اوکراین بازی با حاصل جمع صفر

 سید محمد امین آبادی
سال 93 را شاید بتوان سال تشدید تنش‌ها بین روسیه و غرب نام نهاد. بسیاری از کارشناسان روابط بین‌الملل از این تنش‌ها به شروع جنگ سرد جدید یاد می‌کنند.
جرقه تشدید تنش‌ها بین روسیه و غرب  از انقلاب نارنجی اوکراین شروع شد و این انقلاب رنگی بار دیگر اوکراین را تبدیل به خط مقدم زورآزمایی روسیه و غرب کرد. «کیف» قرار بود تحت فشار غرب در نوامبر ٢٠١٣  با اتحادیه اروپا توافقنامه تجاری امضا کند اما «ویکتور یانوکوویچ» رئیس جمهور وقت این کشور از امضای این قرارداد منصرف شد و به جای آن در دسامبر  ٢٠١٣ یک بسته کمکی ١٥ میلیارد دلاری و یک توافقنامه کاهش بهای گاز با روسیه امضا کرد.
همین بهانه خوبی بود تا آمریکا و اروپا غربگرایان اوکراین را تحریک و مسلح کنند تا انقلاب رنگی دیگری پس از سال 2004 در این کشور اتفاق بیفتد. اما این پایان دوئل روسیه و غرب در اوکراین نبود. حالا نوبت مسکو رسیده بود که زهر چشم خود را از غرب بگیرد.
با وقوع انقلاب رنگی در اوکراین و برکناری رئیس جمهور قانونی کشور اکثریت روس تبار شبه‌جزیره کریمه خواهان استقلال از دولت نارنجی اوکراین شدند و بدین ترتیب شبه جزیره کریمه در ماه مارچ 2014 با برگزاری یک همه پرسی از اوکراین جدا و به روسیه ملحق شد.با جدایی کریمه از اوکراین استان‌های شرقی این کشور نیز علم استقلال خواهی برداشتند. روز یکشنبه ۱۱ ماه مه سال ۲۰۱۴ استان «دونتسک» همزمان با استان «لوهانسک» شاهد برگزاری یک همه‌پرسی شبیه کریمه به منظور کسب استقلال از کیف بود. در این همه‌پرسی  بیش از ۸۹ درصد رای دهندگان به خودمختاری استان دونتسک رای دادند.
 ولی اروپا و آمریکا که در ابتدا فکر می‌کردند با انقلاب رنگی همه چیز را به نفع خود تمام کرده اند جدایی کریمه از اوکراین و همه‌پرسی مردم دونتسک را قبول نکرده و روسیه را مسبب این بحران عنوان کردند و بلافاصله تحریم‌های شدیدی علیه مسکو وضع کردند که تا کنون این تحریم‌ها ادامه داشته است آمریکا و اروپا حتی به تحریم‌ها نیز قناعت نکرده  و در کنفرانس ولز تصمیم به تاسیس تشکیلاتی با نام «نیروهای واکنش سریع گرفتند تا در کنار نیروهای ناتو و با استقرار در اروپای شرقی در صورت لزوم با مداخله سریع مانع تصرف اوکراین و دیگر کشورهای منطقه در یک جنگ احتمالی شوند.
تحریم‌های غرب به تدابیر تلافی‌جویانه مسکو علیه اتحادیه اروپا منجر شد و  روسیه واردات محصولات مواد غذایی و تولیدات کشاورزی از این کشورها را ممنوع کرد. در این میان، پوتین نیز با شرکت در نشست اتحادیه گمرکی اوراسیا و سفر دوره‌ای به کشورهای آمریکای لاتین و شرکت در نشست گروه «بریکس» در برزیل (تیر93) عملا نشان داد که روسیه دوران پوتین به اندازه‌ای قدرتمند هست که بتواند یک ائتلاف توازن بخش در مقابل اروپا و آمریکا برقرار کند.
اما زور آزمایی سیاسی و اقتصادی غرب و روسیه تنها یک قربانی بیشتر نداشت و آن مردم اوکراین بودند شرق اوکراین از زمان آغاز عملیات نظامی کیف برای سرکوب استقلال‌طلبان صحنه درگیری‌های خونباری بوده که  بیش از 5000 نفر تا کنون کشته و هزاران مجروح و آواره به جا گذاشته است.
با گسترش بحران در شرق اوکراین و به ویژه در استان « دونتسک» سرانجام
پس از برگزاری نشست‌های متعدد بالاخره در بهمن ماه توافق آتش بسی میان روسیه و اوکراین و با میانجیگری آلمان و فرانسه در مینسک پایتخت بلاروس امضا شد. اما همگان می دانند که بحران اوکراین خیلی عمیق‌تر از آن است که با یک توافقنامه شکننده آتش بس حل و فصل شود. روسیه و غرب در اوکراین بازی با حاصل جمع صفر را شروع کرده‌اند. که برد یک طرف شکست طرف مقابل محسوب می‌شود و در این میان دو طرف از همه ابزارهای خود علیه یکدیگر استفاده می‌کنند. شاید قتل مشکوک «بوریس نمتسوف» مخالف سرشناس دولت پوتین در نزدیکی کاخ کرملین و موضع‌گیری سریع اروپا و آمریکا و متهم کردن دولت روسیه به دست داشتن در این قتل جدیدترین ابزار غرب برای تحت فشار قرار دادن روسیه باشد.به نظر می‌رسد در سال آینده نیز تنش‌ها بین روسیه و غرب شدیدتر شده و باز این مردم اوکراین خواهند بود که قربانی این زورآزمایی خواهند شد.