یک تریلیون و 40 میلیارد دلار مازاد؛ رکوردی که چین در جهان به نام خود ثبت کرد
سرویس خارجی-
چین با ثبت مازاد تجاری بی‌سابقه یک تریلیون و ۴۰ میلیارد دلاری در ۱۰ ماه نخست سال، رکورد تازه‌ای در اقتصاد جهان به نام خود ثبت کرد؛ جهشی که بیش از هر چیز از قدرت فزاینده صنایع و صادرات این کشور در عرصه جهانی حکایت دارد.
داده‌های رسمی گمرک چین نشان می‌دهد مازاد تجاری این کشور در ۱۰ ماه نخست سال جاری میلادی با ثبت رقم بی‌سابقه یک تریلیون و ۴۰ میلیارد دلار، از رکورد مجموع سال گذشته نیز فراتر رفته است، دستاوردی که عمدتاً در پی جهش صادرات محصولات صنعتی، فناوری‌های پیشرفته و کالاهای مرتبط با هوش مصنوعی، از جمله تراشه‌های رایانه‌ای، سرورهای مراکز داده و تجهیزات شبکه حاصل شده است. به گزارش روز سه‌شنبه ایرنا به نقل از شبکه یورونیوز، صادرات چین در ماه گذشته میلادی با رشد ۳۵.۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۴۱۲.۳ میلیارد دلار رسید و واردات این کشور نیز با افزایش ۴۱.۶ درصدی، رقم ۳۰۷.۱ میلیارد دلار را ثبت کرد. به این ترتیب، مجموع مازاد تجاری چین در فاصله ژانویه (دی 1404) تا اکتبر (مهر 1405) به ۱.۰۴ تریلیون دلار رسید، رقمی که نشان‌دهنده جایگاه پررنگ صادرات در اقتصاد دومین قدرت اقتصادی جهان است. ژیوی ژانگ، رئیس و اقتصاددان ارشد مؤسسه مدیریت دارایی پین‌پوینت، نیز با اشاره به نقش محوری صادرکنندگان در عملکرد اقتصادی چین، پیش‌بینی کرده است که این روند در ماه‌های آینده ادامه یابد؛ به‌ویژه آن‌که تقاضای جهانی برای محصولات پیشرفته و فناوری‌های مرتبط با هوش مصنوعی همچنان رو به افزایش است.
ثبت این رکورد تجاری در شرایطی صورت می‌گیرد که اقتصاد چین با چالش‌هایی از جمله رکود بخش مسکن و مستغلات و ضعف مصرف داخلی روبه‌رو است و صادرات به یکی از مهم‌ترین موتورهای حفظ رشد اقتصادی این کشور تبدیل شده است. در همین حال، گسترش صادرات کالاهای چینی، به‌ویژه محصولات ارزان‌قیمت و صنعتی، نگرانی برخی شرکای تجاری پکن را برانگیخته و تنش‌های اقتصادی با آمریکا و اتحادیه اروپا را افزایش داده است. بر اساس داده‌های گمرکی، صادرات چین به آمریکا در ماه گذشته ۳۲.۹ درصد رشد داشته و مازاد تجاری این کشور در مبادلات با اتحادیه اروپا نیز طی ۱۰ ماه نخست سال به ۳۱۰.۷ میلیارد دلار رسیده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۲۴۱.۶ میلیارد دلار بود. افزایش این شکاف تجاری، فشارها بر بروکسل برای حمایت از صنایع داخلی و مقابله با آن‌چه رقابت ناعادلانه کالاهای چینی خوانده می‌شود، را تشدید کرده است. از سوی دیگر، پکن و واشنگتن در آستانه دیدار احتمالی شی جین‌پینگ و دونالد ترامپ در حاشیه نشست همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC)، همچنان با اختلافات تجاری روبه‌رو هستند. تحلیلگران معتقدند چین برای تحقق هدف رشد اقتصادی ۴.۵ تا ۵ درصدی خود در سال جاری، بیش از گذشته به صادرات متکی است؛ چراکه ضعف تقاضای داخلی و فاصله نرخ تورم از هدف رسمی دولت، همچنان از چالش‌های اصلی اقتصاد این کشور به شمار می‌روند.
مازاد تجاری یعنی چه؟
مازاد تجاری زمانی به وجود می‌آید که ارزش کالاها و خدماتی که یک کشور به کشورهای دیگر صادر می‌کند، بیشتر از ارزش کالاها و خدماتی باشد که از خارج وارد می‌کند. به زبان ساده، اگر چین در یک دوره زمانی یک تریلیون و ۴۰ میلیارد دلار بیشتر از آن‌چه وارد کرده، کالا و خدمات به کشورهای دیگر فروخته باشد، این اختلاف مثبت را مازاد تجاری می‌نامند. البته مازاد تجاری به معنای سود خالص دولت یا ثروت نقدی همین میزان نیست، بلکه نشان‌دهنده بیشتر بودن ارزش صادرات نسبت به واردات است. مازاد تجاری زمانی یک اتفاق مثبت برای اقتصاد محسوب می‌شود که حاصل افزایش تولید داخلی، رشد صادرات، رقابت‌پذیری صنایع و فروش محصولات باکیفیت به بازارهای جهانی باشد؛ زیرا در این شرایط به رونق کارخانه‌ها، ایجاد اشتغال و افزایش درآمدهای ارزی کشور کمک می‌کند. اما اگر مازاد تجاری به دلیل کاهش واردات، ضعف قدرت خرید مردم یا رکود مصرف داخلی ایجاد شود، لزوماً نشانه سلامت اقتصادی نیست و حتی می‌تواند بیانگر وجود مشکلات ساختاری در اقتصاد باشد. بنابراین، ارزش واقعی مازاد تجاری زمانی مشخص می‌شود که بدانیم این مازاد حاصل قدرت بیشتر در تولید و صادرات است یا کاهش توان اقتصادی و مصرف داخلی؛ که در مورد چین مسئله همان افزایش تولید داخلی، رشد صادرات و... است.