گزارشی از دستور صریح رهبر معظم انقلاب
الیاف کربن چه جایگاهی در اقتدار علمی کشور دارد؟
شاید اگر دستور مهم رهبر معظم انقلاب مبنی بر زیربار نرفتن درباره توقعات طرف مقابل در زمینه «الیاف کربنِ دارای کاربرد در ساخت سانتریفیوژها» نبود، وقاحت طرف مقابل، باعث میشد روزی سخن از ممنوعیت استفاده از این الیاف در صنایع نظامی و موشکی کشورمان نیز مطرح شود.
رهبر معظم انقلاب بارها در بیاناتشان در مقاطع زمانی مختلف، تسلط و اشراف خود را بر موضوعات مرتبط با دانش هستهای نشان دادهاند و سخنان ایشان خطاب به رئیس سازمان انرژی اتمی کشور که روز سه شنبه در جمع مسئولان نظام بیان شد، بار دیگر این موضوع را در معرض دید همگان قرار داد. ایشان در این دیدار فرمودند: توقعات طرف مقابل را در زمینه «الیاف کربنِ دارای کاربرد در ساخت سانتریفیوژها» و در خصوص «اندازهگیری ۳۰۰ کیلو مواد هستهای» مطلقاً قبول نکنید و زیر بار آنها نروید.
الیاف کربن چیست؟
الیاف کربن یکی از مهمترین خانوادههای الیاف پیشرفته است که استحکام بسیار بالا (بین 7 تا 10 برابر فولاد ساختمانی بسته به گرید الیاف)، چگالی پایین (حدود دو سوم آلومینیوم)، رسانایی الکتریکی بسیار خوب، قابلیت بافت و تولید پارچه، ساخت کامپوزیتهای سبک و مستحکم و پایداری در برابر حرارت آن را از سایر مواد مهندسی متمایز میسازد.
خواصی که به آن اشاره شد باعث میشود تا گستره بسیار وسیعی از وسائل نظامی را بتوان با استفاده از الیاف کربن ساخت؛ جلیقههای ضد گلوله و کلاهخود سربازان، بدنه پهپادها و انواع هواپیماهای جنگی و مسافربری، ناوشکنها و زره تانکها از جمله بخشهایی به حساب میآید که در آنها میتوان از الیاف کربن استفاده کرد.
هواپیمای آمریکایی F-22رپتور به عنوان یکی از پیشرفتهترین جنگندههای حال حاضر جهان از 350 قطعه از جنس الیاف کربن بهره میبرد. دیگر جنگنده نسل پنجم و پنهانکار دیگر آمریکا یعنی F-35 نیز از این ماده بهره میبرد. چیزی در حدود یک سوم این جنگنده پیشرفته از الیاف کربن ساخته شده است. ناوشکنهای آمریکایی کلاس Zumwalt به عنوان ناوشکن آینده نیروی دریایی آمریکا نیز در حجم زیاد از این مواد در بدنه خود بهره میبرد.
ورود الیاف کربن به صنایع دفاعی ایران
بر اساس خبری که در اواخر سال 1393 از سوی وزارت دفاع اعلام شد، جمهوری اسلامی ایران به عنوان اولین کشور در منطقه خاورمیانه و یازدهمین کشور در دنیا به این فناوری دست پیدا کرده بود.
بر این اساس، میتوان در جمهوری اسلامی ایران پروژههای بسیاری را هدفگذاری کرد که با استفاده از این ماده، عملیاتی کردن آنها بسیار سادهتر، ارزانتر و سریعتر ممکن خواهد بود. مثلا همانگونه که توسط مسئولین امر اعلام شده است، ارسال انسان به فضا یکی از اهداف کلیدی در برنامه فضایی کشورمان به حساب میآید. صنعت پهپاد از دیگر بخشهای دفاعی کشور به شمار میآید که در چند سال اخیر همواره به عنوان طلایهدار پیشرفتهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران مطرح بوده است. ورود گسترده الیاف کربن به این صنعت میتواند بسیار برای کشور ما مفید واقع شده و تواناییهای پهپادهای ایرانی را بیش از پیش گسترش دهد.
بحث ساخت هواپیماهای جنگنده و مسافربری نیز از جمله بخشهای دیگری است که این مواد آن در شدیدا نیاز هستند. در بالا به دو نمونه از هواپیماهای رزمی که در ساخت آن از این مواد استفاده شد اشاره شد، یکی از هواپیماهای مسافربری پیشرفته امروزی بوئینگ 787 است.
بر این اساس، نسل جدید جنگندههای ایرانی به همراه برنامههای در دست کار در صنایع هوایی برای تولید هواپیماهای مسافربری از جمله بخشهایی هستند که میتوانند از این مواد استفاده فراوانی بکنند.
به گزارش مشرق، بخش دیگری از صنایع نظامی که استفاده از مواد با ترکیب الیاف کربنی بسیار در آن رایج است بحث تجهیزات انفرادی سربازان است. جمهوری اسلامی ایران پیش از این چندین نمونه از کلاهخودها و جلیقههای ضد گلوله را معرفی کرده است و حال با معرفی این ماده جدید میتوان به گونههای بهتری از تجهیزات رسید. فراموش نکنیم که الیاف کربن از فولاد مستحکمتر و در عین حال بسیار سبکتر بوده و میتواند در نقش متوقف کردن گلوله و ترکش بسیار بهتر عمل کنند.
البته شایان ذکر است صنایع غیرنظامی مثل خودروسازی، سکوهای دریایی برای حفاری، استخراج نفت و گاز، واگنهای قطار، پره توربینهای بادی، لوازم ورزشی مانند قایق و دوچرخه، مقاومسازی بافتهای فرسوده ساختمانی وتقویت بتن و مصالح ساختمانی نیز از جمله بخشهایی هستند که میتوانند از این فناوری استفاده کنند.
زیربار نرفتن درباره توقعات طرف مقابل
شاید اگر دستور مهم رهبر معظم انقلاب مبنی بر زیربار نرفتن درباره توقعات طرف مقابل در زمینه «الیاف کربنِ دارای کاربرد در ساخت سانتریفیوژها» نبود، وقاحت طرف مقابل، باعث میشد روزی سخن از ممنوعیت استفاده از این الیاف در صنایع نظامی و موشکی کشورمان نیز مطرح شود.