پرسه هشدارآمیز شناورهای ایران در نزدیکی کابلهای زیردریایی تنگه هرمز
روزنامه انگلیسی فایننشال تایمز در گزارشی نوشت: ایران احتمالاً در روزهای گذشته اطراف کابلهای اینترنتی هرمز مین و بمب کار گذاشته
است.
فایننشال تایمز مدعی شده است پس از اینکه تهران تهدید کرده است که در صورت آغاز دور جدیدی از حملات به ایران، مراکز داده را هدف قرار میدهد، کشتیهای مرتبط با ایران در نزدیکی کابلهای مخابراتی زیردریایی غرب آسیا در حال پرسه زدن هستند.
این روزنامه انگلیسی با استناد به دادههای شرکت هوش مصنوعی اسرائیلی «ویندوارد» میگوید، دستکم چهار کشتی در روزهای پس از هشدار ایران درباره احتمال مختل کردن زیرساختهای دیجیتال، در مسیرهای غیرمعمول حرکت کرده و در بالای کابلهای زیردریایی عبوری از دریای عمان توقف یا پرسهزنی کردهاند؛ ایران احتمالاً در روزهای گذشته اطراف کابلهای اینترنتی هرمز مین و بمب کار گذاشته است.
فایننشال تایمز اذعان دارد که هرگونه حمله به کابلهای زیردریایی در این منطقه میتواند تاثیر گستردهای بر اقتصاد کشورهای همسایه حوزه خلیجفارس داشته باشد.
بر اساس دادههای شرکت تلئوگرافی، شش کابل ارتباطی از تنگه هرمز عبور میکنند و سه کابل دیگر با نامهای «فایبر گالف»، Sea-Me-We و «آفریقا ۲» نیز در دست ساخت هستند. پروژه «آفریقا ۲» به مرحله تکمیل نزدیکتر از دو پروژه دیگر است.
کشورهای عراق، کویت، بحرین و قطر برای اتصال اینترنتی خود بهطور کامل به کابلهایی وابستهاند که از زیر تنگه هرمز عبور میکنند؛ کابل «آفریقا 2» قرار است چندین کشور حوزه خلیجفارس را از طریق شبکهای که از دریای سرخ عبور کرده و در امتداد ساحل شرقی آفریقا ادامه مییابد، به یکدیگر متصل کند.
کابل دیگری هم در بستر تنگه هرمز وجود دارد که «فالکون» نام دارد و کشورهای حوزه خلیجفارس را به هند و آفریقا متصل میکند.
فایننشال تایمز میگوید، تهدیدهای مقامات ایرانی در رابطه با کابلهای ارتباطی و مراکز داده واقع در مسیر تنگه هرمز، واکنشی به اظهارات دونالد ترامپ و دیگر مقامهای ارشد آمریکایی است که در آستانه انتخابات میاندورهای هفته گذشته، ایران را به حملات بیشتر تهدید کرده بودند.
مقام سابق وزارت خارجه آمریکا و پژوهشگر اندیشکده مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی «سیاسایاس»، ماشا کوتکین میگوید: «فعالیتهای مرتبط با هوش مصنوعی، رایانش ابری، مراکز داده و سایر فعالیتهای دیجیتال در کشورهای حوزه خلیجفارس به کابلهای فیبر نوری زیردریایی وابسته هستند.»
این کارشناس میگوید، هرگونه آسیب به این کابلها باعث پیامدهایی از جمله کاهش سرعت اینترنت، اختلال در تراکنشهای مالی، اختلال در شبکههای ارتباطی، ایجاد مشکل در تجارت الکترونیک، اختلال در خدمات رایانش ابری خواهد شد.
به گفته کوتکین، اتصال دیجیتال همچنین بخش مهمی از برنامه کشورهای حوزه خلیجفارس برای کاهش وابستگی اقتصادی به نفت و گاز و تبدیل شدن به قطب کسبوکارهای دیجیتال است.
در عین حال، تهدیدهای موجود در منطقه، ساخت چندین پروژه کابل ارتباطی را متوقف کرده است.
یک گلوگاه پنهان دیگر در هرمز
اگر نفت شریان انرژی اقتصاد جهان باشد، کابلهای زیردریایی شریان انتقال اطلاعات و پول در اقتصاد مدرن هستند؛ در اقتصاد قرن بیستویکم، کنترل و امنیت مسیرهای انتقال اطلاعات تقریبا به اندازه امنیت مسیرهای انتقال انرژی اهمیت پیدا کرده است.
بر اساس گزارش ۲۰۲۵ اتحادیه بینالمللی مخابرات، بیش از ۹۹ درصد کل دادههای بینالمللی از طریق کابلهای زیردریایی منتقل میشوند.
به همین دلیل، تهدید کابلهای زیردریایی در تنگه هرمز را نباید فقط یک تهدید مخابراتی تلقی کرد؛ این موضوع بالقوه میتواند به مسئلهای در حوزه امنیت اقتصادی، بازارهای مالی و تجارت جهانی تبدیل
شود.
یعنی زمانیکه یک بانک در لندن به بانکی در سنگاپور پول منتقل میکند، یک معاملهگر در نیویورک سهام آسیایی میخرد، یک شرکت آلمانی با کارخانهای در چین ارتباط برقرار میکند، یک مرکز داده در امارات به سرورهای اروپا متصل میشود، یک شرکت از خدمات هوش مصنوعی و رایانش ابری استفاده میکند، این کابلهای زیر آب هستند که همه اینها را به هم متصل میکنند.
به گزارش فارس، با قطع هر کدام از این کابلها، بانکها و بازارهای مالی جهان از کار میافتند، تجارت جهانی و حملونقل مختل میشود و بورس و بازار ارز با نوسانات شدید روبهرو خواهد شد.