کابوس آمریکا و اروپا درباره ته‌کشیدن ذخایر اضطراری نفت
ادعای دونالد ترامپ درباره کنترل تنگه هرمز، در برابر واقعیت‌های بازار جهانی انرژی چندان دوام نیاورد و آمریکا و اروپا دست‌کم تا چهار ماه دیگر همچنان ناچار به برداشت از ذخایر اضطراری نفت خواهند بود.
به گزارش خبرگزاری فارس؛ دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پنجشنبه گذشته در پیامی مدعی شد واشنگتن کنترل تنگه هرمز را در اختیار دارد و دیگر نیازی به توافق با ایران نمی‌بیند.
این اظهارات در حالی مطرح شد که گزارش روز جمعه آژانس بین‌المللی انرژی تصویر متفاوتی از وضعیت بازار جهانی انرژی ارائه می‌کند. تصویری که در آن کشورهای عضو این نهاد نه‌تنها از پایان فشارهای ناشی از جنگ اطمینان ندارند، بلکه برای تأمین نفت و فرآورده‌های مورد نیاز بازار، همچنان به ذخایر راهبردی خود متکی هستند.
آژانس بین‌المللی انرژی در گزارش ماهانه خود اعلام کرد کشورهای عضو این نهاد تا پایان فوریه ۲۰۲۷ (اوایل اسفند امسال) حدود ۷۱ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی دیگر از ذخایر اضطراری آزاد خواهند کرد. رقمی که تقریباً دو برابر میزان برداشت در ماه‌های سپتامبر و اکتبر(شهریور و مهر) است.
این برنامه نشان می‌دهد حتی با وجود بهبود نسبی صادرات نفت از خلیج‌فارس، آثار اختلالی که جنگ ایران بر جریان انتقال انرژی گذاشته، هنوز به‌طور کامل برطرف نشده است.
اکنون طبق گزارش آژانس، تا زمان انتشار گزارش جمعه، ۳۴۹ میلیون بشکه از این ذخایر آزاد شده است. با اجرای برنامه جدید ۷۱ میلیون بشکه‌ای، مجموع برداشت به حدود ۴۲۰ میلیون بشکه خواهد رسید؛ یعنی ۲۰ میلیون بشکه بیشتر از تعهد اولیه.
به بیان ساده، کشورهای عضو آژانس از زمان آغاز جنگ تاکنون صدها میلیون بشکه از پشتوانه اضطراری خود را برای جلوگیری از تشدید بحران عرضه مصرف کرده‌اند و این روند هنوز ادامه دارد.
بر اساس برنامه جدید، از مجموع ۷۱ میلیون بشکه‌ای که قرار است تا پایان فوریه آزاد شود، حدود ۳۷ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی آمریکا و
۳۳ میلیون بشکه از ذخایر اضطراری کشورهای اروپایی تأمین خواهد شد.
آلمان و فرانسه سهم اصلی اروپا را بر عهده دارند. همچنین حدود ۱۵ میلیون بشکه از محموله‌های جدید به دیزل اختصاص دارد که تقریباً به‌طور کامل از ذخایر دولتی این دو کشور تأمین می‌شود. برداشت دیزل در ژانویه به حدود پنج میلیون بشکه می‌رسد و در فوریه کاهش می‌یابد.
نکته قابل توجه آن است که دست‌کم ۸۵ درصد حجم برداشت برنامه‌ریزی‌شده از محل ذخایر دولتی خواهد بود؛ موضوعی که نشان‌دهنده نقش مستقیم دولت‌ها در مدیریت فشار بازار انرژی است.
وضعیت ذخایر نفتی آمریکا نیز از تداوم فشار بر بازار انرژی این کشور حکایت دارد. طبق گزارش مؤسسه نفت آمریکا (API)، ذخایر تجاری نفت خام در هفته منتهی به ۶ نوامبر (15 آبان) حدود ۹ میلیون بشکه افزایش یافت، اما همزمان دو و هفت دهم میلیون بشکه از ذخایر راهبردی کشور برداشت شد.
به این ترتیب، موجودی ذخایر اضطراری آمریکا به حدود 279 و نیم میلیون بشکه رسید؛ رقمی که بیش از ۱۳۰ میلیون بشکه کمتر از میزان آن در مدت مشابه سال گذشته است.
این برداشت‌ها در حالی ادامه دارد که تولید نفت آمریکا نیز به رکورد روزانه حدود ۱۴ میلیون بشکه رسیده است. موضوعی که نشان می‌دهد حتی افزایش تولید داخلی هم نتوانسته نیاز به استفاده از ذخایر اضطراری را برطرف کند.
سقوط ذخایر دیزل آمریکا
از طرفی ذخایر سوخت‌های میان‌تقطیر آمریکا، شامل گازوئیل و سایر فرآورده‌های مشابه، به پایین‌ترین سطح خود در 23 سال اخیر رسیده است؛ به‌طوری‌که برای نخستین بار از سال 2003 تاکنون، حجم این ذخایر به کمتر از 100 میلیون بشکه سقوط کرده است.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، بر اساس نمودار منتشرشده از داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ذخایر سوخت‌های میان‌تقطیر این کشور از ابتدای ژانویه 2026 (دی ماه پارسال) تاکنون حدود 25 درصد کاهش یافته است. روند نزولی ذخایر در ماه‌های اخیر تشدید شده و سطح موجودی‌ها اکنون به محدوده 100 میلیون بشکه رسیده است.
بررسی روند تاریخی ذخایر نشان می‌دهد آخرین بار در آوریل 2003 (فروردین 1382) همزمان با جنگ عراق، میزان ذخایر سوخت‌های میان‌تقطیر آمریکا به محدوده کمتر از 100 میلیون بشکه رسیده بود. در آن مقطع، موجودی این فرآورده‌ها حدود
95 و هفت دهم میلیون بشکه ثبت شد.
اکنون پس از گذشت بیش از دو دهه، ذخایر بار دیگر به محدوده‌ای مشابه رسیده و حتی برای نخستین بار از سال 2003، سطح موجودی‌ها از مرز 100 میلیون بشکه پایین‌تر رفته است.
شکنندگی بازار فرآورده
کاهش ذخایر دیزل و سایر فرآورده‌های میان‌تقطیر در آمریکا، اهمیت ویژه‌ای برای بازار انرژی دارد؛ چراکه گازوئیل یکی از سوخت‌های اصلی حمل‌ونقل جاده‌ای، ماشین‌آلات صنعتی، کشاورزی و فعالیت‌های لجستیکی است.
افت موجودی این فرآورده‌ها می‌تواند حاشیه اطمینان بازار در برابر اختلالات عرضه را کاهش دهد و در صورت تداوم محدودیت‌های عرضه یا افزایش تقاضا، زمینه تشدید فشار قیمتی در بازار فرآورده‌های نفتی را فراهم کند.
این وضعیت در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بازار جهانی انرژی با نااطمینانی‌های ژئوپلیتیکی و اختلال در مسیرهای تأمین و انتقال نفت و فرآورده‌های نفتی مواجه است.