چگونه سنت حسنه وقف به درمان بیماران خاص کمک میکند؟- بخش نخست
وقف جمعی مرهمی بر درد بیماران(گزارش روز)
بدون آمار هم میتوان حدس زد که وقتی سبک زندگی شهروندان به سمت ماشینی شدن حرکت میکند و بحث تغذیه مناسب و آب و هوای سالم و اعصاب آرام بینشهروندان در اغلب شهرها حکم کیمیا به خود میگیرد، در این شرایط باید منتظر افزایش بیماریهای غیر واگیری مثل سرطان باشیم.
صدیقه توانا
آمارهای رسمی هم همین پیشبینی عقلانی را تایید میکند. طبق آمار موجود سرطان سومین عامل مرگ و میر در ایران شناخته شده و سالانه بیش از 40 هزار نفر در ایران جان خود را از دست میدهند.
همچنین تخمین زده میشود بیش از 90 هزار مورد جدید سرطان در کشور اتفاق میافتد البته با توجه به این آمار هنوز میزان بروز سرطان در کشور ما نسبت به دنیا کمتر است و حدود 135 مورد در 100 هزار نفر است در حالیکه در دنیا میزان بروز سرطان 180 مورد در هر 100 هزار نفر است.
البته این وضعیت تنها مختص ایران نیست و همانطور که در بالا اشاره شد اوضاع در همه دنیا همینطور و چه بسا وخیمتر گزارش شده است.
سازمان جهانی بهداشت، در گزارش سال گذشته خود هشدار داده موج سرطان در راه است و شمار مبتلایان در دنیا را تا سال 2035 به سالانه 24 میلیون نفر تخمین زده است.
همچنین بنا به گفته رئیس مرکز تحقیقات سرطان دکتر محمد اسماعیل اکبری، حدود 10 تا 15 درصد از مجموع تمام سرطانها در سراسر جهان به علت ابتلا به بیماریهای عفونی است و در حال حاضر سرطان عامل 12 درصد مرگ و میر در سراسر جهان است.
سرطان به تنهایی بیش از بیماریهای سل، ایدز و مالاریا افراد را به گام مرگ میکشاند و با توجه به نرخ رشد فعلی بروز سرطان اینگونه به نظر میرسد تا سال 2030 سالانه 12 میلیون مرگ حداقل 9 مورد آن در کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته رخ دهد.
سلامتی و تغذیه دو فاکتور مهم
برای حیات
با خواندن و شنیدن این آمار هر چند که نگرانی بر ما چیره میشود ولی میتواند تلنگری باشد تا ضمن رعایت مسائل بهداشتی و توجه به تغذیه و سلامتی خود و خانواده، به فکر نجات جان بیمارانی باشیم که در بستر بیماری منتظر نگاه مهربان و دستان یاریگر ما هستند.
این کمکها هرچند کم و ناچیز ولی میتواند مرهمی بزرگ بر درد بیماران مبتلا به سرطان باشد. همانطور که همواره تاکنون بسیاری از این دردها با یاری خیرخواهان و نیکوکاران واقفان خیراندیش درمان شده است.
اقدام به ساخت بیمارستان های تخصصی سرطان در جوار حرم مطهر عبدالعظیم حسنی(ع) و در شهر صدرای شیراز از سوی سازمان و اداره کل اوقاف و امور خیریه استان تهران با همکاری ارگانها و سازمانهای ذیربط، حرکتی نوعدوستانه در جهت کمکرسانی به بیماران مستمند و دردمند است.
همانطور که تاکنون موقوفات متعددی در زمینههای علمی، اقتصادی و اجتماعی گرههای زیادی از مشکلات جامعه را از دیرباز تاکنون باز کرده است، این بار هم وقف در زمینه درمان به یاری بیماران شتافته تا مرهمی بر مشکلات و دردهای این بیماران باشد.
بر کسی پوشیده نیست که وقف حبس مال است برای استفاده از منابع آن به طور نامحدود و خدماترسانی به آحاد مردم و از گذشته هم وقف در اسلام بین مسلمانان مرسوم بوده است و در حال حاضر هم از رونق خوب و نسبتا مطلوبی برخوردار است و طبیعی است که اگر این وقف در حوزههای درمانی قرار گیرد امری بسیار نیکوتر خواهد بود.
محمدحسین فرهنگی عضو هیئت رئیسه مجلس و نماینده مردم تبریز در این باره با استناد به آثار وقف بعد از فوت و آثار متاخر این سنت حسنه در سخنانی میگوید: «آثار وقف به مراتب بعد از فوت نیز به آدمی میرسد و در طول زمان آثار جسمانی و روحانی فراوانی دارد که همچون چشمهای زاینده خیرات و برکات زیادی را به واقف و دیگر آحاد جامعه میرساند.»
