تعجب 8 اقتصاددان از اظهارات رئیسجمهور درباره شرایط پسابرجام
سخنان رئیسجمهور در نشست خبری خود مبنی بر تشبیه برجام به آفتاب تابان و تاثیرات مثبت اقتصادی آن، واکنش تند اقتصاددانان را در اینباره برانگیخت.
به گزارش نسیم، «با وجو گذشت 46 روز از اجرای برجام هیچ تغییری در اقتصاد کشور ایجاد نشده است» این جملهای است که منتقدان حسن روحانی این روزها به طور گستردهای در رسانهها و محافل مختلف مطرح میکنند، اما رئیسجمهور آن را قبول ندارد.
رئیس دولت یازدهم در نشست خبری خود در پاسخ به خبرنگار یک رسانه انگلیسی که گفته بود برجام تاثیری بر اقتصاد کشور نگذاشته و به نظر میرسد فقط محدوده اثرگذاری آن بر خیابان پاستور بوده است گفت: «مردمی که سوار هواپیما میشوند برجام را لمس میکنند.
مردم ما برجام را در قطار هم حس میکنند. مردم به خوبی برجام را لمس میکنند. هم سانتریفیوژ در فردو و نطنز میچرخد و هم بانک مرکزی میچرخد؛ وزارت صنایع در آخرین گزارش میگوید با 102 شرکت خارجی برای سرمایهگذاری مذاکرات را به اتمام رساندیم و همه چیز آشکار است؛ برجام یک مثل آفتاب تابان است چشمها را باید باز کرد.»
این سخنان روحانی منتقدان زیادی دارد و خیلی از اقتصاددانان و فعالان اقتصادی صحبتهای رئیسجمهور را قبول ندارند. آنها معتقدند که برجام نه تنها تاثیری بر زندگی مردم نداشته بلکه در برخی از موارد اثر منفی بر فعالیتهای اقتصادی داشته است، زیرا وعدههایی که دولت درباره برداشته شدن محدودیتهای اقتصادی بعد از برجام داده بود محقق نشده و همین مسئله هم به سردرگمی فعالان اقتصادی انجامیده است.
انتقاد اغلب کارشناسان اقتصادی به روحانی و تیم اقتصادی او در دو سال و نیم گذشته این بوده که آنها کاملا دست روی دست گذاشتهاند و چشمهای خود را فقط به میز مذاکرات هستهای دوختهاند که همین مسئله رکود اقتصادی را تشدید کرده و اقتصاد ایران را به عارضه بیبرنامگی دچار کرده است.
در همین راستا ایمان باستانیفرد، عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان اظهار داشت: بعد از برجام واردات افزایش یافته و متاسفانه ایران بازار مصرف خارجیها شده است. اینکه آقای روحانی میگوید همه برجام را لمس کردهاند، فکر میکنم منظورشان این است که کالاهای وارداتی زیاد شده وگرنه تولید که نمیتواند ظرف مدت 46 روز بهبود یابد. در مدت مذکور تولید هیچ رونقی نداشته است. کاهش تورمی که آقای روحانی از آن سخن میگوید عمق رکود را بیشتر کرده است و مایه افتخار نیست.
عبدالمجید شیخی نویسنده کتاب توسعه و برنامهریزی نیز در اینباره گفت: من بهبودی در اقتصاد ایران بعد از برجام ندیدم.
نمیدانم آقای رئیسجمهور این بهبود را چگونه حس کردهاند؟! این بهبود برای مردم عادی و فقرا اصلا قابل لمس نبوده است.
آقای روحانی در سخنان خود فرمودند تا قبل از برجام، کشور به سختی میتوانست یک میلیون بشکه بفروشد اما امروز یک میلیون و چهارصد هزار بشکه نفت میفروشد! من به ایشان میگویم این مایه افتخار نیست آقای رئیسجمهور! افزایش فروش نفت یعنی گرایش بیشتر دولت به خامفروشی.
