گزارش تایمز انگلیس از شلیک یمن به رؤیاهای اقتصادی بن سلمان
سرویس خارجی-
روزنامه «تایمز» انگلیس نوشت که حملات موشکی و پهپادی یمن رؤیاهای اقتصادی بن‌سلمان و پروژه چشم‌انداز ۲۰۳۰ را هدف گرفته و هزینه‌های سنگینی بر اقتصاد و امنیت عربستان تحمیل کرده است.
در معادلات قدرت منطقه، جایی که سرمایه و امنیت به‌شدت گره خورده‌اند، آسیب‌پذیری ساختارهای اقتصادی وابسته به ثبات مصنوعی بیش از هر زمان دیگری نمایان شده است. قدرت‌هایی که سال‌ها بر پایه خرید امنیت از بیرون و صادرات نفت خام، رؤیای تبدیل شدن به کانون جهانی سرمایه و گردشگری را در سر پرورانده‌اند، اکنون با واقعیتی روبه‌رو هستند که نشان می‌دهد بدون حل ریشه‌ای تعارضات ژئوپلیتیک، هیچ چشم‌اندازی نمی‌تواند از تیررس مقاومت‌های حقیقی و جوشیده از بطن ملت‌ها امان بماند. این وضعیت نه صرفاً یک بحران تاکتیکی، بلکه بازتابی از افول مدل حکمرانی است که امنیت را کالایی قابل خرید می‌دانست و توسعه اقتصادی را جدا از عدالت منطقه‌ای تصور می‌کرد.
رؤیاهای بر باد رفته
در همین ارتباط روزنامه انگلیسی تایمز در گزارشی تأکید کرد که حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح مقاومت یمن، رؤیاهای اقتصادی بن‌سلمان برای تبدیل عربستان به قطب سرمایه‌گذاری و گردشگری در چارچوب «چشم‌انداز ۲۰۳۰» را به‌طور جدی تهدید می‌کند. این روزنامه هشدار داد که ادامه تنش‌ها خسارت‌های هنگفتی در عرصه‌های مختلف به ریاض وارد کرده و جاه‌طلبی‌های ولیعهد سعودی را زیر سؤال برده است. یکی از نشانه‌های آشکار این بحران، لغو کنفرانس «ابتکار سرمایه‌گذاری آینده» (FII) معروف به «داووس صحرا» در ریاض بود، نشستی که سال‌ها ویترین اصلی پروژه تحول اقتصادی عربستان محسوب می‌شد و چهره‌های برجسته وال‌استریت را جذب می‌کرد. بسته شدن فرودگاه پایتخت بر اثر عملیات یمنی‌ها، نگرانی سرمایه‌گذاران بین‌المللی را برانگیخت و برگزارکنندگان را ناچار به لغو نشست سال جاری کرد.
فشار بر انرژی و خطوط حیاتی
تایمز یادآور شد که عربستان در ابتدای تنشهای اخیر توانسته بود بخش عمده‌ای از خسارت‌های جنگ‌افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران را از خود دور نگه دارد، هرچند صادرات نفتش از بسته شدن تنگه هرمز تأثیر پذیرفت. ریاض صادرات را از طریق خط لوله به سمت دریای سرخ تغییر داد، اما نیروهای یمنی خط لوله، بندر ینبع و نفتکش‌های سعودی را هدف قرار دادند. این حملات همزمان با عملیات علیه فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض انجام شد و فشارها بر بخش انرژی عربستان را افزایش داد. هدف قرار دادن افسران، نظامیان و خودروهای زرهی متجاوزان سعودی با پهپادهای «رجوم» در جبهه‌های مرزی نجران، جیزان و عسیر نیز بخشی از این فشار میدانی بود.