وی با تاکید بر لزوم اهتمام واقفان در عرصههای جدید وقف میافزاید: «اگر وقف واقفان را به سوی پیشگیری از درمان سوق دهیم و درآمد موقوفات را به این سمت هدایت کنیم که نیت واقف مرهمی بر درد مردم باشد، سرنوشت کشور در حوزه سلامت بسیار بهبود یافته و میتوان مخارج درمان برخی بیماریهای خاص که نیازمند هزینهکرد زیادی هستند را از محل این موقوفات تامین کرد.»
مجتبی رحماندوست عضو کمیسیون اجتماعی مجلس هم در این مورد بر این باور است که سازمان اوقاف و امور خیریه مهمترین کار را در جامعه در امور اجتماعی بخصوص درمان انجام داده است و این طرح یعنی چشم ندوختن به دولت به کمک گرفتن از مردم از مهمترین کارهای اجتماعی است.»
این عضو کمیسیون اجتماعی مجلس در ادامه میگوید: «اینکه سازمان اوقاف، وقف را با نظر واقفان به سمت حوزههای درمان هدایت کرده جای امیدواری است چرا که در عرصه سلامت و درمان مشکلات زیادی در جامعه وجود دارد و کمک به بیماران و نجات آنها کار بسیار مهمی است که یک سازمان مردمی مثل سازمان اوقاف آن را آغاز کرده است. » وی از آمادگی کمیسیون اجتماعی مجلس با این سازمان جهت کارهای مطالعاتی و برنامهریزی در راه تامین سلامت و درمان مردم خبر میدهد.
اوراق وقفی و درمان سرطان
با توجه به ماشینی شدن زندگیها و پیشرفت تکنولوژی متاسفانه شاهد افزایش بیماریهای زیادی از جمله سرطان در جامعه هستیم.
یکی از قدمهایی که اداره کل اوقاف و امور خیریه استان تهران در راستای سوقدهی وقف به سمت حوزه درمان و کمک به بیماران سرطانی کرده و آستین همت بالا زده است ساخت چندین بیمارستان تخصصی سرطان در سراسر کشور است. یکی از این بیمارستانها در شهرری و در جوار حرم مطهر عبدالعظیم حسنی است و امکان مشارکت همگانی در این سنت حسنه خرید اوراق وقف است. اما این اوراق چیست و چگونه در دسترس افراد قرار میگیرد.؟
حجتالاسلام محمدمهدی حاتمیکیا معاون اوقافی، حقوقی و امور مجلس سازمان اوقاف در این باره توضیحاتی در اختیار گزارشگر کیهان قرار میدهد و میگوید: «اگر صدسال پیش مردم برای یک کار عامالمنفعه و برای یک نیت خیر علاقه به وقف داشتند و میتوانستند اراضی و خانههای بزرگی را که در اختیار داشتند، وقف کنند اما امروزه چنین وقفهایی به صورت انفرادی سخت شده است و باید به سمت وقفهای جمعی شتافت.»
از جمله این وقفهای جمعی و مشارکت اجتماعی خرید اوراق وقفی است که حاتمی در مورد نحوه مشارکت و خرید این اوراق میگوید: «این اوراق ابزاری است که امکان وقف نمودن را برای همه اقشار جامعه در هر صنف و گروهی با هر مبلغی فراهم میکند. اوراق وقف یک نوع ورقه بهادار غیرانتفاعی است که برای توسعه فرهنگ وقف و ایجاد امکانی برای مشارکت مردم در تمامی سطوح در این عرصه طراحی شده است.»
وی در ادامه میافزاید: «منظور از ورقه بهادار غیرانتفاعی این است که هدف خرید اوراق اهداف نیکوکارانه و خیر است، به عبارت دیگر این ابزار شرایطی را فراهم کرده است که افراد با کمترین میزان (یک میلیون ریال) بتوانند در امر وقف سهیم باشند.»
وی با اشاره به اینکه ساز و کار در نظر گرفته شده برای این اوراق براساس قانون بودجه سال 1392 است میگوید: «در ماده 45 قانون بودجه به سازمان اوقاف و امور خیریه اجازه داده شده است تا نسبت به انتشار اوراق وقف تا میزان 1000 میلیارد ریال اقدام نمایند در همین ماده اوراق وقف براساس عقد صلح طراحی شده است یعنی خیرین و مردم با خرید این اوراق از شعب بانکهای ملت پول خود را به سازمان اوقاف میدهند تا این سازمان نسبت به احداث طرح عامالمنفعه و مشخص اقدام نمایند.»
