خرید پایاننامه به راحتی آب خوردن!
کافی است که نیم ساعتی در خیابان انقلاب قدم بزنید تا قیمت و شرایط تحویل انواع پایاننامه در رشتههای گوناگون را به دست آورده و در مدت زمانی کوتاه، با ارائه همان پایاننامه خریداری شده، مدرک کارشناسی ارشد یا دکترای خود را دریافت کنید.
اگر تا چند سال قبل، فروشندگان برای جذب مشتری پایاننامه، در گوش عابران نجوا میکردند، اما امروز این اتفاق به امری عادی تبدیل شده و قدم به قدم خیابان انقلاب مملو از تبلیغات فروش پایاننامه و مقاله است. این پدیده امروز تا حدی در نظام آموزشی کشور ریشه کرده که حتی در دانشگاهها نیز شبکههای فروش پایاننامه و مقاله ایجاد شده و از همان روزهای نخست ورود دانشجویان به دانشگاه، آنها را به خرید پایاننامه آماده ترغیب میکند. ریشه بروز پدیده خرید و فروش پایاننامه در چیست؟ نقش نظام آموزشی و دانشجویان در رواج این اتفاق شوم چگونه ارزیابی میشود؟ و راهکار عملی برای حذف این پدیده چیست؟
گستره قیمت
در جریان بررسی میدانی ما و بنا به گفته فروشندگان پایاننامه، قیمتها بر اساس رشته تحصیلی، کیفیت کار و مهمتر، زمان مورد نظر برای تحویل کار تغییر میکند. اما قیمت برای رشتههای علوم انسانی از جمله زبان انگلیسی به مراتب کمتر از رشتههای فنی، مانند مهندسی صنایع است. به گفته یکی از فروشندگان پایاننامه مستقر در خیابان انقلاب، پایاننامه رشته زبان انگلیسی با موعد تحویل 2 تا 3 ماهه، برای خریدار چیزی حدود یک و نیم تا یک میلیون و هشتصد هزار تومان آب میخورد. از طرفی، اگر این پایاننامه قابلیت اخذ مقاله هم داشته باشد، رقم مذکور بیشتر میشود. بر اساس اظهارات فروشندگان، آنها در صورت تمایل خریدار، میتوانند پایاننامه هم نوشته و آن را در برخی از نشریات منتشر کنند.
مرغ و تخم مرغ!
خرید و فروش پایاننامه اگرچه امروز شایع شده، اما ضربههای جبرانناپذیری را به بدنه نظام آموزشی کشور وارد میسازد. خانم دکتر اسفندیاری، استاد دانشگاه درباره چگونگی بروز این پدید میگوید: «پدیده خرید و فروش پایاننامه، مانند قضیه مرغ و تخم مرغ است. خرید و فروش پایاننامه میتواند نتیجه یک تحول علمی بوده یا خود ایجاد کننده تحولی علمی باشد. به طور کلی این امر نه نتیجه یک اتفاق خوب است و نه نتیجه خوبی در پی خواهد داشت. افت علمی جامعه در مجموع باعث شده که افراد وقتی به موعد ارائه پایاننامه نزدیک میشوند، توانایی لازم برای نگارش آن را نداشته باشند و به همین دلیل به سوی مسیر آسانتری، مانند خرید پایاننامه سوق پیدا میکنند. همانطور که گفته شد، این پدیده فقط تبعات منفی ندارد و خود نتیجه یک اتفاق منفی است.»
برخی استادان هم مشتری این پدیده بودهاند!
اما جالب اینجاست که برخی استادان دانشگاهها زمانی به جای نوشتن پایاننامه، آن را خریداری کرده اند. اسفندیاری در این باره ادامه میدهد: «میتوان اذعان داشت که این پدیده نتیجه نوعی بیسوادی بلندمدت است و به افرادی فراتر از دانشجویان هم رخنه کرده است. کما اینکه در حال حاضر استادانی در دانشگاههای کشور حضور دارند که پایاننامهشان را خریداری کرده و با این شرایط میخواهند پایاننامه دانشجویانشان را بررسی کنند. وی میافزاید: «اطمینان دارم که در چند سال آینده، از آن جایی که پایاننامه عده کثیری از دانشجویان امروز را فرد دیگری نوشته است، زمانی که به درجه استادی برسند، قادر نخواهند بود که دانشجویانشان را برای نوشتن پایاننامه آموزش دهند. چون خودشان هم این کار را بلد نیستند.»
