ایران با مصادره محموله نفتکش آمریکایی حق 771 بیمار پروانه‌ای را از آمریکا گرفت
همایش «ایران قوی؛ حماسه اقتدار، پیروزی عدالت برای بیماران پروانه‌ای» با حضور رئیس کل دادگستری استان تهران برگزار شد.
پس از صدور رای قوه قضائیه درخصوص پرداخت غرامت تحریم‌های بی‌رحمانه آمریکا علیه بیماران مظلوم پروانه‌ای از محل فروش محموله سوخت مصادره‌شده از کشتی آمریکایی، دیروز در همایشی با عنوان «ایران قوی؛ حماسه اقتدار، پیروزی عدالت برای بیماران پروانه‌ای» به ابعاد مختلف این حکم تاریخی پرداخته شد.
به گزارش خبرگزاری میزان، رئیس کل دادگستری استان تهران در این همایش که با حضور حدود ۵۰ نفر از بیماران پروانه‌ای و خانواده‌های آنها در مجتمع قضایی حضرت امام خمینی(ره) برگزار شد، اظهار داشت: هدف از تشکیل این جلسه رونمایی از یک اقدام ارزشمند حقوقی و قضایی است اقدامی که حاصل یک فرآیند پیچیده، اما ارزشمند و مهم در حمایت از حقوق شهروندان عزیزمان یعنی بیماران پروانه‌ای است.
ناصر عتباتی با اشاره به وضعیت کودکان مبتلا به بیماری پروانه‌ای افزود: این کودکان عزیز امروز به‌واسطه اقدامات قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران در مسیر جبران بخشی از حقوق تضییع‌شده خود قرار گرفته‌اند. عتباتی با اشاره به تأثیر تحریم‌ها بر روند درمان بیماران پروانه‌ای گفت: کودکان بیماری که درمان و لوازم اولیه درمانی آنها تحت تأثیر تحریم‌های ناجوانمردانه و ظالمانه دشمنان ما قرار گرفته است با محدودیت‌هایی مواجه‌اند که مستقیماً بر فرآیند درمان‌شان تأثیر می‌گذارد.
وی، با اشاره به رأی صادرشده در پرونده بیماران پروانه‌ای از تلاش‌های همکاران قضایی، به‌ویژه رئیس شعبه ۵۵ دادگاه امور بین‌الملل دادگستری استان تهران، قدردانی کرد و با اشاره به نقش نیرو‌های مسلح در این فرآیند افزود: نیرو‌های مسلح مقتدر ما در توقیف محموله نفتی متعلق به رژیم آمریکا همکاری کردند اقدامی که براساس اسناد و مدارک متقن و بارنامه‌های بین‌المللی انجام شد.
رئیس کل دادگستری استان تهران با اشاره به مراحل بعدی این فرآیند، از فروش محموله و نقل‌وانتقال وجوه حاصل از آن سخن گفت و تأکید کرد که این اقدامات در چارچوب روند قضایی پرونده دنبال شده است. امروز با افتخار اعلام می‌کنیم که نظام جمهوری اسلامی ایران در یک فرآیند شفاف قضایی و با رعایت اصول دادرسی عادلانه برای احقاق حقوق کودکان مبتلا به بیماری پروانه‌ای اقدام کرده و حقوق آنها را از آمریکا گرفته است. عتباتی گفت: رسیدگی به پرونده‌های مرتبط با بیماران و آسیب‌دیدگان به این پرونده محدود نمی‌شود و پرونده‌های متعدد دیگری نیز در دستگاه قضایی در دست بررسی و اقدام قرار دارند. نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران پرونده‌های مختلف و متعددی را با جدیت در دست بررسی و اقدام دارد. آنچه در آینده پیگیری خواهد شد پرونده بیماران MPS است که به همین منوال و با همین روندی که اشاره شد، جبران خسارت آنان دنبال خواهد شد.
