حمله به ایران، پروژه ترامپ برای تسلط بر انرژی جهان را واژگون کرد
هشتمین ماه جنگ امروز به پایان می‌رسد. ترامپ، ۲۰۰ روز قبل در اثر ناکامی در جنگ، تن به آتش‌بس داد و قریب به هفت ماه است که مانند سگ پارس می‌کند.
او در عین حال می‌ترسد وارد تشدید تنش شود، چرا که قیمت نفت بدون تصاعد جنگ، به همان قیمت روزهای اوج جنگ نزدیک شده و در صورت وقوع درگیری جدید، می‌تواند چند ده دلار دیگر افزایش پیدا کند و به حد انفجار برسد. علاوه بر نفت و انرژی، شاهرگ کابل‌های اینترنت جهانی هم در خلیج‌فارس زیر ساطور ایران است.
ترامپ در وضعیت بی‌دستاوردی، دست‌وپا می‌زند تا با معتبرنمایی تهدید و به هر طریق که شده، ایران را برای گرفتن امتیاز به پای مذاکره بکشاند. او دیروز مدعی شد: ممکن است یک عملیات «خشم حماسی» کوچک دیگر انجام دهیم، یا اینکه آنها توافق خواهند کرد. آنها اگر باهوش باشند، خیلی ساده می‌گویند بیایید برویم سر اصل مطلب و وارد مذاکره شویم. اما تردید دارم چنین کاری کنند، چون شاید به‌اندازه کافی باهوش نباشند.
ایران متمدن و قدرتمند را
«عده‌ای بیچاره» پنداشتیم!
اما تحلیلگران گوناگون، روایت دیگری از روند جنگ دارند. داریو فابری، تحلیلگر ارشد ایتالیایی مسائل ژئوپلیتیک در این باره گفت: غرب با اَبَرپیشرفته‌ترین فناوری‌ها، کنترل حیاتی‌ترین گلوگاه کره زمین را به ایران واگذار کرد، شکست کنترل بر دریاها یعنی پایان عصر جهانی‌سازی به سبک آمریکایی. هر زمان که ندانی دشمنت کیست، چه می‌خواهد، چگونه می‌اندیشد و برآمده از چه رسوب تاریخی و تمدنی است، همواره شکست خواهی خورد؛ حالا هر چقدر دلت می‌خواهد برو با هوش مصنوعی سرگرم باش! ایرانی‌ها ۲۲ قرن است که اندیشه و آگاهی امپراتوری در سر دارند؛ فقط ما غربی‌ها می‌توانستیم آنها را با عده‌ای بیچارگان درمانده اشتباه بگیریم.
در همین حال، پل راجرز، استاد بازنشسته مطالعات صلح در دانشگاه بردفورد با اشاره به خطاهای محاسباتی آمریکا و اسرائیل در جنگ علیه ایران، راه خروج از بن‌بست را تغییر سیاست واشنگتن دانست و گفت: آمریکا و اسرائیل نه‌تنها توانایی سپاه پاسداران برای ادامه جنگ را دست‌کم گرفتند، بلکه آمادگی این نیرو برای پراکنده‌سازی زیرساخت‌های نظامی و استفاده مؤثر از پهپادها و موشک‌ها را هم به‌درستی درک نکردند. در کنار این خطای نظامی، فرض شکل‌گیری یک آشوب پس از ترور رهبران ارشد ایران هم اشتباه از آب درآمد. جنگ طولانی با ایران، ذخایر موشکی آمریکا را تحلیل می‌برد و آمادگی نظامی آمریکا را تهدید می‌کند.
مقام سابق سیا:
این جنگ می‌تواند آمریکا را ورشکسته کند
جان کریاکو، مقام ارشد سابق سازمان جاسوسی سیا با انتقاد از ارتکاب جنگی احمقانه توسط دولت ترامپ گفت: هیچ‌کس این جنگ را نمی‌خواهد. این جنگ، جنگی انتخابی بود؛ جنگی که خودشان تصمیم گرفتند آغاز کنند، اما عملاً هیچ دستاوردی از آن نداشته‌ایم. در همین حال، هر آمریکایی برای بنزین، غذا، حمل‌ونقل و تقریباً همه‌چیز پول بیشتری می‌پردازد. به نظرم ایرانی‌ها می‌توانند ضربات بسیار سنگینی را تحمل کنند. ما هر چند روز صدها میلیون دلار هزینه می‌کنیم و این جنگ می‌تواند ما را ورشکسته کند.
