ماخونیک از روستاهای شگفت انگیز جهان
روستای ماخونیک واقع در دهستان دُرُج بخش مرکزی شهرستان سربیشه استان خراسان جنوبی یکی از هفت روستاهای شگفتانگیز جهان به حساب میآید که به شهر لیلیپوتها مشهور است. از روستای ماخونیک تا افغانستان نیم ساعت فاصله است و مردم ماخونیک اصالتا افغانی هستند که در چند قرن پیش از افغانستان کوچ کرده و ماخونیک را برای زندگی برگزیدهاند. این روستا در فاصله 78 کیلومتری شرقی شهر سربیشهقرار دارد.
درباره این روستا هیچ سابقه تاریخی مکتوبی وجود ندارد از آثار تاریخی ماخونیک میتوان به سنگ سیاه (سنگ نگاره) ماخونیک، بنای برج و قلعه، برج گلانجیر، منزل سرگردونی میتوان اشاره کرد.
مردم منطقه ماخونیک از اهل تسنن و با زبان فارسی و با لهجه خاص محلی تکلم میکنند. جاذبه این روستا آن است که اهالی آن کوتاه قد بوده و به زحمت قدشان از یک متر و 40 سانتیمتر تجاوز میکند. البته این موضوع برای دوران گذشته است و اکنون قدهای اهالی این روستا متعادل شده است.
مردم ماخونیک تا 50 سال پیش چای نمینوشیدند، شکار نمیکردند و اصلا گوشت هم نمیخوردند و هنوز سیگار نمیکشند زیرا این کار را گناه میدانند.
بافت مسکونی روستا در دامنه تپه قراردارد و خانه ها به طور فشرده به هم در گودی زمینی ساخته شدهاند. خانهها حدود یک متر از سطح زمین پایینتر است و دارای یک در کوتاه چوبی است. برای رفتن به داخل خانه باید دولا شد و به زحمت خود را داخل کرد. به علت این که هوای این ناحیه سرد است مردم خانهها را کوچک و کمارتفاع میسازند تا گرم شدن راحتتر صورت گیرد.
هر خانه دارای فضاهایی همچون کندیک (مخزن نگهداری گندم و جو کرشک (اجاق گلی برای طبخ غذا) طاق و طاقچه است. عمده مصالح به کار رفته در مسکن روستاها شامل سنگ چوب و هیزم است. علاوه بر مسکن جاذبههای فرهنگی دیگری همچون مراسم عروسی و نامزدی، مراسم ماه رمضان و عید فطر و قربان، مراسم بارانخواهی و همچنین خوراک و غذاهای سنتی و پوشاک محلی منطقه میتوان اشاره کرد. شغل اصلی مردم روستا دامداری است و در کنار آن به کشاورزی نیز مشغول هستند. علاوه بر این تعدادی از اهالی در معادن سنگ کار میکنند و تعدادی دیگر نیز قالیبافی میکنند. عمده محصولات کشاورزی منطقه شامل گندم، سیر، جو، شلغم، چغندر و زردک است و مردم این منطقه به میزان محدودی به کشت گوجهفرنگی، پیاز و زعفران نیز میپردازند. در حال حاضر گردشگران خارجی و داخلی زیادی از این روستا دیدن میکنند و این روستا از روستاهای هدف گردشگری خراسان جنوبی به شمار میرود زیرا که همه چیز در این روستا خاص و دیدنی است.
درخت عناب نمادی برای روستای ماخونیک است. اگر در فصل سرد سال به ماخونیک سفر کنید و میهمان اهالی این روستا شوید میتوانید مخلوط شلغم و شیر را بخورید و یا مخلوط کوبیده شده شلغم و چغندر با آرد را صرف کنید. روستای ماخونیک اقامتگاه بوم گردی مشخصی ندارد مگر اینکه میهمان اهالی روستا شوید و شبی را در یکی از خانههای کوچک روستائیان به صبح برسانید و در بازگشت ظروف سفالی پلاس، سبد، تور یا فرشهای بافته شده دست اهالی روستا را با خود به عنوان سوغاتی به شهرستان ببرید.
ماخونیک که گوشهای از کشور پنهاور ایران است را باید دید و از شگفتیهای آن تاریخی و معماری آن لذت برد.