روایت هنر فلسطین در سایه آوارگی و ویرانی
موزه هنر مدرن ایرلند میزبان بیش از ۶۰ اثر از شش هنرمند فلسطینی غزه می‌شود؛ نمایشگاهی که بر هویت فلسطینی، مقاومت فرهنگی و همبستگی هنرمندان در برابر پراکندگی و فراموشی تمرکز دارد.
موزه هنر مدرن ایرلند (IMMA) روز جمعه ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ نمایشگاه «التقاء: چگونه با یکدیگر کار کنیم؟» را افتتاح می‌کند. این نمایشگاه بیش از ۶۰ اثر از شش هنرمند فلسطینی ساکن شهر غزه را در دوبلین به نمایش می‌گذارد و به تجربه‌های هنری جمعی، هویت فلسطینی و تداوم فعالیت فرهنگی در شرایط دشوار می‌پردازد.
نمایشگاه بر فعالیت‌های گروه هنری «التقاء» متمرکز است؛ مجموعه‌ای که بیش از دو دهه برای توسعه شیوه‌های مشترک آفرینش هنری و حمایت از نسل جوان هنرمندان در غزه فعالیت کرده است. این نمایشگاه با گردآوری و سرپرستی گروه «مسئله تأمین مالی» (این عبارت نام یک گروه هنری یا مجموعه کیوریتوری است که نمایشگاه را سرپرستی کرده است) و با همکاری مؤسسه «آرت جمیل» برگزار می‌شود و پیش از این در مرکز هنرهای جمیل در دبی به نمایش درآمده بود.
جیلان وهبه عبدالمجید، سفیر فلسطین در ایرلند، روز پنجشنبه ۲۲ اکتبر از موزه هنر مدرن ایرلند بازدید کرد و در پیش‌نمایش این نمایشگاه حضور یافت. او از این موزه به دلیل فراهم کردن بستری برای نمایش آثار هنرمندان غزه قدردانی کرد و گفت: «امیدوارم این نمایشگاه صدای آنان را رساتر کند و پیامی قدرتمند از پایداری و امید به همراه داشته باشد.»
از طرح‌های دفترچه‌ای تا نقاشی‌های بزرگ
نمایشگاه «التقاء: چگونه با یکدیگر کار کنیم؟» آثاری از محمد ابوسل، عبدالرؤوف العجوری، محمد الحواجری، رائد عیسی، دینا مطر و سهیل سالم را در بر می‌گیرد. این مجموعه آثار، دوره زمانی ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۵ را پوشش می‌دهد و از طرح‌های کوچک در دفترچه‌ها و نقاشی‌هایی با استفاده از مواد یافت‌شده تا نقاشی‌های بزرگ و عکس‌ها را شامل می‌شود.
آثار این هنرمندان، دیدگاه‌های متفاوتی درباره زندگی و تجربه فلسطینیان ارائه می‌کنند. تصاویر رنگارنگ دینا مطر بر هویت فلسطینی و مقاومت تأکید دارند، در حالی که آثار رائد عیسی به جنبه‌های تلخ‌تر واقعیت زندگی در غزه می‌پردازند. در کنار یکدیگر، این آثار تصویری از جامعه‌ای خلاق ارائه می‌کنند که با وجود سال‌ها دشواری سیاسی، اقتصادی و فرهنگی به فعالیت خود ادامه داده است.
آثاری که از غزه به دوبلین رسیدند
اهمیت این نمایشگاه تنها به آثار هنری آن محدود نمی‌شود؛ چگونگی حفظ و انتقال آثار به دوبلین نیز بخشی از روایت آن است. در پی ویرانی گسترده و آوارگی فلسطینیان در غزه، شماری از آثار به‌دلیل دشواری یا ناممکن بودن بازگرداندنشان، نزد مؤسسات و افراد خارج از غزه باقی ماندند.
برخی دیگر را اعضای گروه که توانسته بودند غزه را ترک کنند، با خود خارج کردند و تعدادی از آثار جدیدتر نیز برای حفظ و نگهداری از غزه بیرون برده شدند.
