جدیدترین آمار از اشتغال و بیکاری دانشجویان و فارغ‌التحصیلان

بیکاری فارغ‌التحصیلان در سال‌های اخیر از اهمیت خاصی برخوردار شده است. این موضوع زمانی به یک چالش اساسی تبدیل شد که کشور با رشد روزافزون جمعیت دارای تحصیلات عالی که به نوبه خود نتیجه افزایش بیش از حد ظرفیت دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی بود، مواجه شد.

کد خبر: ۱۰۶۸۴۹

تاریخ: ۳۰ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۸:۲۹

در عین حال افزایش ظرفیت دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی، منجر به عدم تعادل بین فرصت‌های شغلی موجود و نیاز واقعی بازار کار و جمعیت فارغ‌التحصیل دانشگاهی شده است.
وزارت کار در تازه‌ترین مطالعه و گزارش از وضعیت بازار کار جمعیت فارغ‌التحصیل دانشگاهی اعلام کرد: اغلب سیاسیون و بعضاً کارشناسان در خصوص آمار تعداد دانش‌آموختگان دانشگاهی که تمایل به حضور در بازار کار دارند همواره دچار خطا هستند و می‌پندارند که تمام دانش‌آموختگان دانشگاهی وارد بازار کار خواهند شد در حالیکه تعداد زیادی از آنان به ویژه زنان تمایلی برای فعالیت اقتصادی ندارند و تعداد زیادی هم، همزمان با تحصیل به کار اشتغال دارند.
بر اساس تازه‌ترین اطلاعات از وضعیت «بیکاری فارغ‌التحصیلان»، جمعیت فارغ‌التحصیل و در حال تحصیل دانشگاهی سال ۹۴ معادل ۱۱ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر برآورد شده است که از این میزان 4/8 میلیون نفر در حال تحصیل و ۷ میلیون نفر نیز جمعیت فارغ‌التحصیل هستند.
از ۴ میلیون و هشتصد هزار نفر که در حال تحصیل هستند حدود ۸۰۰ هزار نفر (۱۷درصد) ضمن تحصیل دارای فعالیت اقتصادی بوده و شاغل هستند. همچنین بخشی از جمعیت در حال تحصیل و فارغ‌التحصیل دانشگاهی از نظر اقتصادی غیرفعال هستند و در جست‌وجوی شغل نیستند.
براساس همین آمار در بین جمعیت ۷ میلیونی فارغ التحصیل،3/7 میلیون نفر شاغل و ۹۰۰ هزار نفر بیکار هستند. ضمن اینکه 2/4 میلیون نفر از فارغ‌التحصیلان در جمعیت غیرفعال اقتصادی قرار دارند که جزو جمعیت بیکار جویای کار محسوب نمی‌شوند.
بنابر آمار آموزش عالی در سال تحصیلی
۹۴-۹۳ تعداد فارغ‌التحصیلان دانشگاهی حدود ۸۵۰ هزار نفر است و این باور اشتباه وجود دارد که همه این افراد به خیل افراد بیکار اضافه می‌شوند در حالی که بخشی از این افراد تمایلی برای ورود به بازار کار ندارند و از نظر اقتصادی غیرفعال هستند یعنی بیکار جویای کار نیستند.
بر اساس بررسی انجام شده توسط پژوهشکده آمار ایران، حدود ۳۴ درصد از افراد فارغ‌التحصیل عالی از نظر اقتصادی غیرفعال هستند. ۷۱ درصد از افراد فارغ‌التحصیل عالی غیرفعال را زنان و ۲۹ درصد را مردان تشکیل می‌دهند. ۳۲ درصد از این افراد دارای مدرک کاردانی، ۶۲ درصد دارای مدرک کارشناسی و ۶ درصد دارای مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر هستند.
با استفاده از این نتایج می‌توان گفت از ۷ میلیون نفر فارغ‌التحصیل عالی که از آمارگیری نیروی کار سال ۱۳۹۴ برآورد شده است حدود 2/4 میلیون نفر از نظر اقتصادی غیرفعال هستند که از این تعداد 1/7 میلیون نفر به زنان و ۷۰۰‌هزار نفر به مردان اختصاص دارد. همچنین برآورد فارغ‌التحصیلان غیر فعال در مقاطع کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد و بالاتر به ترتیب ۷۵۰ هزار، 1/5 میلیون نفر و ۱۵۰ هزار نفر است.
همچنین بر همین اساس می‌توان گفت از ۸۵۰‌‌هزار نفر فارغ‌التحصیل دانشگاهی سال تحصیلی ۹۴-۹۳ حدود ۲۹۰ هزار نفر (۳۴ درصد) از نظر اقتصادی غیرفعال هستند.
