عوارض دیابت سالها از عمر انسان میکاهد
وزیر بهداشت اعلام کرد: هر یک از عوارض ناشی از دیابت میتواند سالها از عمر افراد را کاهش دهد.
در هفته دیابت و به مناسب روز دیابت محمدرضا ظفرقندی وزیر بهداشت در صفحه شخصی خود در فضای مجازی نوشت: «هر مشکل ناشی از دیابت بهطور قابلتوجهی از کیفیت زندگی افراد و همچنین منابع نظام درمانی میکاهد. جلوگیری از وقوع بیماری، تشخیص بموقع و مراقبتهای مداوم از الزامات ضروری برای کاهش رنج افراد و هزینههای پزشکی بهشمار میرود. حفظ سلامت جامعه تنها از طریق اولویتبندی پیشگیری امکانپذیر است.
دیابت بیصدا میآید
دیابت نوع۲ اغلب سالها بیصدا و بدون علامت در بدن پیش میرود و بسیاری از مبتلایان زمانی از بیماری خود مطلع میشوند که عوارض چشمی، کلیوی یا قلبی-عروقی ظاهر شده است.
به گزارش ایرنا، دیابت یک بیماری مزمن متابولیک است که با افزایش سطح قند خون مشخص میشود و زمانی رخ میدهد که بدن یا به اندازه کافی انسولین تولید نمیکند یا نمیتواند از انسولین تولیدشده بهطور مؤثر استفاده کند، انسولین هورمونی است که توسط پانکراس ترشح میشود و نقش کلیدی در ورود گلوکز از خون به سلولها برای تولید انرژی دارد. وقتی این فرآیند مختل شود، قند در خون تجمع مییابد و در طول زمان به عروق خونی و اعصاب آسیب میرساند؛ دیابت نوع۱ معمولا در سنین پایینتر بروز میکند و ناشی از تخریب خودایمنی سلولهای تولیدکننده انسولین است، در حالی که دیابت نوع۲ شایعترین شکل بیماری است و عمدتاً با مقاومت به انسولین و عوامل سبک زندگی مرتبط است. دیابت نوع۲ اغلب سالها بدون علامت مشخص پیشرفت میکند و بسیاری از مبتلایان زمانی از بیماری خود مطلع میشوند که عوارض جدی مانند آسیب چشمی، نارسایی کلیوی یا مشکلات قلبی-عروقی ظاهر شده است؛ این ویژگی «خاموش» بودن بیماری، تشخیص زودهنگام را به یکی از مهمترین راهبردهای مقابله با آن تبدیل کرده است. عواملی مانند چاقی، کمتحرکی، سابقه خانوادگی، فشار خون بالا و اختلال چربی خون خطر ابتلا را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهند؛ در ایران نیز مانند بسیاری از کشورهای جهان، بار دیابت بر نظام سلامت و خانوادهها در حال افزایش است و آمارهای رسمی نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از جمعیت بزرگسال کشور در معرض این بیماری قرار دارند.
5/7 میلیون ایرانی بالای ۲۵ سال مبتلا به دیابت
شمار مبتلایان و افراد در مرحله پیشدیابت روندی صعودی دارد، در این میان، هفته ملی دیابت (۲۰ تا ۲۶ آبان) فرصتی برای تأکید بر پیشگیری، تشخیص زودهنگام و مدیریت مؤثر بیماری فراهم میکند.
مدیرکل دفتر مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت میگوید: براساس نتایج هشتمین پیمایش ملی عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر در سال ۱۴۰۰، دستکم ۱۴ درصد جمعیت بالای ۲۵ سال، معادل بیش از ۷.۵ میلیون نفر، به دیابت مبتلا هستند و با احتساب افراد دارای اختلال تحمل گلوکز (پیشدیابت)، شمار افراد مبتلا یا در معرض ابتلا به دیابت به حدود ۲۰ میلیون نفر میرسد. جعفر جندقی با اشاره به بدون علامت بودن معمول دیابت نوع۲، احتمال بروز عوارض بهعنوان نخستین نشانه بیماری و ضرورت اقدام زودهنگام برای برخورداری مبتلایان از زندگی سالم، تأکید میکند که در سطح جهانی نیز آمارها روند مشابهی را نشان میدهد و براساس گزارش فدراسیون بینالمللی دیابت، بیش از ۵۸۸ میلیون نفر در گروه سنی ۲۰ تا ۷۹ سال مبتلا به دیابت هستند و پیشبینی میشود این تعداد تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۸۵۲ میلیون نفر برسد. وی افزود: همچنین حدود ۲۵۲ میلیون بزرگسال مبتلا به دیابت از بیماری خود آگاهی ندارند؛ شکافی که تشخیص دیرهنگام و بروز عوارض را تشدید میکند.
هشدار درباره پیشدیابت و 20 میلیون کاندیدای ابتلا
امیرکامران نیکوسخن مدیرعامل انجمن دیابت ایران نیز با اشاره به روند رو به افزایش شمار مبتلایان در کشور هشدار داد و تأکید کرد که اکنون ۱۴ درصد افراد بالغ کشور به دیابت مبتلا هستند و نکته نگرانکنندهتر اینکه حدود ۲۰ درصد هموطنان به عارضه پیشدیابت مبتلا هستند یا نسبت به ابتلای خود بیاطلاعاند.
نقش تعیینکننده اطلاعرسانی در مدارس
صبا کلامی کارشناس بهداشت در گفتوگو با ایرنا از ضرورت اطلاعرسانی در مدارس میگوید و تأکید دارد: اگر دانشآموزان و نوجوانان اطلاعات کافی در مدارس دریافت کنند حتماً در وضعیت روند افزایشی تغییراتی ایجاد میشود؛ او معتقد است دانشآموزان که از تغذیه خوبی بهرهمند نیستند و نسبت به آن بیتوجه هستند و به غذاهای فستفودی و آماده روی میآورند که این امر در کنار بیتحرکی موجب افزایش ابتلای به دیابت میشود. کلامی با بیان اینکه دیابت، به ویژه نوع۲ آن، به یک اپیدمی خاموش تبدیل شده است که سالها بدون علامت پیشرفت میکند و زمانی آشکار میشود که عوارض جبرانناپذیری بر جای گذاشته است، خاطرنشان کرد: اصلاح تغذیه و سبک زندگی دانشآموزان یک نکته مهمی است که در سالهای گذشته مغفول مانده و باید نسبت به آن توجه جدی صورت گیرد. به گفته وی، بوفههای مدارس نیز باید از فروش خوراکی های مضر جلوگیری کنند و تغذیه سالم را به نوجوانان بفروشند؛ در بسیاری از کشورها تغذیه در مدارس اصلاح میشود و به خانهها تصری پیدا میکند اما در کشور ما اینگونه نیست. غربالگری بموقع، تشخیص زودهنگام، آموزش عمومی، اصلاح سبک زندگی و دسترسی عادلانه به درمان، حلقههای یک زنجیرهاند که اگر یکی از آنها ضعیف بماند، بار بیماری بر دوش نظام سلامت و خانوادهها سنگینتر خواهد شد؛ هفته ملی دیابت و روز جهانی آن، فرصتی است تا پیش از آنکه این بیماری خاموش به بحرانی فراگیر تبدیل شود، صدای هشدار را جدی بگیریم؛ زیرا در مبارزه با دیابت، هر تشخیص زودهنگام، یک زندگی نجاتیافته است.