اخلاق پیامبر(ص)، با همنشینان خود(حکایت خوبان)

حضرت رسول(ص) با همنشینان خود پیوسته خوشرو و نرم بود،‌خشن و درشتخو و سبکسر و فحاش و عیبجو نبود و کسی را زیاد مدح نمی‌کرد و از چیزی که به آن رغبت و میل نداشت غفلت می‌ورزید، به‌طوری که مردم از او نه مایوس و نه ناامید می‌شدند. او خود را از سه چیز دور می‌داشت؛ جدال و پرحرفی و گفتن مطالب بی‌فایده و نسبت به مردم نیز از سه چیز پرهیز می‌کرد؛ هرگز کسی را سرزنش نمی‌کرد و از او عیب نمی‌گرفت و لغزش و عیب‌های مردم را جست‌وجو نمی‌کرد و سخن نمی‌گفت مگر در جایی که امید ثواب در آن می‌داشت. هنگام تکلم چنان حاضران را به خود جذب می‌کرد که از احدی نفس شنیده نمی‌شد و چون ساکت می‌گشت آنان سخن می‌گفتند. در حضور آن جناب روی مطلبی نزاع نمی‌کردند، اگر کسی از ایشان صحبت می کرد همه ساکت می‌شدند تا سخنش پایان یابد و سخن گفتنشان در محضر آن جناب به نوبت بود. اهل مجلس از چیزی که به خنده می‌افتادند حضرت نیز خنده می‌کرد و از آنچه تعجب می‌کردند تعجب می‌کرد، بر اسائه ادب شخص غریب در پرسش و گفتار صبر می‌کرد تا جایی که اصحاب در صدد جلب شخص مزاحم برمی‌آمدند، می‌گفت وقتی صاحبان حاجت را دیدید آنان را کمک و معاونت کنید و هرگز ثنای کسی را نمی‌پذیرفت مگر آنکه ثنایش به عنوان تشکر از آن حضرت باشد و کلام احدی را قطع نمی‌کرد مگر آنکه از حد مشروع تجاوز کند که در آن صورت با نهی و با برخاستن کلام او را قطع می‌نمود.(1)
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1- معانی‌الاخبار، ج 1، ص 83