از طرفی در گروه زنان ۵۲ درصد از زنان، فارغ‌التحصیل دانشگاهی و در گروه مردان ۱۹ درصد از مردان، فارغ‌التحصیل دانشگاهی غیر فعال هستند که نشان می‌دهد تمایل زنان فارغ‌التحصیل برای ورود به بازار کار کمتر از مردان فارغ‌التحصیل است.
همچنین سهم افراد غیرفعال اقتصادی که دارای مدرک کاردانی هستند از کل فارغ‌التحصیلان مدرک کاردانی ۴۲ درصد، سهم افراد غیرفعال اقتصادی که دارای مدرک کارشناسی هستند از کل فارغ‌التحصیلان مدرک کارشناسی ۳۴ درصد و سهم افراد غیرفعال اقتصادی که دارای مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر هستند از کل فارغ‌التحصیلان مدرک کارشناسی ارشد و بالاتر ۱۹ درصد است.
این آمار نشان می‌دهند نسبت فارغ‌التحصیلان غیرفعال کاردانی از کل فارغ‌التحصیلان دانشگاهی دارای مدرک کاردانی بیشترین سهم را دارد و علت آن تمایل افراد دارای مدرک تحصیلی پایین‌تر برای ادامه تحصیل است.
بخشی از افراد فارغ‌التحصیل دانشگاهی خصوصا کسانی که دارای مدرک کارشناسی ارشد و دکتری هستند قبل از فارغ‌التحصیل شدن، ضمن تحصیل شاغل هستند. بر اساس بررسی انجام شده توسط پژوهشکده آمار ایران، نسبت اشتغال یعنی سهم دانشجویان شاغل از کل دانشجویان حدود ۱۷ درصد است.
۷۹ درصد از دانشجویان شاغل به مردان و ۲۱ درصد به زنان اختصاص دارد. همچنین سهم دانشجویان شاغل در دوره‌های تحصیلی کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد و بالاتر از کل دانشجویان به ترتیب ۲۰، ۴۵ و ۲۶ درصد است.
با احتساب سهم‌های مزبور برای دانشجویان سال تحصیلی ۹۴-۹۳ مشاهده می‌شود از کل 4/8 میلیون نفر دانشجو حدود ۸۰۰ هزار نفر شاغل هستند که از این تعداد حدود ۶۳۰ هزار نفر به مردان و ۱۷۰ هزار نفر به زنان اختصاص دارد.
به گزارش مهر؛ همچنین برآورد دانشجویان شاغل در مقاطع کاردانی، کارشناسی و کارشناسی ارشد و بالاتر به ترتیب ۱۶۰، ۴۳۰ و ۲۱۰ هزار نفر است.از طرفی اگر سهم دانشجویان شاغل را برای گروه مردان و زنان محاسبه کنیم مشاهده می‌شود در گروه مردان ۲۲ درصد از مردان دانشجو و در گروه زنان ۷ درصد از زنان دانشجو شاغل هستند.
با محاسبه سهم دانشجویان شاغل در هر مقطع تحصیلی خواهیم دید سهم افراد شاغل که در مقطع کاردانی تحصیل می‌کنند از کل دانشجویان مقطع کاردانی ۱۵ درصد، سهم افراد شاغل که در مقطع کارشناسی تحصیل می‌کنند از کل دانشجویان مقطع کارشناسی ۱۲ درصد و سهم افراد شاغل که در مقطع کارشناسی ارشد و بالاتر تحصیل می‌کنند از کل دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و بالاتر ۲۸ درصد است.
سهم‌های مزبور نشان می‌دهند نسبت دانشجویان شاغل مقطع کارشناسی از کل دانشجویان مقطع کارشناسی کمترین سهم و نسبت دانشجویان شاغل مقطع کارشناسی ارشد و دکتری از کل دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد و دکتری بیشترین سهم را دارد.
براساس این گزارش، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در جمع‌بندی مطالعه انجام شده از وضعیت اشتغال دانش‌آموختگان دانشگاهی به این نتیجه رسید که با در نظر گرفتن غیر‌فعال بودن ۳۴ درصد از فارغ‌التحصیلان و شاغل بودن حدود ۱۷ درصد از افراد در حال تحصیل، در مجموع ۵۱ درصد از این جمعیت در زمره افراد بیکار و در جست‌وجوی کار قرار نمی‌گیرد و می‌بایست برای نیمی از آنها فرصت شغلی ایجاد کرد و اظهاراتی همچون ایجاد فرصت شغلی معادل همه فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، خطای بزرگی است و موجب انحراف در تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌های کلان می‌شود.