ضرورت بررسی دیدگاه‌های رهبر معظم انقلاب در باب مقام زن در اسلام (بخش دوم)

معاصرسازی الگوهای اسلامی (گزارش روز)

هرکس اگر مسئله زن را جدا از مسئله خانواده مورد بررسی قرار دهد در فهم مسئله و تشخیص علاج آن، دچار اختلال می‌شود. باید از دیدگاه غربی‌ها درباره ابعاد مختلف مسئله زن آگاه بود اما باید با ایستادگی در مقابل مرجعیت این افکار، ذهن را از این تفکرات «کهنه اما نونما» و «خائنانه اما ظاهراً دلسوزانه» تخلیه کرد چرا که این تفکرات مطلقاً نمی‌تواند هدایت و سعادت جوامع بشری را به دنبال بیاورد. غربی‌ها به دلایل مختلف مسئله زن را بد فهمیده‌اند اما همان فهم غلط و تباه کننده را سکه رایج دنیا کرده‌اند و با هوچی‌گری، مجال حرف زدن به دیگران و مخالفان را نمی‌دهند. (مقام معظم رهبری در دیدار صدها نفر زنان فرزانه و نخبه 30فروردین 1393).

کد خبر: ۱۱۱۹۳

تاریخ: ۰۷ ارديبهشت ۱۳۹۳ - ۱۸:۳۴

تاریخ را که ورق بزنی جای جای آن رنگ و بوی حضور پر رنگ زنان سرزمینم را دارد. زنان سرزمین من با تکیه بر نقش پیشرو خود همواره حضور پر رنگی در بزنگاه‌های تاریخی و موفقیت‌های کشور پرافتخار ایران زمین داشته‌اند. نمونه‌های متأخر از حضور شکوهمند زنان در پیروزی انقلاب اسلامی و دوران دفاع مقدس تجلی یافت.
گزاف نگفته‌ایم اگر زنان ایرانی را مبارزین حق در پیچاپیچ دالان‌های تاریخ بنامیم. چنانچه در شعری نو چنین سروده‌ام:
شال بافته شده جده‌ام/ هزار زخم از جنگ روس‌ها به تن دارد/ گالش‌هایش در توطئه انگلیس‌ها مطلقه شدند/ وقتی پناهی می‌جست در خم کوچه‌های قجری/ روسری مادر بزرگم شکوفه‌ای از خون دارد / یادگار در به دری ایلش/ و مادرم دست‌هایش همیشه با سوزن شهید شده‌اند/ هر صبح به پوتین‌های شوهرش آب می‌دهد/ گلی از خاک گلدان بروید/ شکوفه‌ها را به باغچه‌ لباس مردم می‌برد/ با پول یارانه گندم می‌آورد خانه/ زنان تبارم همه چریک بوده‌اند (توانگر)
درخشش این تابلو صبر و ایثارگری به دستان زن ایرانی تنها وامدار یک چیز است: استقلال از تئوری‌های مسموم وارداتی و الگو گرفتن از مکتب زهرا(س). زن ایرانی می‌داند اگر بخواهد پیشرفتی داشته باشد، این ترقی تنها به دست خود او و با نیرو ایمان و تلاشش رقم خواهد خورد.
معاصرسازی سبک زندگی فاطمی
وقتی نقش‌هایی را که بانوی نمونه اسلام در حیات پر برکت خود به ایفاگری آن پرداخته‌اند، بررسی می‌کنیم، به سبکی از زندگی می‌رسیم که می‌تواند در زندگی ما مورد بهره‌برداری قرار گیرد.
فاطمه رهبر نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با گزارشگر کیهان ضمن بیان اینکه ضرورت دارد شیوه و سبک زندگی حضرت زهرا(س) معاصرسازی کنیم، می‌گوید: «باید آن شیوه‌ها و روش‌ها را به متن زندگی روزمره زن ایرانی بیاوریم، و هر چه توان داریم در مسیر گسترش فرهنگ فاطمی خرج کنیم. تنها از این طریق است که می‌توانیم چراغ راهی برای آحاد جامعه بیفروزیم.»
