بیماریهای کبد چراغ خاموش میآیند
کبد بزرگترین ارگان داخلی بدن است که بیش از 500 عملکرد حیاتی را کنترل میکند. مراحل اولیه بیماریهای کبد هیچ علایمی ندارند؛ بنابراین کوچکترین نشانهای نیز باید جدی گرفته شود.
کبد یکی از اندامهای بزرگ سمت راست شکم است که حدود 1/36 کیلوگرم وزن دارد. مهمترین وظیفه کبد، فیلتر کردن خونی است که از دستگاه گوارش وارد کبد میشود و قرار است در سراسر بدن جریان یابد. تمام مواد سمی و مضر خون در کبد جدا میشوند. کبد با تولید صفرا، چربی غذا را تجزیه کرده و آن را تبدیل به انرژی میکند. ذخیره قند بدن نیز به عهده کبد است.
تولید و سنتز عناصر مهم پلاسمای خون و ذخیره برخی مواد مغذی از جمله ویتامینها و آهن نیز به عهده کبد است. سمزدایی، تنظیم هورمون، سنتز پروتئین، هضم غذا و تجزیه سلولهای قرمز خون نیز از مهمترین وظایف کبد به شمار میآیند.
به گزارش بنیاد کبد کانادا، بیش از 100 نوع بیماری کبد وجود دارد که شایعترین آن عبارتند از:
* هپاتیت ویروسی B، A و C
* سرطان کبد
* بیماریهای کبد در دوران بارداری
* هموکروماتوز (تجمع آهن در بدن)
* کبد چرب
* سیروز
* انسداد مجرای صفراوی
* بیماری کیستیک کبد
* سنگ کیسه صفرا
* هپاتیت نوزادان
برخی بیماریهای کبد ژنتیکی هستند و برخی دیگر توسط ویروس یا سموم (مانند دارو یا الکل) بوجود میآیند. افرادی که در معرض خون یا ترشحات بیماران امراض ویروسی کبدی قرار دارند و بیماران دیابتی و مبتلا به تری گلیسیرید بالا و افراد چاق، بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهای کبد قرار دارند. استفاده از سرنگ مشترک، خالکوبی غیربهداشتی و رابطه جنسی محافظت نشده نیز میتواند منجر به بیماریهای کبد شود.
زرد شدن پوست و چشم، شکم درد مزمن، تورم شکم، خارش مداوم پوست، ادرار تیره، مدفوع کمرنگ یا خونی، خستگی، تهوع، کبود شدن پوست و از دست دادن اشتها، مهمترین علایم بیماریهای کبد هستند.
کبد چرب چیست
با توجه به گزارش محققان کلینیک کلیولند آمریکا، وجود چربی در کبد طبیعی است ولی زمانی که این میزان افزایش یابد عارضهای به نام کبد چرب به وجود میآید. دو نوع کبد چرب الکلی و غیرالکلی وجود دارد. کبد چرب الکلی به دلیل مصرف الکل بوجود میآید و چاقی، رژیم غذایی نامناسب، دلایل ژنتیکی و هپاتیت، زمینه را برای کبد چرب غیرالکلی فراهم میکنند. کاهش وزن، زردی و خستگی مزمن، از مهمترین علایم کبد چرب هستند. دیابت، اضافه وزن، کلسترول و تریگلیسیرید بالا، احتمال این عارضه را افزایش میدهند.
بزرگ شدن کبد
بزرگ شدن کبد (هپاتومگالی) عارضهای است که به تنهایی بیماری محسوب نمیشود، ولی میتواند نشانهای از یک بیماری جدی مانند مشکل کبد یا نارسایی قلب باشد. بزرگ شدن کبد معمولا نشانهای ندارد وتوسط سیتیاسکن و امآرآی تشخیص داده میشود. پزشکان برای حل این مشکل، بیماریهای پس زمینهای را درمان میکنند.
درد کبد
درد کبد معمولا در سمت راست بالای شکم و درست زیر دندهها احساس میشود و میتواند منجر به درد پشت شود. درد کبد معمولا با درد کلیه یا شکم اشتباه گرفته میشود و به محض مشاهده مراجعه به پزشک الزامی است.
نارسایی کبد
نارسایی کبد یک شرایط اضطراری پزشکی است که میتواند با تهوع، کاهش اشتها، خستگی، اسهال، یرقان و خونریزی همراه باشد. کما و سردرگمی ذهنی، از دیگر عوارض نارسایی کبد است. نارسایی کبد معمولا به دنبال بیماریهایی نظیر هپاتیت و سیروز و مصرف بیش از اندازه برخی داروها و اعتیاد به الکل بوجود میآید و تنها راه درمان آن، پیوند کبد است.
حقایقی در مورد کبد
- کبد بزرگترین ارگان داخلی بدن است.
- بیش از 500 عملکرد حیاتی بدن، از جمله مبارزه با انواع ویروس و عفونت به عهده کبد است.
- کبد با تولید پروتئین و هورمون در سراسر بدن، نقش مهمی را در حفظ سطح نرمال قند خون ایفا میکند.
- کبد تنها عضوی است که میتواند خود را بازسازی (ترمیم) کند؛ به همین دلیل است که افراد میتوانند بخشی از کبد خود را اهدا کنند.
کبد حدود 10 درصد از جریان خون را مصرف میکند و در هر دقیقه حدود دو لیتر خون پمپاژ میکند.
مطالعات محققان دانشکده پزشکی دانشگاه هاروارد نشان میدهد که انواع سبزیجات، گریپفروت، گردو، لیمو، آووکادو، چای سبز، سیر، چغندر، سبزیجات با برگهای سبز پررنگ و زردچوبه مهمترین غذاهایی هستند که کبد را سالم نگه میدارند.
در ادامه نتایج این تحقیقات آمده است که استفاده از غذاهای آماده و حاضری، الکل و سیگار، روغن و غذاهای سرخ کرده و کمتحرکی، مهمترین دلایل آسیب به کبد هستند.