بیماران سرطانی و مشکلات پیشرو
چند هفته قبل تحت یک عمل جراحی از ناحیه کبد قرار گرفته است. او که مبتلا به سرطان شده بنا به تشخیص پزشکان باید سریع عمل می شد و الان شیمی درمانیاش تمام شده است و حال و روز خوشی ندارد.
خانم زینت خدری که خیلی درد و ناراحتی بیماری را تحمل میکند، در مورد کمبود و مشکلات بیمارستان مخصوص بیماران سرطانی به گزارشگر کیهان میگوید: «مشکلات جسمی و روحی ناشی از عمل جراحی و شیمی درمانی کم بود ، مشکلات بیمارستان و کمبودهای درمانی هم به آن اضافه شده است.»
وی گلهمندانه از این وضعیت میگوید: «خانه ما در روستای تکیه سپهسالار در جاده چالوس بخش آسارا است، برای عمل در یکی از بیمارستانهای تهران بستری شدم و کلی هزینه عمل دادیم دوران نقاهت را در منزل دخترم در کرج سپری کردم این کار را به خاطر شیمیدرمانی و نزدیکی مسیر به بیمارستان انجام دادم.»
خانم خدری میگوید: «خانواده اصرار داشتند شیمی درمانی را هم در تهران به خاطر امکانات بیشتر و بهتر آن انجام دهیم ولی واقعا از پس هزینههای بالای آن برنمیآمدیم، به ناچار در کرج شیمیدرمانی میشوم، ولی پزشکان از نتیجه کار خیلی راضی نیستند، و معتقدند باید حتما در تهران این کار انجام شود.»
این بیمار در ادامه میگوید: «واقعا هزینههای درمان زیاد است و ما با یک حقوق کارگری از پس آن برنمیآییم الان ماندهام سر دوراهی که چه کنم، به تهران بیایم یا در کرج کار شیمیدرمانی را ادامه دهم.»
سلامت معنوی، ستون سلامت جسمی
چرا ساخت بیمارستان تخصصی سرطان از بین شهرهای همجوار پایتخت در شهرری آغاز شده است و اکنون ساخت این بیمارستان در چه مرحلهای قرار دارد،؟ سؤالی است که حجتالاسلام غلامرضا محمدزاده مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران به آن پاسخ میدهد و به گزارشگر کیهان میگوید: «زمین این بیمارستان در شهرری قبل از انقلاب برای ساخت بیمارستان وقف شده بود و ما هم به خاطر جمعیت اقماری و راههای دسترسی آسان به فرودگاه و شهرهای اطراف، شهرری را انتخاب کردیم.»
وی در ادامه میگوید: «سازمان جهانی بهداشت، بعد سلامت معنوی را به عنوان یکی از ستونهای چهارگانه سلامت مطرح نموده است، بنابراین قرار گیری حرم مطهر و لازمالتعظیم حسنی(ع) در فاصله بسیار کمی از زمین مورد نظر این ستون را مستحکمتر کرده است.»
از وی در مورد ویژگیهای این بیمارستان سؤال میکنم، میگوید: «این بیمارستان با ظرفیت 500 تختخواب پیشبینی شده است که در فاز اول 224 تختخواب به بهرهبرداری میرسد.
در این بیمارستان تخصصی، بخشهایی مثل اورژانس بخش جراحی سرطان، بخش داخلی، واحدهای رادیوتراپی، واحدهای رادیولوژی و آزمایشگاه (پاراکلینیک و کلینیک) مراقبتهای ویژه، بخش تسکین، بخش درد، آموزش فضاهای اداری و پشتیبانی برای همراهان بیماران در نظر گرفته شده است.»
به او میگویم این اوراق وقفی چگونه در اختیار مردم قرار میگیرد؟
حجتالاسلام محمدزاده میافزاید: «اوراق از یکصد هزار تومان در شعب منتخب بانک ملت توزیع شده است و به راحتی در دسترس مردم است، 1400 شعبه از بانک ملت در سراسر کشور آمادگی توزیع این اوراق به خیرین و نیکوکاران را دارند.
در ضمن این اوراق تحت نظارت بانک مرکزی و دیوان محاسبات است و حجتالاسلام محمدی نماینده ولی فقیه در سازمان اوقاف و امور خیریه هم نظارت مستقیم بر تمامی مراحل این پروژه دارد.»