همهپرسی الحاق تیتر یک دنیا کریمه میماند یا میرود؟
همهپرسی حساس الحاق کریمه به رغم همه تهدیدها و رجزخوانیهای غرب در موعد مقرر برگزار شد و در صدر خبرهای دنیا قرار گرفت.
«لحظه تاریخی و عصر جدید آغاز شده است. ما امروز جشن می گیریم» این نخستین جملهای بود که «سرگئي آکسیونف»، نخستوزیر کریمه بلافاصله پس از شرکت در همهپرسی مهم روز گذشته به خبرنگاران گفت. وی همچنین تصریح کرد «اوضاع به خوبی به پیش میرود و مشکلی وجود ندارد.»
همهپرسی مهم الحاق کریمه به خاک روسیه از صبح روز یکشنبه و در حالی که حدود 135 ناظر بینالمللی از کشورهایی مثل اتریش، بلژیک، بلغارستان، فرانسه، آلمان، مجارستان، ایتالیا و لهستان بر آن نظارت داشتند آغاز و تا ساعت 8 شب به وقت محلی ادامه یافت.
در این همهپرسی 1/5 میلیون نفر از جمعیت 2/5 میلیونی «کریمه» واجد شرایط رای دادن بودند که پیشبینی شده اکثریت آنها ضمن شرکت در این همهپرسی به الحاق منطقه به خاک روسیه رای خواهند داد.
به گزارش خبرگزاری «رویترز»، در این همهپرسی از مردم سوال شده «آیا میخواهند به روسیه به عنوان یک منطقه فدرال بپیوندند» یا اینکه میخواهند قانون اساسی سال 1992 کریمه احیاء شود؟ بر اساس این قانون: استقلال کریمه به طور کامل اجرا میشود اما همچنان بخشی از اوکراین باقی میماند. نکته جالب توجه اینکه در این همهپرسی گزینهای که مردم به حفظ وضعیت فعلی کریمه رای دهند، وجود ندارد.
برگزاری این همهپرسی، پس از بد عهدی غربیها در حل بحران اوکراین که به وقوع کودتا علیه دولت «ویکتوریانوکوویچ» منجر شد، در دستور کار ساکنان منطقه خودمختار کریمه قرار گرفت. روسها هم برای حفظ نفوذ خود در این شبه جزیره استراتژیک، به طور تمام قد به حمایت از این همهپرسی پرداختند. روسیه در توجیه این اقدام خود که با مخالفتهای گسترده از سوی غربیها مواجه شده، میگوید، باید به خواست مردم احترام گذاشت.
غربیها هم که به شدت نگران رای مثبت ساکنان کریمه هستند (اکثریت جمعیت کریمه روسزبان و متمایل به این کشور هستند)، از همان ابتدا، با اصل برگزاری همهپرسی مخالفت کرده و حتی با لشکرکشی به کشورها و آبهای اطراف این شبه جزیره، روسیه را به «تنبیههای سخت» تهدید کردند. غربیها همچنین معتقدند، برگزاری این همهپرسی برخلاف قوانین بینالمللی است. این در حالی است که غرب مجری همهپرسیهای زیادی است که منجر به تجزیه بسیاری از کشورها شده است. همهپرسی تقسیم سودان به دو قسمت شمالی و جنوبی، آخرین مورد از این اقدام غربیهاست که چند سال پیش رخ داد. جالب اینکه آمریکا این کشور را به این بهانه که «مردم سودان باید سرنوشت خود را تعیین کنند!» در این کشور همهپرسی برگزار کرد!
واکنشها
همهپرسی روز گذشته پس از چند هفته پرتنش و ساعتها گفتوگو و رایزنیهای دیپلماتیک در سطح جهان برگزار شد. سازمان ملل یک روز قبل از برگزاری این همهپرسی با محوریت آمریکا قطعنامهای علیه این همهپرسی صادر کرد که از سوی روسیه وتو شد.
در این قطعنامه، همهپرسی الحاق کریمه غیرقانونی عنوان شده بود.
