صدور حکم حبس ابد برای شیخ عیسی قاسم و 48 عالم برجسته شیعه
سرویس خارجی-
حکومت آلخلیفه در ادامه سیاست دیرینه سرکوب شیعیان بحرین، آیتالله شیخ عیسی قاسم و ۴۸ تن از علمای برجسته این کشور را به حبس ابد محکوم کرد؛ اقدامی که با موجی از اعتراض مخالفان و هشدارها درباره تشدید بحران سیاسی و مذهبی بحرین همراه شده است.
بحرین بیش از دو قرن است که زیر سلطه خاندان آلخلیفه اداره میشود؛ خاندانی که در سال ۱۷۸۳ میلادی با تصرف این جزیره، حاکمیت خود را بر سرزمینی تثبیت کرد که جمعیت بومی آن عمدتاً شیعه بودند. از آن زمان تاکنون، شکاف میان ساختار قدرتِ در اختیار خاندان حاکم و اکثریت شیعه بحرین، یکی از مهمترین ریشههای بحران سیاسی این کشور بوده است. محرومیت از سهم متناسب در قدرت سیاسی، تبعیض در فرصتهای اقتصادی و استخدامی، محدودیت فعالیتهای سیاسی و فشار بر نهادهای مذهبی، از جمله محورهای اصلی اعتراض جامعه شیعه به سیاستهای حکومت بوده است. این روند در دورههای مختلف، از اعتراضات و اعتصابهای دهههای گذشته تا خیزش مردمی سال ۲۰۱۱، تداوم یافته و به سرکوب گسترده معترضان، بازداشت فعالان سیاسی و مذهبی و محدودسازی آزادیهای مدنی انجامیده است. گزارش کمیسیون مستقل تحقیق بحرین که در سال ۲۰۱۱ تشکیل شد نیز ابعاد قابل توجهی از این سرکوبها، از جمله شکنجه و بدرفتاری با بازداشتشدگان، محاکمات ناعادلانه و تخریب اماکن مذهبی شیعیان را مستند کرده است. در این میان، حمایت سیاسی، امنیتی و نظامی رژیم سعودی از خاندان آلخلیفه، نقشی تعیینکننده در تداوم ساختار حاکم و مهار اعتراضات مردمی بحرین داشته است. آشکارترین نمونه این حمایت، مداخله نظامی ۱۴ مارس ۲۰۱۱ (23 اسفند 1389) بود. باری، ادامه سیاستهای سرکوبگرانه آلخلیفه میتواند این رژیم را به هلاکت اندازد و موجی را مثل موج اعتراضات 2011 به راه اندازد و این بار انقلابی را که در آن سال به ثمر ننشست، به ثمر برساند و سرنوشت آل خلیفه هم بشود سرنوشت دولت وابسته به سعودی در یمن!
صدور حکم حبس ابد برای شیخ قاسم و ۴۸ عالم شیعه
دادگاه رژیم آلخلیفه در ادامه سیاستهای سرکوبگرانه خود علیه شیعیان بحرین، آیتالله شیخ عیسی قاسم و ۴۸ تن از علمای برجسته شیعه این کشور را به حبس ابد محکوم کرد، حکمی که در کنار محکومیت چهار روحانی دیگر به ۱۵ سال زندان، ابعاد تازهای از برخورد امنیتی و قضائی حکومت بحرین با شخصیتهای مذهبی و جریانهای مخالف را آشکار میکند. به گزارش رسانههای بحرینی، این احکام در چارچوب پروندهای صادر شده که مخالفان حکومت آن را محاکمهای فرمایشی و مبتنی بر اتهامات ساختگی میدانند. در میان محکومان، نام چهرههای برجستهای همچون شیخ علی الصددی، شیخ محمود العالی، شیخ علی رحمه و شیخ محمد صنقور نیز به چشم میخورد. صدور چنین احکامی علیه دهها روحانی شیعه، آن هم در شرایطی که اتهامات مشخص آنان بهصورت شفاف اعلام نشده، بار دیگر پرسشهای جدی درباره استقلال دستگاه قضائی بحرین و انگیزههای سیاسی این محاکمات مطرح کرده است.
