وضعیت رانندگی و امداد و نجات در جادههای یخبندان چگونه است؟-بخش نخست
مهارت رانندگی در گردنههای برفی
گالیا توانگر
اپیزود اول:صبح شنبه (27 آذر95) حوالی ساعت 10 صبح به علت یخبندان و لغزندگی جاده در کیلومتر 28 محور اهر به مشکین شهر دو دستگاه خودروی وانت پیکان و زانتيا به فاصله چند متر از هم از جاده منحرف و خودروی وانتپیکان واژگون شده بود که بلافاصله نجاتگران پایگاه امداد جادهای شهدای ارسباران جمعیت هلال احمر شهرستان «اهر» به محض دریافت خبربه محل اعزام و اقدام به امدادرسانی به مصدومان کردند. در این حادثه دو تن از سرنشينان خودروی وانت پیکان مصدوم شده بودند که توسط نجاتگران پایگاه امداد جادهای شهدای ارسباران به صورت سرپایی مداوا شدند و در بررسی خودرو زانتيا خوشبختانه سرنشینان آن سالم و مصدوم نداشتند که در نهایت عملیات امدادگران بعد از یک و نیم ساعت امدادرسانی حوالی ساعت 11 و 30 دقیقه پایان یافت.
اپیزود دوم: ساعت 18:48 شنبه (یازدهم دی 95)برابر گزارش دریافتی مبنی بر تصادف دو دستگاه خودرو در «گمیچی» بلافاصله دو دستگاه آمبولانس از پایگاههای «جزیره اسلامی» و «خورخور» ویک دستگاه آمبولانس از پایگاه امداد ونجات شهدای «گمیچی» جمعیت هلال احمر شهرستان «اسکو» به اتفاق نجاتگران هلال احمر سریعا عازم محل شدند. پس از رها سازی مصدومین و با توجه به شدت جراحات وارده به سرنشین سمند وسه سرنشین خودرو رنو پس از انجام اقدامات پیش بیمارستانی با آمبولانسهای اورژانس وهلال احمر «اسکو» به بیمارستان امامخمینی(ره) ارومیه انتقال یافته و از مرگ نجات یافتند.
آنچه در بالا خواندید نمونههایی از گزارشهای امداد و نجات در جادههای کوهستانی است که در همین چند هفته اخیر تنظیم و آرشیو شدهاند. به یقین میتوان گفت که عواملی چون سرعت بالا در جادههای لغزنده کوهستانی، نبستن زنجیرچرخ وانحراف به چپ سه عامل اصلی تصادفات وحشتناک رانندگی هستند که در اکثر گزارشهای تنظیم شده توسط گروههای امداد و نجات و پلیس به آن مکرراشاره شده است.
سبقت، نداشتن زنجیر چرخ،انحراف به چپ سه تخلف مرگبار
سرعت زیاد در جاده لغزنده راننده جوان را راهی بیمارستان کرد. براثر برخورد خودروی کامیونت به تریلر نفتکش راننده کامیونت مصدوم و راهی بیمارستان شد. راننده جوان کامیونت «ایسوزو» که با بار لوازم خانگی از تهران عازم تبریز بود در آزاد راه پیامبر اعظم(ص) 110 کیلومتر مانده به تبریز، بر اثر بارندگی و لغزنده بودن جاده و سرعت زیاد راننده از پشت به تریلر حامل مواد سوختی برخورد و درون خودرو گیر کرده بود که با تلاش نجاتگران پایگاه شهید ملک پور«هشترود» توسط ستهای هیدرولیک رهاسازی و مصدوم پس از تثبیت تحویل نیروهای 115 برای انتقال به بیمارستان شد.
