خواص درمانی به‌دانه

«به» یک میوه پرخاصیت است که از درختی با ارتفاع حداکثر 5 متر حاصل می‌شود. درخت «به» شبیه درخت سیب است و در فصل پاییز میوه می‌دهد، تخم میوه به را به‌دانه می‌گویند که اثر درمانی آن بسیار زیاد است.
بهترین «به» ایران در اصفهان پرورش داده می‌شود و گاهی درخت آن تا 50 سال عمر می‌کند.
برگ، میوه، دانه و سایر قسمت‌های درخت «به» دارای خاصیت درمانی بوده و «به»، به صورت خام، پخته، شربت، مربا، ژله، کمپوت و جوشانده مصرف می‌شود که به طور کلی برای تقویت قلب و اعصاب بسیار مفید است.
فیبر موجود در میوه «به» نیز خواص درمانی داشته و مربای آن ضد نفخ است. هرچند خود «به» نفاخ است.
مصرف ناشتای «به» غم و اندوه را می‌زداید. تانن موجود در «به» درمعالجه اسهال و ورم روده بسیار مؤثر است، «به دانه» نیز ورم معده را رفع کرده و می‌توان 4 گرم به‌دانه را با سه‌چهارم لیوان آب مخلوط کرد و پس از هم زدن و ایجاد حالت ژلاتینی برای رفع معده‌درد آن را مصرف نمود.
جوشانده برگ به بهترین راه درمان عصبانیت بوده و لعاب خیس کرده به‌دانه گلودرد را تسکین و سرفه را درمان می‌کند، همچنین این جوشانده قابض است و در هضم مؤثر واقع می‌شود.
آب به مخلوط با شکر در معالجه معده و روده مؤثر است و دم‌کرده شکوفه «به» به اضافه عرق بهار نارنج نیز برای خواب‌آوری مناسب است، همچنین به دارای ویتامین ‌E و آنتی‌اکسیدان بوده و جلوی سرطان را می‌گیرد، ویتامین B موجود در به نیز سبب آرامش اعصاب می‌شود و تقویت قلب و اعصاب را نیز درمان می‌کند، به برای کسانی که عرق بدن آنها بدبو است نیز مفیداست و مشکلشان را رفع می‌کند.
کودکانی که میلی به خوردن خاک و گل دارند با «به» دادن به آنها می‌توان این مشکلشان را رفع کرد، همچنین برای رفع عطش، سوزش دهان و گرفتگی صدا خوردن به‌دانه بسیار مؤثر است.
جوشانده به‌دانه روی پوست برای ترک لب، پوست و ناراحتی‌های بواسیر بسیار مناسب بوده و جوشانده برگ درخت به برای پانسمان سطح بدن و شست‌وشوی چشم به کار می‌رود؛ همچنین این میوه برای اسهال مزمن، خلط خونی، ورم کبد مفیدو این مشکلات را در افراد دچار این بیماری‌ها رفع می‌کند.
به دارای ویتامین‌های A، ‌B و C همچنین املاحی مانند پتاسیم، روی، فسفر، کلسیم، آهن، منیزیم و سلانیوم است لذا از آنجایی که یک مولتی ویتامین کامل محسوب می‌شود برای درمان لاغری و جلوگیری از چاقی مصرف این میوه توصیه می‌شود، همچنین زنان باردار برای رفع مشکل تهوع در این دوران می‌توانند «به» مصرف کنند.