الگوی جامع تبلیغ در اندیشه رهبر شهید انقلاب
مهدی امیدی
تبلیغ دین هیچ‌گاه در نگاه کلان اندیشمندان تراز انقلاب اسلامی به انتقال خشک و مکانیکی گزاره‌های اعتقادی یا افزودن بر آگاهی‌های فردی تقلیل نیافته است.
پرسش بنیادینی که همواره در این عرصه خودنمایی می‌کند این است که چگونه می‌توان حقیقت دین را از دایره مناسک صرف خارج کرد و آن را به فهم عمومی، باور مشترک و نیروی محرکه‌ای برای تغییر وضعیت جامعه تبدیل نمود؟
کتاب «تبلیغ، از تریبون تا میدان؛ بازخوانی منظومه تبلیغی شهید آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای» منتشر شده با عنوان اصلی «تبلیغ تراز اسلام ناب» به قلم «محمد طهماسبی» دقیقاً در همین نقطه عطف ایستاده و این مسئله کلیدی را کانون واکاوی خود قرار داده است.
در منطق محوری این اثر، تبلیغ یکی از ارکان اصلی تحقق دین در حیات اجتماعی است. اگر اسلام مدعی عدالت، ساختار اجتماعی، مبارزه با ظلم و هدایت سرنوشت بشریت است، ابزار ترویج آن یعنی «تبلیغ» نیز نمی‌تواند صرفاً به توصیه‌های اخلاقی و احکام فردی محدود بماند. نویسنده در پنج فصل مدون، از مبانی نظری تا الگوی عملی این تفکر را دنبال کرده است؛ از واکاوی «اهمیت و جایگاه تبلیغ» و تبیین «معنا و مقصد آن» در فصل‌های اول و دوم، تا تعیین «محتوای جامع اسلام ناب» در فصل سوم که نشان می‌دهد چه حقیقتی باید به مخاطب منتقل شود تا تصویری کارآمد از دین شکل بگیرد.
یکی از برجسته‌ترین بخش‌های کتاب، ورود دقیق به مقوله مهندسی پیام و ابزارها در فصل چهارم با عنوان «برنامه و روش تبلیغ» است. در این منظومه، تولید پیامِ منفعل یا بسنده‌کردن به تریبون‌های سنتی دیگر پاسخگوی نیازهای پیچیده جامعه نیست؛ بلکه ضرورت‌هایی چون جهاد تبیین، گفتمان‌سازی، شناخت عمیق مخاطب، جریان‌سازی فرهنگی و برنامه‌ریزی هدفمند در صدر تکالیف مبلغان قرار می‌گیرد.
در این میان، احیای کارکرد حقیقی «مسجد» به‌عنوان کانون چندبعدی اجتماع، تبیین معارف، خدمات اجتماعی و نقطه ثقلِ شکل‌گیری حرکت‌های جمعی، پیوند میان تبلیغ و میدان عمل اجتماعی را مستحکم‌تر می‌کند.
فصل پایانی کتاب با تمرکز بر «حرکت امام خمینی(ره) به‌عنوان الگوی عملی تبلیغ»، نشان می‌دهد که چگونه تبیین روشن مبانی اسلامی، پیوند ناگسستنی با توده‌های مردم و تقویت اراده جمعی می‌تواند از محدوده حرف و خطابه عبور کند و به بزرگ‌ترین تحول تاریخی قرن بدل شود. کتاب محمد طهماسبی با پرهیز از شعارزدگی، تبلیغ را از حاشیه به متن حیات اجتماعی می‌آورد و نسبت عمیق میان اندیشه، رسانه، سازماندهی و تربیت اجتماعی را به رخ می‌کشد؛ اثری که مطالعه آن برای فعالان فرهنگی، مبلغان و پژوهشگران حوزه اندیشه دینی یک ضرورت راهبردی به‌شمار می‌رود.