وی در پاسخ به این سؤال که مهم‌ترین چالش‌های امروز جامعه زنان را در چه می‌بینید؟ می‌گوید: «اگر مشکلات جامعه زنان را به چالش تشبیه کنیم، از این منظر با شما موافق نیستم. همان طور که مقام معظم رهبری در سخنان روشنگرایانه‌شان ایراد فرمودند، ما غرب را در مسئله زنان به چالش می‌کشیم. در غرب جایگاه زنان گم‌شده است. آنها مفهوم زن بودن و نقش او را به فراموشی سپرده‌اند. این جزء اهداف غربی‌هاست که با اهداف خودشان آنچه را که در متون اسلامی آورده شده به چالش بکشند. از بین رفتن عفت، تعهد، معنویت و از بین رفتن تعهد مردان در قبال زنان و رنگ باختن کارکردهای خانواده در غرب همگی از جمله صدها مصادیقی است که ثابت می‌کند غربی‌ها به اسم آزادی زن تا چه حد جایگاه زن را تنزل داده‌اند.
این‌گونه است که اخلاق، نکات تربیتی، آرامش در خانه و جامعه و نیز میزان انتقال فرهنگ و سنت به نسل‌های بعدی کمرنگ می‌شود. تنها کافی است که عملکرد 100، 150 ساله غرب را در قبال زنان ورق بزنید تا به خوبی درک کنید عملکرد دوگانه ایشان در برابر جایگاه و حقوق زنان چگونه بوده است؟»
این نماینده صراحتاً عنوان می‌کند: «زمانی که فعالیت زن در خارج خانه با حفظ عفت و پاکدامنی‌اش مغایرت پیدا می‌کند تازه چالش بزرگ ایجاد می‌شود.
اسلام به هیچ وجه مخالف مسئولیت‌های اجتماعی زن نیست، اما از سوی دیگر نمی‌خواهد زن قربانی جاه‌طلبی‌ها شود و خانه و خانواده‌اش را نادیده بگیرد.»
خانم رهبر با اشاره به جلسه‌ای که اخیراً با حضور دکتر لاریجانی رئیس مجلس شورای اسلامی در کمیسیون زنان و خانواده برگزار شده می‌گوید: «تاکیدات بر این بود که فضایی را برای زنان شاغل ایجاد کنیم که بتوانند بدون تحمل خستگی‌ها و فشارهای مختلف تربیت فرزندان خود را به نحو احسن مدیریت کرده و به امور همسرداری‌شان لطمه‌ای وارد نشود. یکی دیگر از موارد تاکید شده در این جلسه تامین امنیت بانوان در همه محیط‌ها بود. این امنیت شاخه‌های مختلفی دارد. برای مثال یک خانم باید در محیط خانه و خانواده‌اش امنیت داشته باشد تا بتواند شکوفا شود. حتی لازم است از نظر اقتصادی نیز از امنیت برخوردار باشد تا احساس آرامش کند.»
رهبر به برنامه‌های در دست اجرا برای ارتقای سطح تسهیلات جامعه زنان اشاره کرده و می‌گوید: «برای تامین این منظور در نظر داریم  مرکز عالی وفراقوه‌ای زنان و خانواده را که در تاریخ 92/2/21 مقام معظم رهبری در سخنان روشنگرایانه‌شان به ضرورت تاسیس آن تاکید داشتند، هرچه سریع‌تر راه‌اندازی کنیم. این کار با همکاری دفتر پژوهش‌های مجلس انجام خواهد شد. پیگیری لایحه مستمری‌بگیری زنان خانه‌دار، پیگیری سند توسعه جامعه زنان و خانواده که حول 14 محور تنظیم شده است و نیز پیگیری بسته جدید سیاست‌های جمعیتی کشور همگی از جمله کارهایی است که تنها با پشتکار مجلسیان به ثمر خواهد رسید.»
