اظهارات وزیر خارجه آمریکا ضمانت اجرایی ندارد

یکی از چالش‌ها پس از اجرایی شدن برجام، موضوع برقراری ارتباط بین بانک‌های داخلی با بانک‌های اروپایی بوده است که هنوز بطور کامل اتفاق نیفتاده است.
در همین رابطه، رئیس کمیسیون سرمایه گذاری اتاق بازرگانی ایران اظهار داشت: دولت آمریکا در مورد روابط بانک‌های غیرآمریکایی با ایران وضعیت نامشخصی ایجاد کرده است. وزیر امور خارجه آمریکا صحبت‌هایی مبنی بر اینکه بانک‌های دنیا می‌توانند با ایران کار کنند داشته است اما این صحبت‌ها ضمانت اجرایی ندارد، چرا که وی، وزیر امور خارجه است و نه وزیر خزانه داری.
فریال مستوفی افزود: بنابراین باید از طرف ایران و دیگر کشور‌ها به وزارت خزانه داری آمریکا فشار وارد شود تا مسئله همکاری بانک‌های بزرگ دنیا با بانک‌های ایران مشخص شود و به گونه‌ای نباشد که هر بانکی که بخواهد با ایران کار کند مجبور باشد که با دولت آمریکا فعالیت خود را هماهنگ کنند.
وی درباره اینکه چه اقداماتی باید برای رفع این موانع از سوی دولت ایران و فعالان اقتصادی برداشته شود، گفت: بانک‌های اروپایی به دلیل اینکه در سال‌های اخیر به دلیل همکاری با ایران جرائم سنگینی شده‌اند از این اتفاق وحشت دارند که بار دیگر برای کار با ایران جریمه شوند. ما نیاز داریم با موسسات و تشکیلاتی مثل صندوق بین‌المللی پول ارتباط برقرار کنیم تا به توانمند‌سازی در زمینه‌های مبارزه با پولشویی و ارتقای سطح استانداردهای بین‌المللی داخلی کمک شود.
مستوفی همچنین تسهیل محیط کسب و کار، آزاد‌سازی اقتصادی، حذف قوانین و مقرارت دولتی، تغییرات اساسی در زمینه مالکیت‌های دولتی، پیاده‌سازی خصوصی‌سازی و پیوستن به سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان تجارت جهانی (WTO) را از جمله دیگر ضرورت‌های مهم برای همکاری بانک‌ها و شرکت‌های خارجی با بانک‌های خارجی عنوان کرد.
روابطی که عادی نشد!
گفتنی است علاوه بر رئیس کمیسیون سرمایه گذاری اتاق بازرگانی ایران، بسیاری از مقامات بخش‌های دولتی و خصوصی هم در کنار کارشناسان اقتصادی، از عادی نشدن روابط تجاری ایران و غرب در پنج ماه گذشته و باقی ماندن شرایط رکود در بازارها انتقاد کرده‌اند.
اعضای اتاق بازرگانی به دفعات با رد ادعای برقرار شدن سوئیفت گفته‌اند که بانکهای بزرگ خارجی از ترس آمریکا حاضر به برقراری روابط اقتصادی با ایران نیستند. گزارش‌های رسانه‌های خارجی از اظهارات مدیران اقتصادی اروپایی نیز این حرف‌ها را تأیید می‌کرد.
به عنوان مثال از زمان ادعای رئیس‌جمهور مبنی بر گشایش هزار ال سی در روز اجرای برجام(!) تا امروز شواهد متعددی از سوی فعالان اقتصادی بر خلاف ادعای فوق مطرح شده است و تنها در یک مورد، عضو اتاق بازرگانی ایران در رابطه با برقرار شدن ارتباط بانک‌های ایرانی با بانک‌های خارجی گفت: متاسفانه علی‌رغم اخبار منتشر شده تحریم سوئیفت همچنان پا برجاست و لغو آن دروغ است.
علاوه بر این مسئولان اقتصادی دولت نیز بالاخره از کارشکنی‌های آمریکا به ستوه آمدند و از وضعیت کشور پس از اجرای برجام انتقاد کردند. از جمله رئیس کل بانک مرکزی فروردین امسال و در سفر به آمریکا برای شرکت در اجلاس بهاره صندوق بین‌المللی پول، در مصاحبه‌ای با تلویزیون بلومبرگ تأکید کرد که توافق هسته‌ای ایران و 1+5، تا کنون «تقریباً هیچ» دستاورد اقتصادی برای تهران دربر نداشته است.
به نوشته پایگاه خبری بلومبرگ، سیف گفته ایران سه ماه بعد از اجرایی شدن برجام، توان دست‌یابی به 100 میلیارد دلار دارایی ضبط‌شده‌اش در خارج از کشور را نداشته و برای پرداخت صورت‌حساب‌هایش در مبادلات خارجی به دنبال راهی برای استفاده از دلار است.
پیش از سیف علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی نیز از این موضوعات انتقاد کرده بود که هر دو نفر با انتقادات تند دولت و حامیان آنها مواجه شدند.
رکود عمومی
در این بین آثار منفی برجام بر بازارهای مختلف در ماه‌های گذشته کاملا قابل لمس بوده است. چند روز پیش یکی از روزنامه‌های حامی دولت گزارش داد که؛ «هر از چندگاهی بازار ارز، طلا، مسکن و سایر بازارها اخبار پراکنده‌ای مبنی بر ایجاد انگیزه روانه می‌کنند؛ ولی وقتی از بالا به این بازارها نگاهی می‌اندازیم، متوجه رکود حاکم بر آنها می‌شویم.»
نمونه روشن این عقبگرد در بازار سرمایه نیز قابل مشاهده است. شاخص کل قیمت و بازده نقدی بورس تهران در پایان معاملات دیروز 11 خردادماه 95، با 287 واحد کاهش به رقم 76 هزار و 144 واحد رسید. این در حالی است که شاخص بورس در ابتدای امسال حدود 81هزار و 200 واحد بود که ریزش پنج هزار واحدی را نشان می‌دهد.
در همین رابطه فارس گزارش داد که، بازار سهام که پس از توافق برجام اصلی‌ترین انگیزه خود از آینده روشن بازار سرمایه را لغو تحریم‌ها می‌دانست این روزها با سردرگمی و ابهام‌های مختلف مواجه شده و ریشه حل مشکلات اقتصادی کشور در سطح کلان را واقعیت‌هایی فراتر از برجام و ناشی از سلسله اقدام‌های داخلی می‌داند، این در حالی است که بازار سهام هنوز برای لمس آثار واقعی برجام به هیچ جمع‌بندی مشخصی دست نیافته است و تاکنون گشایش بانکی و پولی واضحی در حوزه سرمایه گذاری و مالی ایجاد نشده است.
همچنین جدیدترین آمار گمرک نشان می‌دهد علیرغم ادعای رونق اقتصادی پس از اجرای برجام، ارزش مبادلات تجاری کشور در دو ماهه نخست امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته 13 درصد کاهش یافته است. این آمار در کنار رشد اقتصادی کمتر از یک درصد و رشد منفی صنعت همگی دلایلی هستند که نشان می‌دهد دولت باید به جای امید بستن به معجزه برجام و مواجه شدن با بدعهدی طرف‌های غربی، به فکر رونق تولید داخل و بهبود وضع اشتغال و بیرون آمدن کشور از باتلاق رکود با تکیه بر توان داخلی باشد.