وی با تأکید بر تداوم پیگیری‌های قضایی بیان داشت: در کنار این پرونده‌ها دستگاه قضایی با اقتدار و قاطعیت، پرونده شهدای مظلوم میناب، پرونده شهدای قهرمان نیروی دریایی در ناو دنا، پرونده امام شهیدمان و تعدادی از اعضای خانواده ایشان، پرونده شهدای لامرد، پرونده جنایات جنگ ۱۲روزه و پرونده رسیدگی به جنایات گروهک تروریستی منافقین را دنبال می‌کند. این پرونده‌ها با قاطعیت، قوت و قدرت، توسط پاسداران عدالت در سنگر احقاق حق و اجرای عدالت پیگیری می‌شوند.
بیماران پروانه‌ای برای احقاق حقوق خود
به قوه قضائیه پناه آوردند
مدیرعامل خانه بیماران ای‌بی نیز در این همایش به روند شکل‌گیری پیگیری‌های حقوقی درباره تحریم پانسمان‌های مورد نیاز بیماران پروانه‌ای اشاره کرد و گفت: از سال ۱۳۹۷ زمانی که پانسمان‌های مورد نیاز بیماران تحریم شد، تصمیم گرفتیم علیه این اقدام شکایت کنیم. متأسفانه اقدامات جدی و گسترده‌ای برای مستندسازی و پیگیری حقوقی آثار تحریم‌ها انجام نشده بود و ما تصمیم گرفتیم این مسیر را برای دفاع از حقوق بیماران دنبال کنیم.
حجت‌الاسلام والمسلمین سید حمیدرضا هاشمی گلپایگانی درباره پانسمان‌های مورد استفاده بیماران پروانه‌ای افزود: در مقطعی که از این پانسمان‌ها استفاده می‌کردیم و دسترسی به آنها برای بیماران فراهم نبود پیگیری‌های خود را برای تأمین این اقلام آغاز کردیم.
هاشمی گلپایگانی ادامه داد: اگر این پانسمان در اختیار بیماران نباشد آسیب‌های جدی به آنها وارد می‌شود. این اقلام برای بیماران مبتلا به ای‌بی صرفاً یک محصول معمولی نیستند بلکه در مراقبت از زخم‌ها و کاهش عوارض بیماری نقش اساسی دارند. وی با اشاره به مکاتبات این مجموعه با شرکت تولیدکننده پانسمان ادامه داد: نامه‌ای برای شرکت نوشتیم و توضیح دادیم که به این پانسمان نیاز داریم و به‌عنوان یک سازمان مردم‌نهاد فعالیت می‌کنیم و فعالیت سیاسی نداریم بنابراین، از آنها خواستیم پانسمان مورد نیاز بیماران را در اختیار ما قرار دهند. شرکت در پاسخ اعلام کرد که این پانسمان مشمول تحریم است و آنها نیز می‌دانند که این محصول تحریم شده، اما نمی‌توانند آن را در اختیار ما قرار دهند، زیرا منافع‌شان به خطر می‌افتد.
مدیرعامل خانه بیماران ای‌بی، با انتقاد از سکوت جامعه بین‌المللی و مدعیان حقوق بشر در برابر رنج بیماران گفت: قوه قضائیه با تمام قدرت این موضوع را پیگیری کرد. نیرو‌های امنیتی، نیرو‌های نظامی و عزیزان ما در سپاه و ارتش نیز در این مسیر همکاری کردند و نفتکش را توقیف کردند.
هاشمی گلپایگانی با تأکید بر اینکه موضوع را نباید صرفاً به توقیف محموله نفتی محدود کرد، ادامه داد: بحث من نفت نیست با یک یا دو نفتکش، همه مشکلات حل نمی‌شود. موضوع مهم این است که اقتدار کشور ما به نمایش درآمد و توانستیم محموله نفتی یک ابرقدرت جهانی را به نفع بیماران پروانه‌ای توقیف کنیم تا غرامت حاصل از آن میان این عزیزان تقسیم شود.
