نگاهی به نحوه عرضه و نظارت و کنترل بازار میوه شب عید – بخش پایانی

بازار شب عید در دست میوه وارداتی

کد خبر: ۱۰۰۰۶۵

تاریخ: ۲۳ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۸:۰۵

گرانی قیمت میوه از نمونه معضلاتی است که در واپسین روزهای منتهی به آغاز سال جدید، بخش قابل توجهی از خانوارهای ایرانی و دهک‌های پایین و آسیب‌پذیر جامعه را از حیث اقتصادی به چالش می‌کشد. در این روزهای منتهی به پایان سال خبرهایی به گوش می‌رسد که حکایت از گران شدن قیمت میوه در بازار دارد و این موضوع نشان می‌دهد که مسئولان مربوط باید نظارت خود را در این زمینه افزایش دهند و با دقت بیشتری رخدادهای بازار میوه را در رصد خود داشته باشند.
بدون تردید، یکی از اقلام پرمصرف در این ایام به بازار میوه و تره‌بار معطوف می‌شود، عرصه‌ای که عملا و  برخلاف وعده مسئولان در خصوص ثبات بازار میوه، با افزایش قیمت مواجه شده و به واقع در مقام عمل، واقعیت‌های موجود با اظهار نظرهای برخی مسئولان و دستگاه‌های ذی‌ربط، تفاوت و فاصله‌ای عمیق و جدی دارد.
این در حالی است که قرار بود از بیست و یکم تا بیست و پنجم اسفند و سپس تا شب عید میوه وارداتی و پرتقال مصری و ترکیه‌ای با قیمت کیلویی پنج هزار تومان به مردم عرضه شود و با این واردات بازار میوه شب عید را کنترل کنند اما متاسفانه خبرها حکایت از دست به کار شدن دلالان بازار میوه برای ایجاد اخلال در این بازار دارد که تدبیر به موقع مسئولان را می‌طلبد.
اعتراض باغداران شمالی
به بی‌توجهی به محصولشان
برف و یخبندان شدید امسال در مازندران به محصولات باغداران خسارت زد و بسیاری از پرتقال‌ها یخ زدند و خراب شدند.
در این اوضاع و احوال وعده‌هایی از سوی مسئولان برای کمک به باغداران خسارت‌دیده و حمایت از محصولات آن‌ها داده شد که البته بخشی از این وعده‌ها در قالب کمک بلاعوض و وام تحقق بخشیده شد، اما باغداران انتظار داشتند از محصولات سالم آن‌ها برای بازار شب عید استفاده شود تا بخشی از ضررهای این قشر از این طریق جبران شود.
در حالی که رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران معتقد است: «‌پرتقال مازندران که 100درصد سالم باشد نداریم و پرتقال‌هایی که پیش از سرما برداشت شده‌اند با قیمت معمولی به فروش می‌رسند.»
حیدرپور در این باره می‌گوید: «‌پرتقال‌های باغداران مورد تایید کارشناسان قرار نگرفت و ما اجازه ورود پرتقال یخ‌زده و خشک را به بازار نمی‌دهیم.»
این مسئول با اشاره به نیاز 40 تا 45 هزار تنی کشور به پرتقال برای بازار شب عید و واردات صورت گرفته تصریح می‌کند: «باغداران می‌توانند پرتقال خود را با قیمت تعیین شده و خرید تضمینی به دولت بفروشند و تا زمانی که پرتقال سالمی برای عرضه به بازار وجود داشته باشد محصولات وارداتی به بازار نخواهد آمد.»
واردات میوه گزینه آخر است
آقای «نظر افضلی» عضو هیئت رئیسه کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید: «سال گذشته در عین تنظیم بازار شاهد بودیم که پرتقال‌ها در انبار از بین رفته بود و امسال هم در اثر سرما شاهد از بین رفتن این محصول بودیم.»
وی در ادامه تصریح همین بحث می‌کند‌: «در همان ابتدای سرما باید برآورد می‌شد که ممکن است عرضه با تقاضا یکی نشود، به این معنا که در همان سه ماه گذشته باید برنامه‌ریزی می‌شد که مثلا اگر این مقدار محصول از دور خارج شد باید فلان مقدار جایگزین شود و آن مقدار که در انبار است جایگزین شود نه اینکه با دیر عمل کردن آن مقدار هم از دست برود و یا اینکه با همان مقدار برداشت شده هم می‌شد کفاف بازار را داد.»