«گای پلک»، خبرنگار و تحلیلگر کانال ۱۲ رژیم صهیونیستی هم گفته است: جنگ، آقایان، یعنی مرگ! یعنی ویرانی! یعنی نابودی! آیا ساختمان‌هایی را که در اسرائیل فرو ریختند فراموش کرده‌ایم؟ آیا آنچه که بر سر مؤسسه وایزمن و بیمارستان سوروکا آمد را فراموش کرده‌ایم؟! محله‌هایی که آسیب دیدند، برج‌هایی که فرو ریختند! نتانیاهو بزرگ‌ترین خطر برای اسرائیل است؛ خطری برای جان ما، خطری برای امنیت ما، امنیت خانواده‌مان، امنیت عزیزترین نزدیکانمان و امنیت اموالمان! نتانیاهو برای فرار از شکست در انتخابات به‌دنبال جنگی دوباره با ایران است.
«اسکات ریتر» افسر اطلاعاتی سابق پنتاگون با زیر سؤال بردن شخصیت ترامپ گفت: وقتی دولتی به دست لابی‌های طرفدار اسرائیل و منافع اسرائیل خریده شده باشد، آن دولت با آهنگی حرکت می‌کند که گروه‌های ذی‌نفوذ برایش می‌نوازند؛ دونالد ترامپ هم با همان آهنگ می‌رقصد. ماجرا همین است. اگر کسی یک روسپی را بخرد، هر وقت بخواهد از او خدمات می‌گیرد. دونالد ترامپ هم روسپی اسرائیل است. قصد ندارم بی‌ادبانه حرف بزنم، اما از نظر من، او واقعاً مانند یک فاحشه رفتار می‌کند.
ایران دیگر خط قرمزی نمی‌شناسد؛
ارتباطات جهانی زیر ضرب
خبرگزاری رویترز گزارش داد: ایران طرح‌های مفصلی برای هدف قرار دادن کابل‌های ارتباطی زیردریایی در خلیج‌فارس تهیه کرده که در صورت حمله دوباره آمریکا و اسرائیل به ایران به اجرا گذاشته می‌شود.
رویترز نوشت: پیش‌تر برخی مقام‌های ایرانی هشدار داده بودند که در صورت شکست دیپلماسی با واشنگتن و ازسرگیری درگیری‌ها، کابل‌های زیردریایی منطقه می‌توانند به اهداف نظامی تبدیل شوند. دو مقام امنیتی، جزئیات اندکی ارائه کرده‌اند و توضیحی درباره نحوه یا محل دقیق اجرای چنین حملاتی نداده‌اند. یکی از آنان گفته است که ایران تلاش خواهد کرد پس از هرگونه حمله، از انجام عملیات تعمیر جلوگیری کند تا اختلال در ارتباطات طولانی‌تر شود. اگر به ایران حمله شود، دیگر هیچ خط قرمزی وجود نخواهد داشت؛ از کابل‌های زیردریایی گرفته تا پایگاه‌های نظامی، حتی پایگاه‌های مخفی. ایران ممکن است برای جلوگیری از تعمیر کابل‌های آسیب‌دیده نیز اقدام کند تا اختلال در ارتباطات، از جمله اینترنت، طولانی‌تر شود.
تحلیلگر نظامی شبکه صهیونیستی اینترنشنال هم به توانایی ایران برای قطع کابل‌های اینترنتی در خلیج‌فارس اذعان کرد و گفت: ۶ تا ۷ کابل مهم اینترنتی از منطقه تنگه هرمز عبور می‌کنند که نقش مهمی در تجارت الکترونیکی، ارتباطات بین‌المللی و اینترنت موبایل دارند. همان‌طور که تنگه هرمز برای نفت و LNG اهمیت دارد، برای کابل‌های اینترنتی هم یک مسیر حیاتی است. مسیر این کابل‌ها مشخص است و نیروی دریایی ایران سال‌هاست بستر دریا را بررسی کرده و از محل عبور آنها اطلاع دارد؛ بنابراین، قطع این کابل‌ها می‌تواند تهدیدی جدی باشد. در شرایط جنگی، تعمیر و بازگرداندن این خطوط به مدار غیرممکن است.
