت روند سازش تغییر یابد که اجرایی شدن این موضوع دور از ذهن نیست.
وزیران خارجه مصر، اردن، مغرب، عربستان، امارات و تشکیلات خودگردان فلسطین همراه دبیرکل اتحادیه عرب اخیرا در امان نشستی برگزار کردند تا در ظاهر راهکارهای مقابله با اقدام آمریکا درخصوص قدس را مورد بررسی قرار دهند.
در پایان این نشست، وزیر خارجه اردن گفت: شرکت کنندگان در نشست امان توافق کردند اتحادیه عرب برای به رسمیت شناختن دولت فلسطینی توسط جامعه جهانی ، تلاش‌های خود را به زودی شروع کند. پایتخت این دولت «قدس شرقی» و محدوده حاکمیتش مرزهای سال 1967 اعلام شد. احیای روند صلح تشکیلات خودگردان فلسطین با رژیم صهیونیستی و پایان دادن به بحران فلسطین نیز از دیگر توافقات این نشست عنوان شده است.
اکنون سؤالی که مطرح می‌شود این است که تشکیل کشوری به نام فلسطین با مرکزیت قدس، چقدر قابل اجراست؟ در پاسخ می‌توان گفت آن طوری که شواهد و قرائن نشان می‌دهد، نمی‌توان به این موضوع چندان دلخوش بود. از مجموع 192 عضو مجمع عمومی سازمان ملل در 27 سپتامبر 2013، 134 کشور، دولت فلسطین را به رسمیت شناختند، اما رژیم صهیونیستی و برخی کشورها، دولت فلسطین را به رسمیت نشناخته و اعلام کرده بودند که «تأسیس دولت فلسطین تنها از طریق گفت وگو بین اسرائیل و تشکیلات خودگردان فلسطین امکان‌پذیر است.» در اینجا باید به این نکته‌اشاره کرد که پیش از این تنها دو نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بودند که با تشکیل دولت فلسطینی موافقت کرده بودند. با وجود این ، همین دو نخست‌وزیر نیز از تشکیل چنین دولتی در مرزهای 1967 سرباز زده بودند.
«بنیامین نتانیاهو» نخست‌وزیر کنونی رژیم صهیونیستی از همان ابتدا با تشکیل دولت فلسطین مخالف بود و آن را خطری برای امنیت اسرائیل می‌دانست. اکنون نیز نتانیاهو با مطرح کردن موضوع استقلال فلسطین در مجمع عمومی سازمان ملل مخالف بوده و آن را برخلاف پیمان اسلو می‌داند.
همچنین، این نکته برجهانیان آشکار است که تل‌آویو مورد حمایت همه‌جانبه واشنگتن قرار دارد. آمریکا بارها از حق وتوی خود به نفع رژیم صهیونیستی در شورای امنیت استفاده و سازمان ملل را تهدید به تحریم مالی است.حتی چند قطعنامه‌ای که علیه تل‌آویو در شورای امنیت به تصویب رسیده ، به خاطر نفوذ وقلدری آمریکا ، عملا فاقد کارایی بوده‌اند. مثلا طبق قطعنامه 2334 که در 22 دسامبر 2016 به تصویب رسیده بود، شهرک سازی اسرائیل در سرزمین‌های فلسطینی غیر قانونی اعلام شده واین شهرک سازی می‌بایست متوقف می‌شد. تل‌آویو نه تنها به این قطعنامه اعتنایی نکرد، بلکه به شهرک سازی در کرانه باخیری رود اردن، به ویژه قدس شرقی، را ادامه داد. آمریکا و سایر کشورهای غربی فقط نظاره گر این ماجرا بوده و هستند.
حال، فرض شود کشورهای عربی با انجام رایزنی‌های لازم توانستند موافقت کشورهای جهان را در به رسمیت شناختن دولت و کشور فلسطینی به دست آورند، طرف دیگر این ماجرا، رژیم صهیونیستی وآمریکا و متحدان آنها هستند که باید با تشکیل دولت و کشور فلسطینی همراهی کنند. آیا تل‌آویو می‌پذیرد که شهرک‌های صهیونیست نشین را از کرانه باختری رود اردن تخلیه کند و قدس شرقی را به عنوان پایتخت فلسطین به رسمیت بشناسد؟ آیا ارتش صهیونیستی به پشت مرزهای سال 1967 باز خواهد گشت؟
شرایط کنونی نشان می‌دهد که پاسخ این سؤالات منفی است. درحقیقت، رژیم صهیونیستی خود را در موضع برتر نسبت به فلسطینیان و کشورهای عربی می‌داند. چنانچه تشکیلات خودگردان فلسطین و کشورهای عربی خواهان ادامه‌دادن به روند سازش باشند، دو گزینه پیش روی دارند؛
1) یا باید شرایط و فضای مذاکرات سازش را به گونه‌ای تغییر دهند که رژیم صهیونیستی مجبور به پذیرش خواسته‌های آنها بشود. این مهم مستلزم در اختیار داشتن اهرم فشار‌های سیاسی، اقتصادی و نظامی است. تشکیلات خودگردان فلسطین و کشورهای عربی فاقد چنین اهرم‌های قدرتمندی هستند. آمریکا که یکی از کشورهای تاثیرگذار در تحولات فلسطین است، در کنار رژیم صهیونیستی ایستاده است. روسیه، چین و اتحادیه اروپا تجربه مستقلی در روند مذاکرات سازش ندارند، به اضافه اینکه گرایش‌های آنها به طرف رژیم صهیونیستی بیشتر از کشورهای عربی است.
2) یاباید ماهیت و محتوای مذاکرات سازش تغییر یابد. اجرایی شدن این موضوع دور از ذهن نیست، چرا که مذاکرات براساس شرایطی که تاکنون ادامه داشته، امکانپذیر نیست. درحقیقت، این شرایط سال‌ها به بن‌بست رسیده است. به همین دلیل بود که پس از اقدام آمریکا درخصوص قدس، رئیس‌تشکیلات خودگردان فلسطین مرگ تشکیل کشور و دولت فلسطینی را اعلام کرد. به نظر می‌رسد اقدام آمریکا درخصوص قدس شرایطی را فراهم کرده که محتوا و ماهیت مذاکرات سازش تغییر یابد. اکنون تشکیلات خودگردان فلسطین به همراه کشورهای عربی می‌کوشند تا از طریق راهکارهای سیاسی - حقوقی و اجماع سازی جهانی علیه رژیم صهیونیستی، در مذاکرات آینده سازش اهرم‌های بیشتری در اختیار داشته باشند و تل‌آویو نیز با تکیه به منطق قدرت، تلاش می‌کند تا سیاست‌های خود را اعمال کند.
در مجموع ، چنین به نظر می‌رسد که طی ماه‌های آینده رایزنی‌های سیاسی درباره فلسطین افزایش خواهد یافت. لذا باید منتظر بود و دید که گفت‌وگو‌های سیاسی چقدر قدرت اجماع سازی و دفاع از حقوق فلسطینیان را به دنبال دارد.
منبع: تسنیم