برنامه‌ریزی کیفی برای اشتغال زنان
مینو اصلانی رئیس بسیج جامعه زنان ضمن سفارش بر این که باید در سیره تربیتی حضرت زهرا(س) تفحص و تدبر خاص داشته باشیم، می‌گوید: «در روایات داریم که امام‌حسن(ع) درباره دعای شبانه مادر در حق همسایگان سوال می‌کند، این روایت گواه این است که در خانه زهرای اطهر(س) سوال از سوی فرزندان شیوه‌ای متداول بوده است.
اما متاسفانه امروز شاهدیم در برخی خانواده‌ها، فرزندان حق گفتن و سوال پرسیدن ندارند. مادران نیز ناتوان از پاسخگویی به آنها هستند. از این رو در سبک زندگی امروزی، نیاز به وجود مادرانی کاملا آگاه نسبت به مسائل است تا بتوانند با راهنمایی‌های خود مانع از بروز مشکلاتی شوند که به خاطر بی‌اطلاعی از آن برای فرزندان به‌وجود می‌آید و زمان برای رفع آن از دست رفته است.»
اصلانی، ادامه می‌دهد: «حضرت زهرا(س) هنگام ورود فرزندان به منزل، ارتباطی قلبی و چهره به چهره با آنها برقرار می‌کرد. ارتباطی که امروز با نبود مادران شاغل درخانه هر روز کمرنگ و کمرنگ‌تر می‌شود. بنابراین زندگی بانوی نمونه اسلام حتی برای جزئی‌ترین موارد هم نکات آموزشی فراوانی در خود دارد که باید با تدبر و تفحص از لابه‌لای صفحات درخشانش استخراج کرد.»
این روزها یکی از مباحث مطرح شده از طرف اکثر رسانه‌ها مباحث معطوف به مدیریت اقتصادی است.
در جامعه ایرانی مادران را می‌توان اولین مدیران اقتصادی دانست که حتی قادرند شیوه‌ها، سبک‌ها و سلایق اقتصادی خود را در بدنه خانواده به واسطه انتقال به نسل امروز متبلور ساخته و پیش‌روی جامعه خویش و نسل‌های بعدی‌شان قرار دهند.
رئیس بسیج جامعه زنان می‌گوید: «خانواده‌ها باید تا اندازه‌ای روی پای خود بایستند. و حتی در برخی مواقع به اصلاح الگوی مصرف بپردازند و فقط مصرف‌کننده نباشند.
امروز وظیفه زنان کشور است که در سبک زندگی خود به سیره زندگی حضرت زهرا(س) در موضوعات مختلف از جمله انفاق و توجه به نیاز دیگران اهتمام ورزند.»
اصلانی با کمتر کردن ساعات کاری زنان موافق بوده و توضیح می‌دهد: «چنانچه بتوانیم از ساعات کاری زنان کم کنیم اما در کنارش ساز و کارهایی درپیش بگیریم که با مدیریت بهینه در همین ساعات کم نهایت بهره‌وری را از توان فکری و توانمندی زنان داشته باشیم، خیلی از مسائل حل خواهد شد. این حق فرزندان است که لااقل تا سه سالگی از آغوش گرم مادران خود بهره‌مند شوند. حقی که امروزه در ساعات طولانی کار مادران شاغل گم شده است.
چندی پیش پارلمان انگلیس قانونی را تصویب کرد که دولت موظف است شرایطی را فراهم کند تا زنان بتوانند در منزل فعالیت داشته باشند، زیرا معتقد بودند ضرر و زیان حضور زن در جامعه زیاد است و فرزندان اغلب آنها به دلیل بزهکاری هزینه‌های بالایی را به دولت وارد می‌کنند.»