وزیرخارجه روسیه در واکنش به این همهپرسی همچون هفتههای گذشته آن را «کاملا قانونی» و «در راستای منشور سازمان ملل» دانست وی که خطاب به جانکری، همتای آمریکاییاش سخن میگفت افزود: مقاماتی که قدرت در اوکراین را به دست گرفتهاند باید جلوی گروههای افراطی را بگیرند تا مبادا روس زبانها را دچار وحشت و نگرانی کند، وزارت خارجه چین نیز با انتشار بیانیهای، همچون همیشه موضعی «کجدار و مریز» اتخاذ و اعلام کرد: «به رسمیت نشناختن همهپرسی کریمه فقط باعث تشدید اوضاع خواهد شد». پکن اقدام سازمان ملل در به رسمیت نشناختن همهپرسی در کریمه را بیفایده خواند.
در این حال «یولیا تیموشنکو»، رهبر مخالفان ا وکراینی از کشورهای دنیا خواست، نتایج این همهپرسی را به رسمیت نشناسند. «تیموشنکو» که به آلمان سفر کرده، در گفتوگو با روزنامه «تاگس اشپیگل» از آمریکاییها کمک خواست و گفت کاخ سفید باید در برابر روسیه موضعی سختگیرانهتر اتخاذ کند.
یک روز قبل از برگزاری این همهپرسی، وزارت دفاع اوکراین اعلام کرد، روسیه 22 هزار سرباز در «کریمه» مستقر کرده است.
بحران اوکراین اواخر سال 2013 و در اعتراض به مخالفت «ویکتور یانوکوویچ» رئیسجمهور این کشور با امضای توافقنامه تجاری با اتحادیه اروپا آغاز شد. اما با ورود غرب به رهبری آمریکا به این تحولات، خواسته معترضان به سرنگونی دولت و رئیسجمهور تغییر کرد. 21 فوریه 2014 یعنی درست یک روز قبل از وقوع کودتا علیه «یانوکوویچ»، غرب توافقنامه صلح را پذیرفت و طرفین این توافقنامه را امضا کردند. اما نارنجیها چند ساعت پس از امضای این توافقنامه، با حمله به کاخ ریاست جمهوری، یانوکوویچ را فراری دادند. غربیها نیز بلافاصله این کودتا را به رسمیت شناخته و از رهبران نارنجی حمایت کردند. تصور غربیها این بود که با فرار یانوکوویچ، غائله به پایان رسیده اما، بحران واقعی اوکراین از این تاریخ آغاز شد.
«همهپرسی الحاق کریمه به روسیه» موضوعی است که به اعتقاد کارشناسان یکی از نتایج بدعهدی غربیهاست و با توجه به اینکه، به احتمال زیاد مردم به جدایی از اوکراین رای خواهند داد، باید منتظر بحرانهای بعدی حاصل از جدایی این منطقه استراتژیک ماند.
هنوز این منطقه از اوکراین جدا نشده، چندین شهر اوکراین شاهد تظاهرات و درگیری هواداران و مخالفان همهپرسی بود که باعث کشته و مجروح شدن شماری از مردم شد.
روز شنبه نیز تظاهرات گستردهای در روسیه و در حمایت از الحاق کریمه برگزار شد.
روز شنبه، تاتارهای کریمه نیز در محکومیت این همهپرسی تظاهرات کردند و این ماجرا همچنان ادامه دارد.
دیروز همچنین خبری منتشر شد مبنی بر اینکه، پس از ناامیدی کاخ سفید از روسیه، چاک هاگل، وزیر دفاع آمریکا به همراه جان کری و مشاوران امنیتی کاخ سفید پشت درهای بسته با اوباما جلسه فوقالعاده برگزار کردند.
گزارشی از جزئیات این جلسه منتشر نشده است؛ اما احتمالا در این جلسه مقامات آمریکایی درباره نحوه برخورد با روسیه و «اقدامات تنبیهی» علیه این کشور گفتوگو شده است. غربیها طی هفتههای گذشته بارها تهدید کردند در صورت متوقف نشدن همهپرسی روسیه را «به شدت» آماج تحریم و تنبیه قرار خواهند داد.