تایمز به نقل از کارشناسان نوشت که اقتصاد عربستان حتی پیش از تشدید نظامی اخیر با فشارهای مالی روبه‌رو بود و صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده اقتصاد این کشور در سال جاری 3/3 درصد کوچک شود. افزایش هزینه‌های دفاعی به بهای کاهش منابع پروژه‌هایی مانند نئوم تمام شده و هزاران نفر از کارکنان این پروژه‌ها و شرکت‌های وابسته به صندوق سرمایه‌گذاری عمومی اخراج شده‌اند. آنا جیکوبز، پژوهشگر مؤسسه کشورهای عربی خلیج‌فارس، تأکید کرد که خشونت‌ها پیام‌های منفی آشکاری برای سرمایه‌گذاران دارد و با شرایط مورد نیاز عربستان برای جذب سالانه ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و افزایش گردشگر تا سال ۲۰۳۰ در تضاد است. ادامه عملیات‌های یمن نشان می‌دهد که بدون توقف تجاوز و محاصره، رؤیاهای اقتصادی بن‌سلمان همچنان در تیررس مقاومت یمن باقی خواهد ماند.
افت تاریخی بورس ریاض
رویترز از بدترین عملکرد شاخص اصلی سهام عربستان طی ۱۸ ماه گذشته در بحبوحه درگیری‌ها با نیروهای مسلح یمن خبر داد. شاخص کل تداول پس از افت تا 3/4 درصدی در جریان معاملات، در پایان روز با کاهش 2/7 درصدی بسته شد. فشار فروش در سراسر بازار گسترده بود؛ سهام آرامکو 0/9 درصد کاهش یافت و صدها سهم دیگر نیز با افت قیمت کار خود را پایان دادند. این افت گسترده نشان می‌دهد نگرانی‌ها درباره حمل‌ونقل منطقه‌ای، زیرساخت‌های انرژی و مسیرهای کشتیرانی فراتر از یک بخش خاص رفته است.
عملیات دقیق در عمق خاک عربستان
سخنگوی نیروهای مسلح یمن، سرتیپ یحیی سریع، شب دوشنبه، از اجرای سه عملیات نظامی با کیفیت بالا با ده‌ها موشک بالستیک خبر داد. اولین عملیات فرودگاه بین‌المللی ملک خالد در ریاض را هدف قرار داد. عملیات دوم آشیانه‌های هواپیما، انبارهای مهمات و مراکز کنترل پهپادها در پایگاه هوائی خمیس مشیط را مورد اصابت دقیق قرار داد. عملیات سوم پایگاه دریایی جنوبی گارد مرزی عربستان در جیزان را هدف گرفت و منجر به کشته و زخمی شدن سربازان و افسران سعودی شد. این عملیات‌ها در پاسخ به تجاوز وحشیانه عربستان و قتل‌عام‌هایی اعلام شد که ده‌ها شهید و زخمی، عمدتاً زن و کودک، بر جای گذاشته بود.
ضربه به جمع افسران سعودی
نیروهای مسلح یمن دو عملیات موشکی دقیق را نیز علیه مراکز تجمع نیروها و انبارهای تسلیحات سعودی در منطقه صلاح‌الدین استان عدن و منطقه الوحط استان لحج اجرا کردند. این حملات به کشته شدن ده‌ها نفر از نیروهای دشمن و انهدام خودروها و انبارهای تسلیحات تحت نظارت افسر سعودی «بدر الحربی» منجر شد. همزمان، یک پهپاد جاسوسی سعودی از نوع وینگ‌لونگ ۲ بر فراز حریم هوائی تعز ساقط شد. عضو دفتر سیاسی انصارالله، محمد الفرح، تأکید کرد که توانمندی‌های نظامی و اطلاعاتی یمن امروز بسیار فراتر از تصور دشمنان و غیرقابل مقایسه با سال ۲۰۱۵ است و دست‌کم گرفتن این واقعیت، دشمن را در معرض بهای سنگین محاسبات اشتباه قرار می‌دهد.