ایران چگونه حق 771 بیمار پروانه‌ای را
از آمریکا گرفت؟
با توقیف و فروش محموله نفتی آمریکا، غرامت 2 میلیارد تومانی به هر یک از 771 بیمار پروانه‌ای پرداخت شد.
به گزارش خبرگزاری تسنیم، تحریم‌های آمریکا سال‌ها دسترسی بیماران پروانه‌ای به پانسمان‌های تخصصی و اقلام درمانی را با دشواری مواجه کرد؛ اما دادخواهی 771 نفر از این بیماران در دادگاه‌های ایران به صدور حکم قطعی علیه دولت آمریکا و جبران خسارت آنان انجامید. در جریان اجرای این حکم، یک محموله نفتی متعلق به آمریکا توقیف و فروخته شد و عواید حاصل از آن برای پرداخت غرامت به بیماران اختصاص یافت به‌طوری که هر یک از شاکیان مشمول پرونده، 2 میلیارد تومان دریافت کردند.
پرونده دادخواهی بیماران پروانه‌ای یکی از نمونه‌های پیگیری حقوقی خسارت‌های ناشی از تحریم‌های آمریکا در دستگاه قضائی ایران است، پرونده‌ای که در آن، محرومیت از دسترسی به تجهیزات درمانی تخصصی به موضوع یک دعوای حقوقی تبدیل شد و سرانجام با صدور حکم قطعی و اجرای آن، مطالبه بیماران به دریافت غرامت انجامید.
این پرونده با پیگیری نهاد مردمی خانه ای‌بی و مشارکت 771 بیمار پروانه‌ای علیه دولت آمریکا و مسئولان این کشور تشکیل شد. خواسته شاکیان، جبران خسارت‌های مادی، معنوی و تنبیهی ناشی از تحریم‌هایی بود که دسترسی آنان به پانسمان‌های ویژه و اقلام دارویی مورد نیاز را مختل کرده بود.
از دادخواهی تا دریافت غرامت؛
مسیر احقاق حق بیماران
رسیدگی به این پرونده با بررسی مستندات مربوط به آثار تحریم‌ها بر وضعیت درمانی بیماران همراه بود. در جریان دادرسی، اسناد و مدارک مختلفی از مراجع داخلی و بین‌المللی، پزشکی قانونی و نهادهای مردم‌نهاد جمع‌آوری شد تا ابعاد محرومیت بیماران از تجهیزات درمانی و نقش محدودیت‌های اعمال‌شده در این وضعیت مشخص شود.
نتیجه رسیدگی‌ها در دادنامه‌ای مستدل و بیش از
100 صفحه‌ای منعکس شد که براساس آن، دادگاه اقدامات مورد رسیدگی دولت آمریکا را ناقض حقوق بیماران تشخیص داد و حکم جبران خسارت صادر کرد. پس از قطعیت رأی و طی تشریفات قانونی، اجرای حکم در دستور کار قرار گرفت.
در مرحله اجرا، یک نفتکش در خلیج‌فارس توقیف شد. پس از احراز تعلق محموله نفتی آن به دولت آمریکا، نفت محموله مطابق مقررات قانونی تخلیه و فروخته شد و عواید حاصل از فروش به حساب قوه قضائیه واریز شد.
سپس دستور توزیع وجوه میان بیماران صادر شد و خانه ای‌بی مسئولیت پرداخت مبالغ را تحت نظارت دستگاه قضایی و ضابطان برعهده گرفت. در نهایت، به هر یک از 771 بیمار حاضر در پرونده، مبلغ 2 میلیارد تومان غرامت پرداخت شد؛ اقدامی که پرونده را از مرحله مطالبه حقوق و صدور حکم به جبران مالی خسارت‌های واردشده رساند.