عبور از خط قرمز جامعه بحرین
مخالفان حکومت بحرین پیش از صدور احکام، با انتشار بیانیهای محاکمه علمای شیعه را اقدامی باطل و خطرناک توصیف کرده و نسبت به پیامدهای آن هشدار داده بودند. آنان تأکید کردند که اصرار آلخلیفه بر محاکمه و محکومیت چهرههای برجسته مذهبی، با استفاده از اتهامات ساختگی و در شرایط حساس منطقهای، چیزی جز تشدید فشار بر جامعه شیعه و هدف قرار دادن باورها و نمادهای دینی آن نیست. به اعتقاد مخالفان، حکومت بحرین با تبدیل یک بحران سیاسی به تقابل با یکی از مؤلفههای اصلی جمعیت این کشور، نهتنها زمینه حلوفصل اختلافات داخلی را از بین میبرد، بلکه انسجام ملی و همزیستی اجتماعی را نیز در معرض تهدید قرار میدهد. آنان مسئولیت کامل پیامدهای این سیاست را متوجه حاکمان بحرین دانسته و خواستار توقف محاکمات، آزادی فوری علمای بازداشتشده و پایان دادن به سیاست سرکوب و اختناق شدهاند.
دعوت به خیزش مردمی
در همین راستا، ائتلاف ۱۴ فوریه بحرین در واکنش به صدور احکام حبس ابد علیه آیتالله شیخ عیسی قاسم و دیگر علمای برجسته شیعه، این اقدام را تعرضی مستقیم به موجودیت و حقوق مذهبی جامعه شیعیان دانست و از مردم بحرین خواست اعتراض خود را به این احکام نشان دهند. این ائتلاف در بیانیه خود تصریح کرد که محکومیت علمای ارشد شیعه، با توجه به جایگاه اجتماعی و جمعیتی شیعیان در بحرین، اقدامی نیست که بتوان در برابر آن سکوت کرد یا از پیامدهایش چشم پوشید. مخالفان همچنین هشدار دادند که ادامه این روند میتواند شکاف میان حکومت و جامعه را عمیقتر کرده و بحران سیاسی کشور را وارد مرحلهای خطرناکتر کند. پیش از این نیز حزبالله لبنان با صدور بیانیهای، سرکوب مردم بحرین و برخورد با اعتراضات مسالمتآمیز آنان را محکوم کرده و خواستار بازنگری مقامات بحرینی در سیاستهای داخلی خود شده بود.
خیابانهای بحرین علیه سرکوب
همزمان با تشدید فشارها بر علمای شیعه، شهرهای مختلف بحرین نیز شاهد راهپیماییهای اعتراضی مردم علیه بازداشت روحانیون و محاکمه چهرههای مذهبی بودند. معترضان با سردادن شعارهایی، مخالفت خود را با سیاستهای حکومت آلخلیفه و هدف قرار دادن علمای شیعه اعلام کردند. دیروز هم منابع خبری از برگزاری تظاهرات در منطقه ستره بحرین در اعتراض به احکام صادرشده از سوی آلخلیفه علیه علمای شیعه بحرینی خبر دادند. رژیم بحرین پیشتر محاکمه بیش از ۶۰ روحانی شیعه را در دستور کار قرار داده و در مقطعی نیز صدور احکام آنان را به تعویق انداخته بود، تعویقی که برخی رسانههای بحرینی آن را ناشی از نگرانی حکومت نسبت به گسترش اعتراضات مردمی ارزیابی کردند. با این حال، صدور احکام سنگین حبس ابد نشان داد که آلخلیفه نهتنها از هشدارهای مخالفان و اعتراضات مردمی عقبنشینی نکرده، بلکه مسیر تقابل را ادامه داده است. اکنون با محکومیت آیتالله شیخ عیسی قاسم و دهها عالم شیعه، حکومت بحرین با موج تازهای از انتقادها روبهرو شده است؛ موجی که مخالفان آن را نتیجه مستقیم سیاستهای سرکوبگرانه حکومت میدانند و درباره تبعات آن برای آینده ثبات و انسجام اجتماعی بحرین هشدار میدهند.