رجال عصر پهلوی به روایت اسناد ساواک-10

تعرض کارفرمای خارجی به زن ایرانی

کد خبر: ۱۰۳۲۵۶

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۸:۴۸

بدیهی است که این تضییع حقوق نه تنها شامل کارگران مسلمان کارخانه‌های حبیب ثابت بود که کارگران بهائی را نیز شامل می‌شد، کما اینکه در اسفندماه سال 1352ش، تعدادی از بهائیان شاغل در شرکت فیروز شعبه اصفهان، طی نامه‌ای به هرمز ثابت نوشتند:
«احتراماً اینجانبان امضاء‌کنندگان ذیل کارمندان و کارکنان شرکت سهامی فیروز شعبه اصفهان از بدو تأسیس شعبه تاکنون به کرّات راجع به اینکه هزینه روز افزون زندگی از یکطرف و نداشتن درآمد کافی از طرف دیگر زندگی همگی ما را به مخاطره انداخته است، مطالبی کتبی و شفاهی به عرض رسیده است، ولی متأسفانه با چیزی جز عدم توجه روبرو نشده‌ایم. اینک تقاضا داریم دستور فرمائید اقدامات مقتضی به عمل آید تا در انجام امور محوله تأخیری روی ندهد.»
ﻫ . کارخانه ایران سیلندر
«کارخانه ایران سیلندر وابسته به شرکت ایران گاز که دارای حدود 300 نفر کارگر می‌باشد ... در همان محل شرکت ایران گاز واقع است ... میزان اضافه حقوق اخیر کارگران نسبتاً بسیار قلیل می‌باشد و اخیراً چند نفر از کارگران ... از قلت اضافه دستمزد اخیر اظهار نارضایتی نموده‌اند ... کارگران این واحد آب آشامیدنی تصفیه شده در اختیار ندارند و مجبورند از آب چاه داخل کارخانه که دارای شرایط بهداشتی نمی‌باشد جهت شرب استفاده نمایند.»
«عده‌ای از کارگران کارخانه ایران سیلندر که مسئول حمل کپسول‌های گاز به کامیون‌ها می‌باشند، در خارج از کارگاه و در محل سر باز و بدون سقف کار می‌کنند و این امر در تابستان و زمستان مشکلاتی برای آنان پدید می‌آورد از جمله در هنگام بارندگی و هوای سرد لباس آنها زیر باران خیس شده و اغلب سرما خورده و مریض می‌شوند و مسئولین کارخانه تاکنون در مورد مسقف کردن محل کار آنها و تحویل کلاه و بارانی به کارگران فوق‌الذکر اقدامی نکرده‌اند.»
صرف‌نظر از تضییع حقوق کارگران و عدم تهیه لوازم اولیه فعالیت آنان، کارگران زن این کارخانه نیز در محیط فعالیت خود دارای مصونیت نبودند و از سویِ کارفرمای خود، که «تبعه دانمارک» بود، مورد تعرض واقع می‌شدند؛ نمونه‌ای از این گونه تعرضات، به شرح زیر در بولتن اسفندماه سال 1353ش، به این شرح درج شده است:
«ساعت 1200 روز 13/12/53 یک نفر از کارگران زن کارخانه ایران سیلندر به انگیزه نگرانی و نارضایتی از کارفرمای مربوطه، خود را به وسیله کارد مصدوم و به بیمارستان رضاشاه کبیر اعزام گردیده. متعاقب این جریان تعداد 390 نفر از کارگران که باید ساعت 1430 به کار اشتغال داشته باشند، دست از کار کشیده و به منازل خود رفته‌اند.»
راه‌اندازی تلویزیون
حبیب ثابت از ابتدای ورود به عرصه‌ی فعالیت‌های تجاری، ضمن آنکه از سویِ تشکیلات بهائیت و شرکت امناء که وظیفه‌ی بخشی از امور اقتصادی بهائیت را به عهده داشت، تقویت می‌شد، از حمایت یکی از دایی‌های خود به نام میرزا رحیم خان ارجمند، که زمانی هم یکی از معاونین وزارت پست و تلگراف بود نیز، بهره‌مند بود.
راه‌اندازی تلویزیون ایران، یکی از این فعالیت‌هاست که توسط ایرج ثابت مطرح شد. او که از 9 سالگی به کشور آمریکا رفته بود، در سال 1336ش، پس از پایان تحصیلات خود به ایران آمد و این اقدام را به وسیله‌ی یک دستگاه گیرنده و فرستنده که همراه آورده بود، عملی نمود. اولین نمایشِ این دستگاه، در کاخ ملکه پهلوی و با اجرای برنامه موسیقی توسط گوگوش، که در آن زمان دختربچه‌ای ده ساله بود، ترتیب داده شد. در این مراسم، محمدرضا پهلوی نیز حضور داشت و توافقات اولیه برای برپایی تلویزیون در ایران صورت پذیرفت و شاه به حبیب ثابت گفت:
«تو شخصاً اقدام کن، هر نوع کمک هم لازم باشد، دستور می‌دهم اجرا نمایند.»
تأسیس تلویزیون، توسط یکی از سردمداران تشکیلات بهائیت، از جمله اقداماتی است که به صورت کاملاً حساب شده صورت پذیرفت و با کمک‌های مادی و معنوی بسیاری از طرف دربار و هیئت وزراء و شرکت نفت، به بهره‌برداری رسید و در مهرماه سال 1337ش، تحت عنوان «شرکت تلویزیون ایران»، توسط محمدرضا شاه افتتاح شد. وی در مراسم افتتاح تلویزیون گفت:
«تأسیس دستگاه تلویزیون، موجب خرسندی است؛ زیرا به بسط معلومات و اطلاعات عمومی و تربیت کودکان کمک شایانی خواهد نمود. باید در تنظیم برنامه‌ها کمال دقت به عمل آید، تا از هر حیث کافی و شایسته باشد و هم باید هرچه زودتر این دستگاه در نقاط دیگر دائر شود، تا اهالی کشور از آن بهره‌مند گردند. از شرکت تلویزیون ایران که این خدمت پرزحمت را به عهده گرفته و در مدت کوتاهی انجام داده است قدردانی می‌نماییم.»
و حبیب ثابت نیز در این مراسم، گفت:
«تنها مشوق من، اعلیحضرت شاهنشاه می‌باشند که مرا به این کار وادار نمودند و با اینکه کار مشکلی را بر عهده دارم، ولی بر اثر تشویق‌های اعلیحضرت همایونی با تمام توانایی در مقابل مشکلات استقامت خواهم نمود.»