سرهنگ عین الله جهانی معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور ناجا در گفتوگو با گزارشگر کیهان پیرامون طرح زمستانه و یاریرسانی در جادهها بخصوص جادههای برفی کشور میگوید: «سازمان راهداری، اورژانس، امداد و نجات، صدا و سیما و رسانهها و... همه از جمله سازمانهایی هستند که شانه به شانه هم در طرح زمستانه 95 همکاری دارند. یکی از تلاشهای مستمر ما این است که به طور شبانه روزی در محورهای برفگیر و لغزنده آماده ارائه خدمت به هموطنان عزیزمان باشیم. سعیمان براین است که با کنترل ترافیک جادهای وتخلفات و نیز پیشگیری از بروز تصادفات جادهای از طریق آگاهی بخشی به هموطنان آمار آسیبها و تصادفات را تا آنجا که میشود، پایین بیاوریم.»
وی ادامه میدهد: «یکی از شیوههای کنترلی حضور تیمهای ناظر همراه با آخرین تجهیزات به روز از قبیل دوربینها جهت رصد جاده در گردنههای برفگیر است. شیوه دیگر هماهنگی بین سازمانی برای انجام ماموریتهای جادهای است. برای مثال در تصادفات جادهای به کمک نیروهای امداد و نجات هلال احمر و اورژانس در اسرع وقت نیاز داریم. این هماهنگی به خصوص در نقاط صعب العبور برفگیر،یخ زده و کولاک گردنهها بسیار حائز اهمیت است.»
سرهنگ جهانی در پاسخ به این سؤال که اهم تخلفات ثبت شده در جادههای کوهستانی کدامند؟ میگوید: «سبقت غیر مجاز،عدم استفاده از زنجیر چرخ، انحراف به چپ سه تخلف مرگبار در معابر برفی و کوهستانی محسوب میشوند. در مورد تخلف عدم استفاده از زنجیر چرخ پلیس صد در صد از ادامه حرکت خودرو جلوگیری به عمل میآورد؛مگر اینکه برخی خودروها از جلو پاسگاه عبور نکرده و از معابر فرعی وارد معابر اصلی شده باشند. تخلف انحراف به چپ تصادف رخ به رخ را ایجاد میکند. توصیه اکید ما به رانندگان در جادههای برفی این است که با رعایت سرعت مطمئنه حرکت کنند؛ رعایت این مهم باعث میشود که راننده بتواند به موقع وسیله نقلیه را در لغزندگی جاده کنترل کند.»
تجهیزات ایمنی خودرو
برای عبور از گردنهها
وحید احمدی رانندهای که تجربه تلخ در راه ماندگی را در ذهن دارد، به گزارشگر کیهان میگوید:«چند مدت قبل خودرو من در جاده کوهستانی خاموش کرد. امداد خودرو سه تا چهار برابر نرخ عادی برای بُکسل کردن اتومبیلم طلب کرد. آنقدر با زن و بچه در جاده منتظر ایستادم تا بالاخره از آنجا که بخت یارمان بود یک نیسان ما را تا شهرمحل سکونتمان بکسل کرد. دست آخر هم گفت: «من این کار را برای رضای خدا انجام داده ام و پولی نمیگیرم.»
این شهروند ادامه میدهد: «در این روزهای سرد و یخ زده باید دلمان را با همدلیها گرم نگه داریم که در خاطره بالا عمل خدا پسندانه راننده نیسان میتواند یک الگو در برخورد با در راه ماندگان جادههای برفی باشد.»
توصیههای سرهنگ عین الله جهانی معاون اجتماعی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور ناجا به رانندگان در جادههای کوهستانی اینگونه است: «حتما یخ شکن و زنجیر چرخ آماده در صندوق عقب خود داشته باشند. نحوه بستن زنجیر چرخ را بیاموزند؛ به عبارتی در وضعیت عادی چندین بار نحوه صحیح بستن زنجیر چرخ را امتحان کنند. این روزها اغلب مشغولیت کاری همکارانم این شده که وقتشان برای بستن زنجیر چرخ خودروهای عبوری صرف شود.هرچند که این مهم بارها از طریق صدا و سیمای جمهوری اسلامی آموزش داده شده است. در معابر لغزنده فاصله طولی با وسایل نقلیه جلویی با جدیت رعایت شود. لاستیک یخ شکن نیز به عبور مطمئن از جادههای برفی بینهایت کمک میکند. نکته ایمنی دیگر این است که فاصله طولی در معابر بارانی بیشتر از معابر خشک است. رانندگان باید بتوانند قبل از برخورد با اتومبیل جلویی خودرو خود را کنترل کنند. در معابر برفی و بارانی ممکن است مسافت توقف تا ده برابر راههای خشک افزایش یابد.»