افضلی تاکید می‌کند‌: «عده‌ای از باغداران معتقدند که محصولات ما خوب بوده اما بازار ما را تحریم کرده است و این به خوبی نشان می‌دهد کم‌کاری‌هایی در این زمینه رخ داده و نیاز است تا به تولیدات داخلی بیشتر توجه شود، چرا که تولیدات داخلی باید در ارجحیت قرار گیرد و باید توجه داشت واردات گزینه آخری است که می‌شد از آن استفاده کرد.»
عضو هیئت رئیسه کمیسیون کشاورزی، آب و منابع طبیعی مجلس خاطرنشان می‌کند: «باتوجه به اینکه به انتخابات ریاست جمهوری سال آینده نزدیک می‌شویم شاید بتوان با واردات میوه قیمت‌ها را شکسته و میوه باکیفیت تا حدودی در دست مردم قرار گیرد که همین امر باعث خواهد شد تا در ذهن مردم باقی بماند که دولت کنونی اساسی‌ترین کالای شب عید را با مدیریت تنظیم بازار در اختیار آنان قرار داده است و در واقع می‌توان از زاویه سیاسی و انتخاباتی هم به واردات میوه از مصر و ترکیه نگاه کرد، این در حالی است که می‌شد با حمایت از تولید داخل و قربانی نکردن باغداران، از محصولات داخلی حمایت کرد.»
باز شدن پای دلالان پرتقال جنوب
متاسفانه در این بین عده‌ای سودجو نیز هستند که با احتکار و دلالی در بازار میوه شب عید در تلاش هستند تا به هر قیمتی سود گزاف نصیب‌شان شود و تنها چیزی که برایشان اهمیت ندارد زحمات باغداران و سطح پایین درآمد مردم است.
به این ترتیب با ذخیره میوه‌ها در انبارهای غیرمجاز و خرید از باغدار به قیمت پایین و فروش آن به قیمت بالا توسط دلالان یکی از معضلات اساسی کشور ما بوده است و همواره مردم و تولیدکنندگان چشم به سوی تدبیری دوخته‌اند تا برای یک بار هم که شده دست دلالان را از این گردونه کوتاه کنند.
یک منبع آگاه به گزارشگر روزنامه کیهان می‌گوید که بر اساس اخبار واصله متأسفانه هم‌اکنون دلالان، پرتقال جنوب را از باغداران خريداري و در انبارهاي خود ذخيره کرده‌اند و آماده‌اند تا در روزهای آینده آن را وارد بازار میوه کنند و متأسفانه کسي نمي‌تواند جلودار دلالان ميوه در بازار باشد.
هجوم میوه‌های خارجی
به سفره مردم در نوروز ۹۶
خبر آزاد شدن واردات مرکبات از پاکستان در شرایطی منتشر شد که وزارت جهاد کشاورزی دولت روحانی در سه سال و نیم گذشته مدام بر ممنوعیت واردات میوه تاکید داشت و حتی آن را یک نقطه مثبت در کارنامه خود می‌دانست.
اما به نظر می‌رسد هفته گذشته با پهلو گرفتن پرتقال‌های مصری در بندر جنوب و همچنین پرتقال‌های ترکیه و حالا با آزادسازی واردات نارنگی از پاکستان عملا دستاوردهای وزارت جهاد کشاورزی وارد فاز واردات میوه شده است. یخ زدن بخشی از پرتقال‌های شمالی هم بهانه خوبی به دست دولتمردان داده، تا بتوانند با خیالی آسوده میوه‌های خارجی را وارد بازار شب عید کنند.
کارشناسان بازار میوه می‌گویند که باید امسال منتظر هجوم میوه‌های خارجی به سفره مردم باشیم، زیرا واردات رسمی میوه بعد از چند سال توقف دوباره از سر گرفته شده و میوه‌های قاچاق هم مثل سال‌های گذشته در بازار به وفور یافت خواهد شد.
ضرورت کنترل جدی قیمت‌ها
نصرت ا...محمدی، یکی از فعالان اقتصادی و توزیع‌کنندگان عمده میوه در غرب استان تهران با اشاره به لزوم تشدید نظارت‌ها برای اعمال کنترل و ثبات در قیمت و نرخ میوه شب عید می‌گوید: «در شرایطی که تنها چند روز از سال 95 باقی‌مانده و به تبع، اوج مصرف میوه در روزهای ابتدایی سال تجربه می‌شود، افزایش نرخ میوه عارضه‌ای است که باید برای رفع و کنترل آن تدابیر لازم و مقتضی اتخاذ شود.»
