تأثیر علامه طباطبایی بر شهید بهشتی
دیگر قم هم برایم کوچک شده بود. دیگر پاسخگوی سؤالات فلسفی من نبود. برای یک دوره مطالعات فلسفی تصمیم داشتم به خارج سفر کنم. مقدمات مسافرتم را فراهم کردم که آقای مطهری اصرار کرد بمانم و استادی را ببینم.
تسلیم شدم و بهصورت مستمع آزاد در درس غیرفلسفی ایشان شرکت کردم. کناری نشستم و گوش کردم. در بحثشان اشکالی بهنظرم رسید؛ ولی آن را مطرح نکردم. بعد از تمام شدن جلسه با آقا مرتضی، استاد را تا منزلشان همراهی کردیم. در مسیر به استاد گفتم:
به نظر من، فلان مطلبی که فرمودید، اشکالی جزئی داشت.
آن اشکال را توضیح دادم. وقتی بیان میکردم، چنان گوش میدادند که گویی اصلاً مطلب را تا حالا نشنیدهاند. اینطور بادقت گوش میدادند. صبر کردند تا حرف من تمام شود، سپس بسیار متین در چند جمله پاسخم را دادند.
دوباره به پاسخ ایشان در نظرم اشکالی آمد و آن را مطرح کردم. ایشان مجدداً با آرامش و طمأنینه گوش دادند و بعد از چند لحظه درنگ، پاسخ دادند.
باز هم در پاسخ ایشان اشکالی را طرح کردم. ایشان با همان روش قبلی بدون اینکه هیچ تندی، تعصب و خودخواهی از خود بروز دهند، پاسخ دادند، تا اینکه رسیدیم به مقصد و بحثمان قطع شد.
در گذشته اگر من مطلبی را حتی بهدلیل خامی، با خشونت و صدای بلند مطرح میکردم، آن اساتید خامتر از من صدایشان را چند برابر بلندتر میکردند.
درصورتیکه آنها باید مرا از این راه درمیآوردند و به راه صحیح بحث و کاوش وادار میکردند. اما ایشان برخلاف دیگران بسیار متفاوت برخورد کرد.
تنها کسی که صدایش را روی من بلند نکرد و با متانت جوابم را داد و بهصورت عملی، شیوه مباحثه را به من آموخت، او بود. او در خیابان به من درسهایی داد که خیلی از اساتید در کلاس درسشان نتوانستند بدهند. برخورد با طمأنینه و متانت او سبب شد که از صرافت رفتن به خارج بیفتم و چند سال با این استاد سروکله بزنم و از حضور ایشان بهرهها ببرم. او کسی نبود جز علامه محمدحسین طباطبایی.
*فرزند بینهایت، خاطرات خودگفته شهید بهشتی
به انضمام روایتهایی از دیگران، محسن ذوالفقاری،
ج۱، صص۳۹-۴۰، انتشارات واژهپرداز اندیشه.