یمن: هرچه در صنعا بکارید در ریاض درو می‌کنید
سرویس خارجی-
در پی تشدید حملات سعودی به مناطق غیرنظامی یمن و پاسخ عملی نیروهای مسلح این کشور به عمق خاک عربستان، عضو هیئت مذاکره‌کننده یمن با هشداری صریح خطاب به آل‌سعود تأکید کرد که هر آن‌چه در صنعا بکارید، در ریاض درو خواهید کرد.
رژیم‌های وابسته و اقتدارگرا اغلب گرفتار «اسطوره امپراتوری» می‌شوند، باوری نادرست که بر اساس آن می‌توان از طریق فشار نظامی مستمر، مدیریت از راه دور و اتکا به متحدان خارجی، بحران‌های همسایگی را مهار کرد و هزینه‌ها را به بیرون منتقل ساخت. این رویکرد اما در عمل به «گسترش بیش از حد» می‌انجامد؛ جایی که تلاش برای تحمیل امنیت از طریق زور، نه تنها ثبات ایجاد نمی‌کند، بلکه چرخه‌ای از واکنش‌های متقابل و هزینه‌های فزاینده را به سوی مرکز قدرت بازمی‌گرداند. جغرافیا و پیوندهای امنیتی منطقه‌ای در این میان نقشی بی‌رحم ایفا می‌کنند و هر محاسبه‌ای که واقعیت همسایگی و وابستگی متقابل را نادیده بگیرد، به‌جای تثبیت موقعیت، فرسایش تدریجی قدرت و مشروعیت را به دنبال دارد. این منطقِ نظری به خوبی توضیح می‌دهد چرا سیاست‌های فشار یکجانبه در حوزه‌های پیرامونی، در نهایت امنیت و اقتصاد قدرت مداخله‌گر را در معرض خطر مستقیم قرار می‌دهد. آل‌سعود نمونه واضح چنین رژیمی است.
هشدار صریح یمن به ریاض
عضو هیئت مذاکره‌کننده دولت یمن، عبدالملک العجری، با اشاره به تشدید حملات سعودی، خطاب به مقامات آل‌سعود هشدار داد که هرگونه پیچیدگی سیاسی، اقتصادی یا امنیتی که به بحران یمن اضافه شود، در نهایت فشار مزمن و فرساینده‌ای بر امنیت و اقتصاد عربستان وارد خواهد کرد. او تأکید کرد: «هر آن‌چه در صنعا بکارید، در ریاض درو خواهید کرد.» العجری یادآور شد که یمن عرصه مدیریت از راه دور نیست؛ کشوری همسایه است و جغرافیا بی‌رحم است. سرمایه‌گذاران نقشه‌ها را می‌خوانند، نه فقط اوراق توافق‌نامه‌ها را. نادیده‌گرفتن پیوند مستقیم امنیت یمن با امنیت منطقه، ثبات نمی‌آورد و پیامدهای بحران را برای همه طرف‌ها تشدید می‌کند.
حملات سعودی به غیرنظامیان
همزمان نیروهای مسلح یمن گزارش دادند که رژیم سعودی تنها در ۲۴ ساعت ۸۵ حمله هوائی و موشکی علیه مناطق مختلف این کشور انجام داده است. این حملات تأسیسات غیرنظامی در استان‌های لحج، تعز، صعده، الجوف، مأرب و عمران را هدف قرار داد و شمار زیادی کشته و زخمی بر جای گذاشت. جنگنده‌های اف-۱۵ و تایفون از پایگاه‌های خمیس مشیط و طائف به پرواز درآمدند و موشک‌ها نیز از منطقه نجران شلیک شدند. از آغاز تشدید تنش‌ها در
۲۲ تیرماه، مجموع حملات هوائی و موشکی عربستان به چهار هزار و ۹۴۸ مورد رسیده است؛ آماری که نشان‌دهنده استمرار سیاست فشار نظامی یکجانبه است.