چرا بیماران پروانه‌ای از آمریکا شکایت کردند؟
بیماران پروانه‌ای به‌دلیل آسیب‌پذیری پوست، برای کنترل زخم‌ها و جلوگیری از تشدید آسیب‌های پوستی به پانسمان‌های تخصصی و مراقبت‌های مستمر نیاز دارند. دسترسی به این تجهیزات، بخشی ضروری از روند درمان و زندگی روزمره آنان است و اختلال در تأمین آنها می‌تواند شرایط بیماری را دشوارتر کند.
برخی از پانسمان‌های مورد نیاز این بیماران در کشورهای دیگر، از جمله سوئد، تولید می‌شوند. محدودیت‌های مالی و تجاری ناشی از تحریم‌ها نیز تأمین این اقلام را با موانعی مواجه کرده بود. به همین دلیل، بیماران پروانه‌ای با پیگیری حقوقی، خواستار پاسخ‌گویی در قبال خسارت‌هایی شدند که به‌دلیل محدودیت دسترسی به تجهیزات درمانی متحمل شده بودند.
در این پرونده، مسئله اصلی صرفاً اختلافی اقتصادی نبود بلکه حق دسترسی به سلامت و درمان و پیامدهای محدودیت‌های اعمال‌شده بر زندگی بیماران در کانون رسیدگی قرار داشت. صدور حکم و پرداخت غرامت نیز در همین چارچوب، به‌عنوان تلاشی برای جبران بخشی از خسارت‌های وارده انجام شد.
771شاکی
از میان هزار و 250 بیمار پروانه‌ای کشور
در زمان پیگیری این پرونده، حدود هزار و 250 بیمار پروانه‌ای در کشور شناسایی شده بودند که 771 نفر از آنان با تفویض وکالت به خانه ای‌بی و وکیل دادگستری، شکایت خود را علیه دولت آمریکا دنبال کردند.
با وجود پرداخت غرامت، نیازهای درمانی این بیماران همچنان ادامه دارد. تأمین مستمر پانسمان‌های تخصصی، دسترسی به خدمات مراقبتی و کاهش وابستگی به منابع خارجی از جمله مسائلی است که برای بهبود شرایط زندگی آنان اهمیت دارد. توسعه تولید داخلی تجهیزات پزشکی و استفاده از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان نیز می‌تواند در کاهش مشکلات تأمین این اقلام مؤثر باشد.
پرونده بیماران تالاسمی؛ ادامه مسیر دادخواهی
پرونده بیماران پروانه‌ای تنها نمونه از پیگیری حقوقی خسارت‌های ناشی از تحریم‌ها نیست. پس از این پرونده، مطالبات بیماران تالاسمی و دیگر بیمارانی که علیه تحریم‌های آمریکا دادخواست داده‌اند نیز در مسیر پیگیری قضایی قرار گرفت تا امکان جبران خسارت‌های واردشده به آنان بررسی شود.
تجربه این پرونده نشان داد که مطالبه حقوق بیماران می‌تواند از مسیر دادخواهی و پیگیری اجرای احکام دنبال شود و در صورت صدور حکم و فراهم‌شدن مقدمات قانونی، به جبران مالی خسارت‌ها برسد. توقیف و فروش محموله نفتی متعلق به آمریکا و پرداخت غرامت به 771 بیمار پروانه‌ای، بخش اجرایی این فرآیند بود.
در مجموع، پرونده بیماران پروانه‌ای نمونه‌ای از تلاش برای احقاق حقوق افرادی است که محدودیت دسترسی به تجهیزات درمانی، زندگی و سلامت آنان را تحت تأثیر قرار داده بود. دریافت غرامت 2 میلیارد تومانی از سوی هر یک از 771 شاکی، نتیجه پیگیری قضایی این گروه بود؛ هرچند جبران مالی خسارت‌های گذشته، جایگزین ضرورت تأمین پایدار دارو و تجهیزات تخصصی و حمایت مستمر از این بیماران نخواهد شد.