وی تصریح می‌کند‌: «‌بعید به نظر می‌رسد بتوان در این ایام، تغییری جدی در کلیت بازار میوه ایجاد کرد و در صورت ورود جدی و توزیع و نظارت مناسب، شاید بتوان در برخی از اقلام و محصولات خاص، نسبت به ایجاد تغییری جدی و اثرگذار از حیث نرخ و قیمت‌گذاری مبادرت ورزید.»
این فعل اقتصادی و توزیع‌کننده عمده میوه در غرب استان تهران در ادامه می‌گوید: «‌در طی ماه‌های اخیر، وضعیت چندان مطلوب و رضایت‌بخشی در بازار میوه حاکم نبوده و بروز برخی نارسایی‌ها همچون گرانی، کیفیت پایین محصولات و واردات میوه در برخی اقلام خاص از کشورهای دیگر، آن هم در شرایطی که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، هیچ ضرورت و لزومی برای واردات آن احساس نمی‌شد، ثبات و آرامش را از بازار مذکور سلب کرده است.»
این فعال اقتصادی و توزیع‌کننده عمده بازار میوه در غرب استان تهران عنوان می‌کند: «تردیدی وجود ندارد که برای ایجاد ثبات پایدار در چنین ایام و روزهای حساسی، می‌بایست از مدت‌ها پیش با برنامه ریزی مدون و اصولی، تمامی احتمالات در نظر گرفته می‌شد و با پیش‌بینی معقولانه، پیش‌نیازها و مولفه‌های لازم برای حصول امر مذکور، مورد توجه قرار می‌گرفت.»
مسئولان وعده ندهند، عمل کنند
یکی از ساکنان شهر تهران با اشاره به افزایش قیمت میوه در طی روزهای گذشته، می‌گوید:‌ «با یک بررسی میدانی، به صورتی ملموس، متوجه افزایش قیمت‌ها در روزهای پایانی سال خواهیم بود.»
وی تصریح می‌کند: «در طی ساعات گذشته برای تهیه میوه اعم از لیمو شیرین، سیب قرمز و پرتقال در بازار حضور پیدا کردم و مبلغ و نرخ اعمال شده در ارتباط با میوه‌های مذکور به ترتیب 3 هزار و پنج هزار و 500 و 3 هزار تومان اعلام شد. بدون تردید برای جامعه کارگری و کارمندی پرداخت چنین مبالغی بسیار سنگین و دشوار خواهد بود.»
این ساکن شهر تهران می‌گوید: «رنگین کردن و متنوع ساختن سبد پذیرایی میوه پیشکش و به واقع برای تهیه دو کیلو میوه از هر کدام از اقلام اشاره شده، در مجموع باید رقمی معادل 24 هزار تومان پرداخت شود که این برای یک کارگر که بار سنگین سرپرستی خانوار را بر دوش می‌کشد، سنگین به نظر می‌رسد».
باغداران متضرر و دلالان سودمند!
مهدی شکوهی، یکی از جانبازان دفاع مقدس که در عرصه باغداری فعالیت می‌کند با اشاره به خرید میوه از فعالان عرصه باغداری به حداقل قیمت می‌گوید: «در شهریور ماه سال جاری، نرخ خرید سیب دماوندی از باغداران، حدود900 تا هزار و 100 تومان بود اما در حال حاضر نرخ عرضه محصول مذکور در بازار میوه برای مصرف‌کننده، قریب به 4 هزار و 500 تومان است.»
شکوهی تاکید می‌کند: «تردیدی وجود ندارد که در صورت احساس دغدغه جدی، برنامه‌ریزی هدفمند و تشدید نظارت‌ها، بخش قابل توجهی از این نارسایی‌ها، قابل رفع خواهد بود».
این باغدار فعال یادآور می‌شود: «واردات بی‌رویه میوه و تامین سود برای کشاورزان و باغداران و تولید‌کنندگان میوه در خارج از کشور، افتخار نیست و امید آن می‌رود یکبار برای همیشه، ساز وکاری تعریف و مدون شود که تهیه میوه از فعالان داخلی در اولویت ویژه‌تری قرار گیرد که قطعا حصول این امر، از مصادیق بارز حمایت از تولید‌کننده، اقتصاد مقاومتی و اقدام و عمل مورد تاکید دلسوزان نظام خواهد بود در غیر این صورت با اتکای صِرف به شعارها و وعده‌های بی‌عمل، راه به جایی نخواهیم بُرد.»