همه آنچه باید درباره سنگ کلیه بدانید

دکتر سیف‌الله بلادی موسوی در گفت‌وگو با ایسنا اظهار داشت: سنگ کلیه عارضه‌ای است که درصد بالایی از افراد جوامع مختلف را گرفتار می‌کند. در استان خوزستان نیز به دلیل گرمای شدید هوا در بیشتر ماه‌های سال،‌ شیوع آن بالا است.
وی با بیان این که دو بیماری دیابت و فشار خون، شایع‌ترین عامل نارسایی کلیه در افراد است، افزود: البته نباید فراموش کرد که سنگ کلیه در ایجاد نارسایی و کم‌کاری کلیه‌ها تأثیرگذار است. مصرف کم آب و مصرف زیاد نمک مهم‌ترین علل سنگ‌سازی کلیه‌ها است.
فوق تخصص بیماری‌های کلیه، دیالیز و پیوند کلیه مرکز آموزشی درمانی امام خمینی(ره) اهواز افزود: شاید درد پهلو عوامل متعددی داشته باشد، ولی به عنوان شایع‌ترین علامت وجود سنگ در کلیه‌ها به شمار می‌رود. سوزش ادرار، خونی و تیره شدن رنگ ادرار، تهوع و استفراغ از دیگر علائم سنگ کلیه است.
موسوی بلادی اظهار داشت: معمولاً برداشتی اشتباه درباره سنگ کلیه در میان عموم مردم وجود دارد که تصور می‌کنند این بیماری درمان ندارد، بنابراین به فکر اقدامات درمانی مناسب و پیشگیری از آن نیستند. این در حالی است که با برخی اقدامات ساده می‌توان از تشکیل سنگ در کلیه‌ها پیشگیری و از این عضو مهم بدن به خوبی مراقبت کرد.
وی بیان کرد: این موضوع درباره همه بیماری‌ها صدق می‌کند که چنانچه در مراحل اولیه تشخیص داده شود، از پیشرفت بیماری می‌توان جلوگیری کرد و بیماری سنگ کلیه نیز از این امر مستثنی نیست. ولی اگر افراد در مراحل اولیه بیماری و بروز نشانه‌های آن به متخصص مربوطه  و مراکز درمانی مراجعه و پیگیری لازم را نداشته باشند، قطعاً از درمان و مراحل بعدی سود زیادی نخواهند برد.
این فوق تخصص بیماری‌های کلیه، دیالیز و پیوند کلیه گفت: افرادی که برای نخستین بار علایم بیماری را در خود مشاهده کردند، لازم است آزمایش دهند تا تشخیص نهایی در این زمینه داده شود. در این آزمایش‌ها ترکیبات ادرار بررسی خواهد شد تا نوع سنگ‌های کلیه مشخص شود. سنگ‌های کلیه انواع مختلفی دارد و برای رفع سنگ‌سازی کلیه‌ها ضروری است رژیم غذایی مناسب با نوع سنگ برای فرد تجویز شود.
موسوی بلادی افزود: براساس مباحثی که مطرح شد توصیه‌ای که به افراد مبتلا به سنگ کلیه می‌شود، این است که سنگ دفع شده را دور نیندازند و برای بررسی ترکیبات سنگ به مراکز درمانی مراجعه کنند و بهترین رژیم غذایی و داروهای مناسب را دریافت کنند.
وی اظهار داشت: برای افرادی که با علایم سنگ کلیه مراجعه می‌کنند، یک آزمایش خون نیز تجویز می‌شود. وجود عفونت‌های ادراری، پرکاری تیروئید و اختلال در غده پاراتیروئید از عوامل تشکیل سنگ کلیه در افراد است. البته مصرف برخی غذاها از جمله غذاهای پرنمک در بروز این بیماری نیز مؤثر است.
فوق تخصص بیماری‌های کلیه، دیالیز و پیوند کلیه مرکز آموزشی درمانی امام خمینی(ره) اهواز گفت: صرف نظر از نوع سنگ، از توصیه‌های مهم برای افراد بیمار، مصرف زیاد آب است. همانطور که می‌دانید نوشیدن هشت لیوان آب در روز بسیار تأکید شده، اما در این مبحث بر تعداد لیوان‌های آب تأکید نمی‌کنم بلکه آب باید به حدی مصرف شود که رنگ ادرار شفاف باشد، در غیر این صورت مصرف آب از سوی فرد کافی نبوده و این امر باعث رسوب مواد معدنی موجود در ترکیبات ادرار و در نهایت تشکیل سنگ کلیه می‌شود.
موسوی بلادی افزود: برخی افراد و بیماران مبتلا به سنگ کلیه روزانه مصرف 8 لیوان آب را در برنامه خود دارند، اما به دلیل تعریق بالا، مقدار زیادی از آب مصرف شده از طریق پوست و مخاط از دست می‌رود و آب کمی به کلیه‌ها می‌رسد. بنابراین از عوامل مهم و ساده پیشگیری از تشکیل سنگ کلیه مصرف کافی آب است؛ به طوری که رنگ ادرار شفاف و حجم آن در روز حداقل 2 یا 3 لیتر باشد.
وی با اشاره به اینکه مصرف نمک زیاد در غدا، کلیه‌ها را برای تشکیل هر نوع سنگ مستعد می‌کند، اظهار داشت: تغییر سبک زندگی و مصرف غذاهای مناسب بهترین راه پیشگیری از بیماری‌ها از جمله سنگ‌سازی کلیه‌هاست. بنابراین توصیه می‌شود از مصرف غذاهای آماده و فست‌فودها از جمله سوسیس، همبرگر، کالباس و غذاهای حاوی پروتئین زیاد و نمک به شدت اجتناب کنید. افزایش تحرک و انجام فعالیت‌های بدنی از دیگر عوامل مهم در پیشگیری از سنگ‌سازی کلیه‌ها است اما با توجه به اینکه فعالیت زیاد موجب تعریق بالا می‌شود، در این شرایط باید نوشیدن آب توسط فرد مناسب باشد.
این فوق تخصص بیماری‌های کلیه، دیالیز و پیوند کلیه گفت: برخلاف تصور برخی افراد مصرف لبنیات به خصوص شیر در پیشگیری از سنگ‌سازی کلیه‌ها نقش دارد. براساس مطالعات انجام شده چنانچه مصرف لبنیات از برنامه بیماران مبتلا به سنگ کلیه حذف شود، سنگ‌سازی این افراد بیشتر خواهد شد. بنابراین ضروری است به این توصیه‌های ساده و قابل انجام برای پیشگیری از بیماری سنگ کلیه توجه ویژه داشت.