اکنون این نمایشگاه آثار پراکنده در مکان‌ها و دوره‌های مختلف را دوباره کنار هم قرار می‌دهد و اعضای گروهی را گرد هم می‌آورد که آوارگی و تبعید از یکدیگر جدا کرده است. شماری از هنرمندان همچنان در غزه و در معرض آوارگی مستمر زندگی می‌کنند و برخی دیگر در خارج از فلسطین به سر می‌برند.
گروه سرپرستی نمایشگاه، «مسئله تأمین مالی»، این گردهمایی را جلوه‌ای از همبستگی در برابر پراکندگی و محو شدن حافظه فرهنگی می‌داند.
روایت تاریخ فلسطین در کنار آثار هنری
بازدیدکنندگان در کنار آثار هنری با خط زمانی گسترده‌ای از سال ۱۹۴۸ تا ۲۰۲۶ روبه‌رو می‌شوند که رویدادهای مهم تاریخ فلسطین را با نقاط عطف زندگی و فعالیت هنری اعضای گروه «التقاء» و گالری این مجموعه در غزه پیوند می‌دهد.
عکس‌های آرشیوی و روایت‌های شفاهی نیز به این بخش افزوده شده‌اند تا تجربه‌های شخصی هنرمندان در کنار تاریخ گسترده‌تر جامعه‌شان قرار گیرد. به این ترتیب، نمایشگاه ضمن معرفی هنر معاصر فلسطین، روابط انسانی، فضاهای مشترک و شبکه‌های خلاقی را ثبت می‌کند که طی سال‌ها به تداوم فعالیت این گروه کمک کرده‌اند.
«التقاء: چگونه با یکدیگر کار کنیم؟» بخشی از همکاری بلندمدت میان این گروه هنری و گروه «مسئله تأمین مالی» است. نسخه‌ای پیشین از این نمایشگاه در سال ۲۰۲۲ در رویداد هنری «دکومنتا پانزده» ارائه شد و سپس نسخه گسترش‌یافته آن از فوریه تا ژوئیه ۲۰۲۵ در مرکز هنرهای جمیل در دبی به نمایش درآمد. نمایشگاه دوبلین ادامه این مسیر و فرصتی برای آشنایی مخاطبان ایرلندی با آثار و تجربه‌های این هنرمندان است.
نمایش فیلم‌هایی درباره دشواری بازنمایی غزه
برنامه‌های مرتبط با هنر فلسطین در موزه هنر مدرن ایرلند به این نمایشگاه محدود نمی‌شود. از ۲۹ اکتبر، برنامه نمایش فیلم در فضای باز با عنوان «آیا همه‌چیز و همه‌کس، در تمام اوقات وجود دارد؟» در مجموعه «بوم زنده» این موزه آغاز می‌شود. این برنامه را گروه «مسئله تأمین مالی» تنظیم کرده است.
سه فیلم در این برنامه به نمایش درمی‌آیند: «ما با اندازه‌گیری فاصله آغاز کردیم» ساخته بسما الشریف، محصول ۲۰۰۹؛ «غزه الکتریکی» ساخته رزالین نشاشیبی، محصول ۲۰۱۵؛ و «وقتی چیزها رخ می‌دهند» ساخته عریب توکان، محصول ۲۰۱۶.
این فیلم‌ها به‌دشواری بازنمایی غزه از طریق تصویر می‌پردازند و فاصله میان آنچه مخاطبان می‌بینند و تجربه زیسته مردم در شرایط محاصره، مرگ، ویرانی و جدایی را بررسی می‌کنند.
همچنین این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا می‌توان با شیوه‌های متفاوت فیلم‌سازی، این تجربه‌ها را به تصویر کشید، بی‌آنکه روایت‌های تصویری تکراری و رایج درباره غزه بازتولید شوند.
نمایشگاه «التقاء: چگونه با یکدیگر کار کنیم؟» روز جمعه ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ در موزه هنر مدرن ایرلند افتتاح می‌شود و برنامه نمایش فیلم در فضای باز نیز از
۲۹ اکتبر آغاز خواهد شد.
منبع: Totally dublin