ساسان شاهویسی اقتصاددان نیز تصریح کرد: تعجب میکنم از اینکه رئیسجمهور در نشست خبری امروزشان گفتند مشکل سوئیفت حل شده است. فعالان اقتصادی در رسانهها بارها گلایه کردهاند که نمیتوانند به راحتی نقل و انتقال پول را انجام دهند. این را باید فعالان بازار بگویند که این حرف ایشان را نقض کردهاند. نکته بعد درباره وضع بازار است.
تورم کاهش یافته اما این کاهش به دلیل تشدید رکود بوده است نه نقش دولت. من رونقی بعد از برجام در کشور نمیبینم.
حجتاله عبدالملکی عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق هم در خصوص سخنان اخیر روحانی اضافه کرد: هیچ رونقی در بازار بعد از برجام مشاهده نمیشود.
اگر رونقی هست در بین مردم عادی نیست، شاید پاستورنشینان این رونق را در حال حاضر لمس میکنند! آمارها نشان میدهد واردات به کشور افزایش یافته و این یکی از ثمرات برجام است. تورم کاهش یافته اما کاهش تورم به دلیل سیاستهای دولت نبوده است.
آقای روحانی کاهش تورم را مایه افتخار دولت نداند، چرا که برای کاهش آن زحمت نکشیده است.
در ادامه این واکنشها محمود دهقانی عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی(ره) گفت: این که برجام در زندگی مردم حس نمیشود، مسئلهای طبیعی است و مشخص نیست آقای روحانی و دیگر دولتمردان چگونه این سخنان را به زبان میآورند. ایشان طوری صحبت میکنند که انگار در میان مردم نیستند.
در حال حاضر مشاهده میشود که برجام با وجود هزینههای زیادی که کشور برای آن متحمل شده مزایای اندکی داشته است و متاسفانه از همین مزایای اندک هم استفاده نمیشود. متاسفانه اقتصاد مقاومتی در دولت فراموش شده و همه تمرکز بر عملیاتی شدن برجام است، اما متاسفانه ثمره خاصی برای ما نداشته است.
وحید شقاقی شهری اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی نیز در این خصوص خاطرنشان کرد: آقای روحانی گفت با 102 شرکت خارجی تفاهمنامه امضا کردیم، باید بگویم اگر دولت تمام تلاشش را هم بکند نباید امیدوار باشد که بتواند بیش از ده میلیارد دلار جذب سرمایهگذاری خارجی داشته باشد.
نباید به سرمایه خارجی این قدر دل بست. من به دولت تذکر میدهم این قدر روی سرمایه خارجی حساب باز نکند. افزایش فروش نفت خام ضد اقتصاد مقاومتی است!
ابوالقاسم حکیمیپور دکترای اقتصاد از دانشگاه کالیفرنیا هم ضمن انتقاد از سخنان رئیسجمهور در خصوص تاثیرات برجام اظهار داشت: واقعیت این است که برجام تاثیر زیادی بر زندگی مردم نداشته است، نمیدانم آقای رئیسجمهور از کدام رونق سخن میگویند؟! توصیه میکنم ایشان سری هم بازار بزنند تا رکود را به طور کامل لمس کنند! احساس میکنم برخی سخنان اشتباه اقتصادی ایشان ناشی از مشاورتهای غلط برخی از مشاورانشان باشد.
پرویز جلیلی کامجو استادیار اقتصاد دانشگاه آیتالله بروجردی لرستان نیز تاکید کرد: ما در تئوریهای اقتصادی بخشی را نداریم که نشان دهد برداشته شدن تحریم که سیاست طرف عرضه است، بتواند در عرض 45 روز بر اقتصاد کشور اثرگذار باشد. نه تجربهای برای اثبات سخنان آقای رئیسجمهور وجود دارد و نه سیاستی این سخنان را تایید میکند.
به لحاظ تجربی هم باید از آقای روحانی پرسید آیا برجام تورم و بیکاری را کم کرده که ایشان میفرمایند در زندگی مردم قابل لمس است؟!! از حجم نقدینگی جلوگیری کرده، صادرات نفت ما را افزایش داده و یا شاخصهای فضای کسب و کار را تغییر داده است؟ نمیتوان به همین شکل از روی هوا حرف زد، در حال حاضر مردم در این 45 روز همچنان بیکاری و تورم را لمس میکنند.