غنی‌نژاد: طرح خرید کالا میلیون‌ها ناراضی ایجاد می‌کند

این اقتصاددان درباره کارت خرید اعتباری دولت اظهار داشت: کارت اعتباری در همه جای دنیا مرسوم است اما کارت اعتباری را بانک می‌دهد، این موضوع ارتباطی به وزارت صنعت ندارد. وقتی وزارت صنعت وارد می‌شود و مسئله این گونه مطرح می‌شود که اعتبار با نرخ پایین‌تر داده شود، رانت ایجاد می‌شود.
وی افزود: سالها است که در کشور سیاست‌هایی که منجر به رانت می‌شود اجرا شده است. تجربه نشان می‌دهد که هر جا رانت ایجاد شود، رانت‌خوارها از سیاست‌گذاران باهوش‌ترند، این طرح هم این گونه است، وقتی رانتی ایجاد می‌شود، رانت‌خوارها به میدان می‌آیند و آن را می‌برند.
این اقتصاددان ادامه داد: باید به فلسفه این طرح فکر کرد؛ اگر قرار است اعطای کارت اعتباری به عنوان امکانی که تاکنون وجود نداشته است، به وجود آید، اقدام بسیار خوبی است اما کارت اعتباری به رانت ارتباط ندارد. رویه درست این گونه است که بانک وضعیت مالی مشتری‌اش را بررسی می‌کند و براساس آن اعتباری برای مشتری در نظر می‌گیرد. نرخ سود راهم بانک تعیین می‌کند نه اینکه جای دیگری حتی بانک مرکزی نرخ سود را مشخص کند، هر وقت این گونه شود رانت ایجاد می‌شود.
به گزارش تسنیم، وی با اشاره به اینکه بعضی از مدیران، خود را خیلی با هوش تصور می‌کنند و فکر می‌کنند سیستمی را طراحی می‌کنند که هیچ سوء استفاده‌ای نشود، ادامه داد: اما در ایران آن افراد رانت‌خوار باهوش راه نفوذ را پیدا می‌کنند. در حال حاضر نمی‌توان این راه‌ها را پیدا کرد اما در زمان اجرا مشخص خواهد شد که سود این کارت‌ها نصیب چه کسانی خواهد شد.
غنی‌نژاد گفت: سالهاست می‌خواهیم شرایط مناسبی ایجاد کنیم که اقشار ضعیف از آن بهره ببرند اما رانت‌خوارها از آن استفاده کرده‌اند، اعطای کارت اعتباری هم همین است، تفاوتش این است که گفته می‌شود سامانه طراحی شده است اما این توهم است که فکر کنیم با سامانه می‌توان راه رانت را بست.
وی افزود: مطرح می‌کنند که اگر به لحاظ اقتصادی توجیه چندانی برای این طرح وجود ندارد اما از نظر اقتصاد سیاسی قابل توجیه است اما دیدگاه من این است که از نظر اقتصاد سیاسی هم این طرح تاکنون شکست خورده است و در آینده هم شکست بدتری خواهد خورد.
این اقتصاددان گفت: در طرح فروش اعتباری خودرو هم بیش از آنکه رضایت ایجاد شود نارضایتی ایجاد شد. برای آن حدود 100 هزار نفری که موفق به خرید شدند، رضایت ایجاد شد اما باقی افراد ناراضی شدند. از همه بیشتر خودروسازان احساس رضایت کردند چون یک رانت نصیبشان شد. در طرف دیگر میلیون‌ها نفر که احساس می‌کنند سرشان کلاه رفته است ناراضی شده‌اند. در مورد کارت اعتباری هم این اتفاق رخ خواهد داد چرا که به عده‌ای این امکان خواهد رسید و عده‌ای از آن بی‌نصیب می‌مانند، به همین علت نارضایتی ایجاد می‌شود.
وی تصریح کرد: عده‌ای که نمی‌توانند درست از آن استفاده کنند به جمع ناراضیان می‌پیوندند، در این میان رانت‌خواران می‌توانند از آن بهره‌ببرند، بر همین اساس می‌گویم که از نظر اقتصاد سیاسی هم نمی‌توان این طرح را توجیه کرد.
غنی‌نژاد گفت: در حال حاضر برخی دیدگاه‌ها در شبکه‌های اجتماعی نشان دهنده ایجاد نارضایتی است. معلوم نیست این طرح‌ها چگونه مورد مطالعه قرار می‌گیرد. آنچه از این طرح برمی‌آید این است که پایه پولی را افزایش خواهد داد و دستاوردهای تورمی را به خطر می‌اندازد. ریسک حتمی در زمینه اقتصاد کلان وجود دارد و نتیجه‌ای که در زمینه اقتصاد سیاسی به دنبال آن هستند نیز به دست نخواهد آمد.