با حضور اجتماعی و سیاسی زن
مخالف نیستیم
اگر از جایگاه زن و مادر بر اساس آنچه که در آموزه‌های قرآنی و احادیث و روایات اهل بیت(ع) و بزرگان دین نقل شده است، محافظت نکنیم باید بیان کرد که در تربیت و پرورش نسل‌های آینده همچون دنیای غرب، دچار بحران مادری می‌شویم.
مریم ورزدار فعال مسائل زنان و بسیجی برایمان توضیح می‌دهد: «زنان شاغل باید زمان حضور در خانه را کیفیت بخشیده و آن را به زمان مفید تبدیل کنند. منظور ما تنها این نیست که یک زن حضور کمی‌اش در خانه را مد نظر قرار دهد، بلکه به صورت شاخص منظور ما این است که یک زن در هر مدت زمانی که در خانه حضور دارد، به نحو احسن مادری و همسری داشته باشد. زنان شاغل باید با درایت و مدیریت همه‌جانبه، روابط و تعاملات خود را با همسر و فرزندان در ساعاتی که در خانه هستند، کیفیت بخشند و با برنامه‌ای منسجم و اندیشیده شده به برقراری آرامش در خانواده همت گمارند.»
وی ادامه می‌دهد: «ما اساسا نیاز می‌دانیم که زن حضور سیاسی و اجتماعی داشته باشد. چنانچه امام خمینی(ره) نیز این مورد را یک تکلیف برای زنان عنوان کرده‌اند. نقش‌های اجتماعی و سیاسی زن نباید نقش مادری و تربیت فرزند را تحت‌الشعاع قرار دهد. مقام معظم رهبری نیز دولتیان و افراد صاحب مقام که متولی امور زنان هستند را ملزم به اندیشیدن تمهیداتی جهت آسان کردن مسیر زنان برای ایفای هر دو نقش همسری- مادری و نقش اجتماعی کرده‌اند.»
ورزدار اجرای طرح‌ها و لایحه‌های مربوط به اشتغال زنان، دورکاری، انجام کارهای نیمه وقت، بازنشستگی‌های قبل از موعد، تخصیص حقوق به زنان خانه‌دار و زنان بی‌سرپرست و... را از جمله راهکارهای کمک به زنان جامعه در راستای تامین سلامت خانواده‌ها و جامعه عنوان می‌کند.
زن خوب از دیدگاه قرآن کریم
یکی از نکاتی که همواره غربی‌ها برای به چالش کشیدن نگاه اسلام به زن ابزار قرار داده‌اند تبلیغ پیرامون این مسئله است که زن در اسلام جنس دوم واقع شده در حالی که در نگاه غربی این‌گونه نیست.
حقیقت امر این است که فرهنگ اسلام و روح قرآن ارزش و مقام زن را کمتر از مرد نمی‌داند. قرآن خلقت اولیه زن را از جنس مرد دانسته و می‌فرماید: از همان جوهری که مرد آفریده شده، زن هم از همان است.
بررسی کلام خدا، انسان بودن زن و نامحدود بودن کمال و رشد او را به ما می‌آموزد. قرآن اذعان می‌کند و با زن سخن می‌گوید: «ما به مادر موسی وحی کردیم و فرشته وحی را به سوی مریم فرستادیم. با او سخن گفت و فرشتگان اسرار غیب را با فاطمه درمیان می‌گذاشتند.»
در حدیث مشهوری که عمار یاسر نقل کرده آمده است: روزی امام علی(ع) وارد منزل شد، فاطمه(س) فرمود: یا علی بیا تا از حوادث گذشته و آینده برایت سخن بگویم.
از این نمونه روایات پیرامون شخصیت زهرای اطهر(س) بسیار زیاد است.
ویژگی‌های یک زن خوب که از دیدگاه قرآن ذکر شده چنینند: «زن خوب طالب خدا، رسول خدا و زندگی آخرت است. (آیه 129 احزاب)، زن از کارهای ناروا و ناشایست دوری می‌کند. (آیه 130 احزاب)، مایه آرامش مرد است. (آیه 21روم)، زن خوب لباس مرد است (آیه 87 بقره)