دانشجو کمترین تقصیر را دارد
گرچه در صورت فاش شدن تخلفات پیرامون عدم اصالت پایاننامه، انگشت اتهام ابتدا به سوی دانشجو گرفته میشود، اما بسیاری از کارشناسان از جمله لاله اسفندیاری بر این باور هستند که نقش دانشجو در رواج پدیده خرید و فروش پایاننامه به مراتب کمتر از استادان است. او میگوید: «بیشترین نقش را استادان ایفا میکنند. در مواردی دیده شده که استاد راهنما در ازای دریافت مبلغی تمام کارهای دانشجو را به انجام میرساند. استادانی هم که در این اتفاق نقش ندارند، در حالی که میدانند دانشجو خود پایاننامه اش را ننوشته، به واسطه زنجیره ای بودن روابط نمیتوانند نسبت به کپی بودن پایاننامه معترض شوند. او ادامه میدهد: در نتیجه دانشجو کمترین تقصیر را دارد و باید آخرین فردی باشد که مورد مواخذه قرار میگیرد. فرد دانشجو برای انجام ندادن پایاننامه توسط خود بهانهای به نام عدم توانایی دارد که البته واقعا هم نمیتواند و در نتیجه ترجیح میدهد با پرداخت هزینهای خیال خود، استاد راهنما و داوران را راحت کند!»
تبعاتی فراتر از
افت سطح علمی
همانطور که بیان شد، تبعات این پدیده در سالهای آتی نمود بیشتری خواهد داشت و افت سطح علمی جامعه بخش کوچکی از پیامدهای آن خواهد بود. دکتر اسفندیاری بر این باور است که: تبعات منفی نوشته شدن پایاننامه توسط افراد دیگر، ورای کاستن از سطح علمی جامعه؛ این است که افرادی که پایاننامه را در ازای دریافت پول مینویسند، به کپی از روی پایاننامههای قبلی میپردازند و آمارها و ارقام را از پایاننامههایی حتی با موضوعات دیگر برمیدارند. بنابراین، پیامد اصلی این است که تخصصی شدن به طور کلی از جامعه حذف میشود.
موسسات پایاننامه نویسی مجاز!
متاسفانه تعداد زیادی از موسسات شاغل در حوزه نوشتن پایاننامه برای دیگران، دارای مجوز از سازمانهای ذیربط برای انجام امور پژوهشی هستند. ولی به جای انجام پروژههای تحقیقاتی در راستای مجوز خود و همکاری با سازمانها و ارگانها به نوشتن پایاننامه مشغولند. در واقع امری غیرقانونی به نام فروش پایاننامه، با اخذ مجوز «موسسه پژوهشی» به مسئلهای عادی مبدل شدهاست. لاله اسفندیاری پیرامون این موضوع میگوید: «برخی از موسسات انجام دهنده پروژههای مردم، مجوز دارند و همین مجوزدار بودن موسسات وضعیت را بدتر کرده است.»
حل ریشهای موضوع
شاید اولین راه حلی که برای برخورد با این پدیده در ذهن مسئولان امر شکل بگیرد، برخورد با فروشندگان پایاننامه است؛ گرچه همانطور که پیشتر گفته شد، برخی از موسسات دارای مجوز هستند و در نتیجه راه حل قانونی برای برخورد با آنها وجود نخواهد داشت. اما اسفندیاری بر این عقیده است که مسئله خرید و فروش پایاننامه، امری است که در نظام آموزشی ریشه دارد و باید برای حل آن، اساس موضوع را حل کرد. او توضیح میدهد: «فروشندگان پایاننامه قابل ردیابی نیستند و برخی از آنها در خانه خود به این کار مشغول هستند و برخی از استادان هم به واسطه کم بودن درآمدشان، ناگزیرند برای امرار معاش این کار را انجام دهند. همانطور که یک استاد میتواند با نوشتن چند پایاننامه در ماه درآمد خوبی کسب کند.»او ادامه میدهد: «به عقیده من، از برخورد با نویسندگان و فروشندگان نمیتوان انتظار تغییر اساسی داشت. روند نوشته شدن پایاننامه باید تغییر یابد و کلاسهای نگارش پایاننامه از همان ابتدای ورود دانشجویان تشکیل شود و فصل به فصل پایاننامه بر اساس واحدهای ارائه شده، نوشته شود. در این صورت دانشجو ناچار است در طول تحصیل نوشتن پایاننامه را نیز فرابگیرد. البته باطل کردن مجوز موسسات پژوهشی هم در مرحله بعدی برخورد با این پدیده است و پس از اجرای تمام این کارها میتوان امید داشت که خرید و فروش پایاننامه به تدریج به فراموشی سپرده شود.»
*منبع: Fardanews.com