داروها را هم خانه تکانی کنید
انواع کیسه و جعبههای دارویی از قرصهای رنگارنگ گرفته تا سرنگهای بدون استفاده به مقدار کم یا زیاد در هر خانهای یافت میشود و اکنون در آستانه نوروز به ویژه خانمهای خانهدار هنگام خانهتکانی بهتر است به خانه تکانی داروها هم توجه کنند.
عوامل زیادی وجود دارد که داروها در خانههای ایرانی به مدت طولانی ذخیره شود زیرا ایرانیها برای هر بیماری از جمله سردرد و سرماخوردگی از داروهای بدون نسخه پزشک به وفور استفاده میکنند.
این در حالی است که بهعنوان نمونه بیش از 70 تا 80 درصد موارد سرماخوردگیها ویروسی است و اصلا نباید برای آنها دارویی مصرف شود.
از سوی دیگر طبق مطالعات انجام شده، مصرف آنتیبیوتیک در ایران بیشتر از میانگین جهانی است و همچنین میانگین تجویز و مصرف داروهای تزریقی در کشور در مقایسه با کشورهای همرده از نظر سطح سلامت و همچنین در مقایسه با آمارهای استاندارد سازمان جهانی بهداشت بالا است.
تمام این عوامل در کنار هم موجب شده است تا تقریبا هر خانواده ایرانی یک مجموعه کامل از انواع داروها با استفاده برای بیماریهای ساده تا پیچیده را داشته باشد.
* چرا باید داروها را
خانه تکانی کرد؟
اگر داروها به مدت طولانی در خانه باقی بمانند ممکن است بطور سهوی و اشتباهی از سوی افراد به ویژه کودکان استفاده شوند؛ در برخی موارد نیز این داروها عامدانه مصرف میشوند.
مصرف بیرویه داروها موجب ایجاد مقاومت دارویی و آنتیبیوتیکی در بدن میشود و هنگام بیماری، دیگر مصرف این داروها، پاسخگو نخواهد بود.
جالب است بدانید داروها، نخستین عامل مسمومیت در کشور به شمار میروند که متاسفانه اغلب در این موارد عامدانه مصرف میشوند. آمار نشان میدهد که بر اثر مسمومیتهای دارویی در سال 93، 778 تن؛ در سال 92، 747 تن، در سال 91، 599 تن؛ در سال 90، 627 تن و در سال 89، 551 تن، جان خود را از دست دادند.
از سوی دیگر باید به این نکته توجه داشت که هر چه داروهای بیشتری در خانه نگهداری شوند به همان نسبت، میزان احتمال مصرف آنها نیز بیشتر میشود و هر چه میزان مصرف دارو در یک جامعه بیشتر باشد به همان اندازه فرهنگ جامعه پزشکی پایینتر است.
* چه داروهایی را باید خانه تکانی کرد؟
تجویز دارو از سوی پزشک به معنای نگهداری آن تا ابد نیست و لازم است که هر از گاهی آنها را خانه تکانی کرد. داروهای دارای برچسبهای ناخوانا و داروهایی با بستهبندی دچار خراش را باید دور انداخت. اگر داروها تغییر رنگ یافته یا بد بو شدهاند هم باید از دست آنها خلاص شد.
داروهایی که با مصرف آن دچار عوارض شدهاید و داروهای تاریخ گذشته را نیز باید دور انداخت؛ در مصرف دارو حتما باید به تاریخ انقضای آن توجه کرد زیرا مصرف اینگونه داروها عوارض خاص خود را به همراه دارد. به طور مثال اگر سرپوش قطرههای چشمی بیش از یک ماه بازمانده باشد، خاصیت استریل بودن خود را از دست داده است.
کارشناسان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی برای سامان دادن به قفسههای دارویی به مردم توصیه میکنند که داروهای تاریخ انقضا گذشته را از بستهبندی اصلی خارج کنند و آنها را داخل نایلون زباله بیندازند یا در چاه فاضلاب معدوم کنند.
به گفته مسئولان بهداشتی، داروهایی که تاریخ انقضای آنها فرا نرسیده است اما استفادهای در منزل ندارند هم قابل اهدا به مراکز منتخب جمعیت هلالاحمر است.