ناامنی فرودگاه‌ها و هشدارهای بین‌المللی
در سایه عملیات‌های موفقیت‌آمیز یمن، سازمان هواپیمایی امارات تمام پروازهای خود میان ابوظبی با ریاض و الدمام را تا ۵ نوامبر لغو کرد. وزارت خارجه آمریکا نیز بار دیگر از کارمندان دولتی غیرضروری و خانواده‌هایشان خواست عربستان را به‌دلیل خطرات امنیتی مرتبط با عملیات‌های نیروهای مسلح یمن ترک کنند. یحیی سریع بار دیگر به شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی هشدار داد که فرودگاه ملک خالد در ریاض و فضای هوائی عربستان (به‌جز مکه و مدینه) ناامن است و نیروهای مسلح یمن معادله «محاصره در برابر محاصره» و «تشدید در برابر تشدید» را ادامه خواهند داد.
ذخیره‌سازی نفت در سنگاپور
در شرایطی که ناامنی در خاک عربستان افزایش یافته، وزیر انرژی سنگاپور اعلام کرد ریاض قصد دارد از نیمه دوم سال ۲۰۲۷ نفت خام خود را در مخازن زیرزمینی غارهای جورونگ این کشور ذخیره کند. این تصمیم پس از اختلال در عرضه انرژی از طریق تنگه هرمز و نگرانی‌های ناشی از عملیات‌های یمن اتخاذ شده و یادداشت تفاهمی میان آرامکو با مقامات سنگاپور امضا شده است. این اقدام در ادامه الگوی ذخیره‌سازی آرامکو در ژاپن و کره‌جنوبی است و نشان‌دهنده تلاش ریاض برای دور کردن بخشی از دارایی‌های انرژی خود از دسترس تهدیدات میدانی است.
تجاوزات سعودی علیه غیرنظامیان
سخنگوی نیروهای مسلح یمن اعلام کرد مجموع حملات عربستان از زمان تشدید تنش به ۳۱۷۹ مورد هوائی و موشکی رسیده و تنها در ۲۴ ساعت گذشته ۵۶ حمله با جنگنده‌های اف-۱۵ و تایفون از پایگاه‌های خمیس مشیط و طائف و موشک از نجران علیه استان‌های حجه، لحج، عمران، صعده، الجوف، تعز و اب انجام شده است. جنگنده‌های سعودی یک مسجد و مدرسه در منطقه المشاول تعز، نیروگاه انرژی خورشیدی و چاه آب آشامیدنی در ارحب صنعا، و یک بیمارستان زنان و زایمان در الشمایتین تعز را هدف قرار دادند. وزارت بهداشت یمن این حملات را نقض آشکار قوانین بشردوستانه بین‌المللی و تلاش برای محروم کردن مردم از مراقبت‌های درمانی دانست.
گزینه‌های غیرمنتظره
رئیس شورای عالی سیاسی یمن، مهدی المشاط، تأکید کرد حمل‌ونقل دریایی در باب‌المندب امن است و آنچه امنیت این تنگه را تهدید می‌کند، تبدیل آن به منطقه جنگی توسط نظام سعودی است. وی در بیانیه‌ای به مناسبت یکصدمین روز از آخرین تشدید تنشهای عربستان علیه یمن و مقاومت مردم این کشور علیه متجاوز، گفت که یمن گزینه‌های متنوع و غیرمنتظره‌ای برای بازپس‌گیری حقوق خود دارد. وی گفت یمن گزینه‌های متنوع و غیرمنتظره‌ای برای بازپس‌گیری حقوق خود دارد و از ابتکار میانجی‌گری الازهر استقبال می‌کند، به شرط وجود اراده واقع. المشاط هرگونه حمله به مکه و مدینه را به حساب نظام سعودی گذاشت و تأکید کرد که در صورت وقوع چنین حماقتی، امت اسلامی ساکت نخواهد نشست. شیخ الازهر نیز خواستار تشکیل کمیته میانجی‌گری فوری شد، هرچند ادعای سعودی‌ها درباره هدف قرار گرفتن شهرهای مقدس را پذیرفت و آن را محکوم کرد.