وی تصریح میکند: «برای مثال اگر وسیله نقلیهای با سرعت معین در هنگام ترمز با طی مسافت 5 متر متوقف میشود، این مسافت در راههای بارانی، برفی و یخ زده ممکن است تا ده برابر یعنی به 50 مترافزایش پیدا کند. این نکته به خوبی موید آن است که فاصله طولی در معابر لغزنده باید مناسب باشد؛ ضمنا به جای استفاده از سرعت مجاز از سرعت مطمئنه استفاده شود تا راننده قادر باشد به خوبی از عهده کنترل خودرو برآید.»
عملیاتهای برفی نجاتگران
عملیاتهای برفی نجاتگران میانهای؛ از نجات پیرمرد روستایی تا امدادرسانی به خودروهای گرفتار در برف و کولاک را شامل میشود. نجاتگران هلالاحمر میانه با انجام چندین عملیات امدادی به کمک مصدومان و گرفتاران در برف و کولاک شتافتند.
ذکریا عزتی رئیسجمعیت هلال احمر شهرستان میانه در تشریح عملیاتها به گزارشگر کیهان میگوید: «دوشنبه 29 آذر، نجاتگران هلال احمرمیانه به دنبال دریافت گزارشی مبنی بر بیماری قلبی مرد 70 ساله در روستای صعب العبور «دوه داشی» و بسته بودن راه،بلافاصله نجاتگران پایگاه «پل دختر» یادمان نجاتگر شهید امیر صالحی جمعیت هلال احمر شهرستان میانه همراه یک تکنسین اورژانس به محل اعزام شدند.»
وی ادامه میدهد: «نجاتگران بعد از طی مسافت طولانی در برف و کولاک شدید با خودرو هلال احمردر قسمتی از مسیرکه برف و کولاک سخت،مانع از حرکت خودرو شده بود، به ناچار مابقی مسیر را با پای پیاده ادامه داده، خود را به بیمار قلبی رسانده و بلافاصله اقدامات اولیه را انجام میدهند. بیمار را به سمت آمبولانس برده و در کمترین زمان ممکن به بیمارستان میانه میرسانند.»امدادرسانی به خودروهای درراه مانده نیز یکی از مسئولیتهای خطیر و سنگین این روزهای پرسنل امداد و نجات در جادههای کوهستانی است.
رئیسجمعیت هلال احمر شهرستان میانه میگوید: «به دنبال بارش برف و کولاک و راهبندان، نجاتگران پایگاههای امداد جادهای شهید جواد احمدی عجمی، شهید امیر صالحی «پلدختر، آغکند» جمعیت هلال احمر شهرستان میانه در محورهای سرچم به اردبیل؛ میانه به بستان آباد و میانه به زنجان به 40 دستگاه خودروی گرفتار در برف و کولاک و 120تن از مسافران امدادرسانی کرده و 12 بسته تغذیه در میان مسافران توزیع و یک خانواده را در اتاق اسکان پایگاه امداد جادهای شهید امیر صالحی پلدختر میانه اسکان دادند.»