بمب‌های آمریکایی در بازار تعز
تحقیقات میدانی نهادهای یمنی نشان داد که در حملات به بازار الوازعیه در استان تعز، جنگنده سعودی از بمب‌های هدایت‌شونده آمریکایی استفاده کرده است. صبح ششم نوامبر، یک اف-۱۵ از پایگاه خمیس مشیط سه حمله علیه این بازار و یک زمین کشاورزی که پناهگاه غیرنظامیان شده بود، انجام داد. دست‌کم ۳۳ غیرنظامی از جمله ۱۳ کودک به شهادت رسیدند و ده‌ها نفر دیگر زخمی شدند. آثار انفجار و ترکش‌ها حاکی از به‌کارگیری بمب‌های لیزری جی‌بی‌یو-۱۲ با سر جنگی مارک-۸۲ به وزن ۵۰۰ پوند است. این واقعیت، نقش مستقیم تسلیحات آمریکایی در کشتار غیرنظامیان یمنی را آشکار می‌کند و مسئولیت حامیان نظامی ریاض را برجسته می‌سازد.
پاسخ یمن در عمق عربستان
در پاسخ به این تجاوزات، نیروهای مسلح یمن بامداد شنبه دو عملیات ویژه را اعلام کردند. در عملیات نخست، فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض با یک فروند پهپاد هدف قرار گرفت و اصابت موفق گزارش شد. در عملیات دوم، ایستگاه پمپاژ نفت شماره ۳ در خط لوله شرق-غرب در شرق ریاض با دو فروند پهپاد مورد حمله قرار گرفت و به هدف اصابت کرد. این عملیات‌ها نشان داد که توانمندی یمن محدود به مرزهای خود نیست و زیرساخت‌های حیاتی سعودی در قلب پایتخت نیز در دسترس قرار گرفته‌اند.
ادامه درگیری‌ها
همزمان با این تبادل، درگیری‌ها میان نیروهای مسلح یمن و نیروهای وابسته به عربستان در چند محور، به‌ویژه محور تعز، ادامه دارد. نیروهای وابسته به ریاض که با حمایت نظامی و مالی عربستان عمل می‌کنند، در عمل به عنوان بازوی میدانی سیاست فشار سعودی عمل کرده‌اند. این درگیری‌ها نشان می‌دهد که بحران یمن نه تنها از بیرون مدیریت‌پذیر نیست، بلکه هزینه‌های آن مستقیماً به امنیت داخلی عربستان
بازمی‌گردد.
گفتنی است که پیام العجری و عملیات‌های اخیر یمن یک واقعیاتی را یادآوری می‌کند: تشدید حملات به غیرنظامیان، استفاده از بمب‌های آمریکایی و تلاش برای فشار سیاسی بین‌المللی، نه تنها بحران را حل نمی‌کند، بلکه امنیت و اقتصاد عربستان را مستقیماً در معرض خطر قرار می‌دهد. یمن همسایه‌ای است که جغرافیا آن را از ریاض جدا نمی‌کند و هر محاسبه اشتباه در این عرصه، پیامدهایش را به سرعت به خاک سعودی بازمی‌گرداند.
«سنگ را باید بست، نه سگ را!»
فرانسه با اظهارات اخیر سخنگوی وزارت خارجه‌اش، پاسکال کنفاورو، بار دیگر نشان داد که چگونه از دیدن متجاوز و محاصره‌کننده اصلی چشم می‌بندد و از قربانی می‌خواهد دست از دفاع بکشد. کنفاورو در نشست خبری جمعه مدعی شد باید فشار بر نیروهای یمن افزایش یابد تا به حملات «تحریک‌آمیز» خود، به‌ویژه علیه خاک عربستان، پایان دهند، موضعی که در پاسخ به فشار ریاض برای تروریستی‌خواندن انصارالله در اتحادیه اروپا بیان شد، در حالی که برخی مقامات اروپایی نگران‌اند این اقدام روند صلح را تضعیف کند. همین فرانسه که پیش‌تر به گفته ماکرون نیرو و سامانه‌های دفاعی به عربستان فرستاده و توافق عملیاتی حفاظت از تأسیسات نفتی ینبع را اجرا می‌کند، اکنون از یمنی‌ها می‌خواهد در برابر تجاوزات مستمر سعودی و کشتار غیرنظامیان سکوت کنند. این موضع دوگانه، نه تنها تجاوزگر را تبرئه می‌کند، بلکه حق دفاع مشروع قربانی را زیر سؤال می‌برد و نشان می‌دهد پاریس بیش از آن‌که به صلح فکر کند، به حفظ منافع انرژی و نظامی متحد سعودی خود پایبند است. البته این نه فقط مشکل پاریس که مشکل اغلب کشورهای غربی
است.