در مورد گزارش شده دیگری عملیات 10 ساعته نجاتگران میانه در برف و کولاک طاقتفرسا به نجات معجزه آسای جان مادر شهید انجامید. نجاتگران جمعیت هلال احمر شهرستان میانه طی یک عملیات 10 ساعته توانستند مادر شهیدی را از برف و کولاک نجات دهند. ذکریا عزتی رئیسجمعیت هلال احمر شهرستان میانه در تشریح عملیات میگوید: «حوالی ساعت 10صبح روز چهارشنبه (1 دی95) به دنبال دریافت خبری مبنی بر گرفتار شدن خودرو حامل مادر شهید در برف و کولاک شدید روستای «ولیین» حین انتقال وی به بیمارستان ، بلافاصله نجاتگران پایگاه «پل دختر» یادمان شهید امیر صالحی هلال احمر میانه به همراه یک تکنسین اورژانس به محل حادثه اعزام شدند. یکساعت بعد از اعزام تیم اولی به علت مسدود بودن مسیر، تیم دیگری متشکل از یک نجاتگر زبده و مسئول عملیات برای پشتیبانی اعزام و بعد از تلاشهای مستمر به روستای «یله قارشو» میرسند.
عزتی میافزاید: «با توجه به مسدود بودن مسیر روستای «ولیین» از اهالی روستا کمک خواسته شد که خوشبختانه یکی از اهالی روستا که تراکتور داشت نسبت به همراهی تیمهای امدادی اقدام و بعد از مدتی نجاتگران به خودرو حامل مادرشهید که قادر به حرکت نبود،رسیده ومادر شهید را نجات داده و شروع به اقدامات وکمکهای اولیه نموده وبعد از انتقال مادربه آمبولانس، به طرف بیمارستان میانه حرکت کرده و بعد از 10 ساعت عملیات سخت و نفسگیر ، ساعت 20شب عملیات با انتقال مادر به بیمارستان با موفقیت به اتمام رسید.
تولد درجادههای یخبندان!
یکی از زیباترین عملیات امداد نجات در روزهای اخیرانتقال موفق مادر باردار روستایی در برف و کولاک به بیمارستان توسط نجاتگران است. چندی قبل در برف و یخبندان شدید نیروهای امدادی مرند به روستای نوجه ده شیخلر رسیدند ومادر باردار در راه بیمارستان مرند را یاری دادند.
حبیب ذالفقاری سرپرست هلال احمر شهرستان مرند میگوید: «نیروهای امدادی که با کمک عوامل راه و شهرسازی برای نجات مادر باردار به سمت روستای نوجه ده شیخلر اعزام شده بودند، پس از طی مسیر برفی و صعبالعبور در یک هوای سرد و مه منطقه پس از چند ساعت تلاش به محل هدف رسیدند. اگر چه امدادرسانی به مادر باردار ساکن روستای نوجه ده شیخلر از توابع دهستان دولت آباد با همکاری امدادگران جمعیت هلالاحمر، اورژانس و اداره راه و شهرسازی با موفقیت به پایان رسید؛ اما با توجه به بارش شدید برف و وضعیت جاده این روستا و روستاهای واقع در این مسیرعملیات مذکور چندین ساعت به طول انجامید؛ از مادران باردار ساکن روستاها میخواهیم در چنین شرایطی حتما چند روز قبل در شهر مرکزی ساکن شوند،چرا که شرایط حاکم موجب ایجاد استرس زیادی میکند و روی شانههای پرسنل با توجه به افزایش تعداد عملیاتها بار مضاعف مسئولیتی ایجاد میگردد.»
لازم به توضیح است که نجاتگران جمعیت هلال احمر شهرستان سراب نیزطی یک عملیات امدادی مشابه، مادر بارداری را از روستای «دراب» با موفقیت به بیمارستان انتقال دادند. به دنبال اعلام بخشداری «سراب» مبنی بر نیاز به امدادسانی به مادر بارداری، بلافاصله نجاتگران جمعیت هلال احمر سراب به محل اعزام و طی یک عملیات 5 ساعته، مادر بارداری را از روستای «دراب» واقع در 60کیلومتری «سراب» که راه آن به دلیل بارش برف سنگین و کولاک مسدود شده بود با کمک نیروهای راهداری و اورژانس با موفقیت به بیمارستان سراب انتقال دادند.