۸۰ درصد آمریکایی‌ها ترامپ را
مسئول گرانی و جنگ می‌دانند
خبرگزاری انگلیسی رویترز در گزارش دیگری، با تأکید بر اینکه تلاش‌های ترامپ برای کنترل قیمت گازوئیل با شکست مواجه شد، نوشت: دولت دونالد ترامپ علیرغم اتخاذ راه‌حل‌ها و تدابیر گران‌قیمت، تاکنون نتوانسته مسیر صعودی قیمت گازوئیل را که چالش بزرگی برای جمهوری‌خواهان در آستانه انتخابات است، مهار کند. قیمت سوخت گازوئیل در ایالات متحده با حدود ۱۰ سنت افزایش به میانگین ۶.۲۸ دلار در هر گالن رسید و نزدیک به بالاترین رکورد خود باقی ماند. نظرسنجی مشترک رویترز/ایپسوس نشان داد که نزدیک به ۸۰ درصد آمریکایی‌ها دونالد ترامپ را مسئول موج اخیر قیمت‌ها و افزایش قیمت‌ها
می‌دانند.
از طرف دیگر، خبرگزاری بلومبرگ گزارش داد: بانک مرکزی آمریکا با یکی از پیچیده‌ترین تصمیمات خود روبه‌روست. آمریکایی‌ها زیر فشار گرانی هستند و جنگ ایران، قیمت گازوئیل را ۷۰ درصد بالا برده است. فدرال‌رزرو بر سر دوراهی مانده، افزایش نرخ بهره فشار بر مردم را تشدید می‌کند و تعلل، خطر تکرار بحران تورمی دوران کرونا را دارد. هیچ‌کدام هم اختلال هرمز را برطرف نمی‌کند.
تهدیدات ایران جدی است
آنها بارها همه را شگفت‌زده کردند
روزنامه وال‌استریت ژورنال می‌گوید باید تهدیدهای ایران را که همواره عملی شده‌اند، کاملاً جدی گرفت: ایران هشدار داده اگر آمریکا و اسرائیل، حملات را از سر بگیرند، انتقام خود را فراتر از پایگاه‌های نظامی و کشتی‌های جنگی گسترش می‌دهد و فرودگاه‌ها، خطوط لوله نفت و زیرساخت‌های متحدان آمریکا در منطقه را هدف قرار می‌دهد. تهران همچنین تهدید کرده پرسنل آمریکایی را تهاجمی‌تر هدف می‌گیرد، کشتی‌های جنگی آمریکا را غرق و کابل‌های اینترنت زیردریایی تنگه هرمز را قطع می‌کند. این هشدارها پس از آن مطرح شد که ترامپ تهدید به حمله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای سوم نوامبر کرد.
تحلیلگران تخمین می‌زنند ایران صدها تا هزاران موشک بالستیک و ذخایر قابل توجه پهپاد دارد و تولید موشک را با قطعات ذخیره‌شده و تأسیسات زیرزمینی از سر گرفته است. در مرحله اول جنگ، ایران به پایگاه‌های هوایی، سفارتخانه‌ها، مقر ناوگان پنجم در بحرین، تأسیسات انرژی امارات و قطر و فرودگاه‌های دبی، کویت و بحرین آسیب زد. پنتاگون می‌گوید تا ۹۰ درصد پایگاه صنعتی پهپاد و موشک ایران را نابود کرده، اما کارشناسان هشدار می‌دهند ذخایر رهگیرهای پدافند هوایی آمریکا، عربستان و اسرائیل در حال کاهش است و جنگ طولانی هزینه‌های سنگینی دارد. یک کارشناس می‌گوید: «ما می‌توانیم تهدیدهایشان را بلوف بدانیم، اما آنها در طول این جنگ، همه را شگفت‌زده کرده‌اند.»
در همین حال، شبکه بی‌بی‌سی انگلیس می‌گوید: ایران، غافلگیر نخواهد شد. ایران از ابتدای جنگ، حساب‌شده و مرحله‌به‌مرحله پیش رفته و اکنون با افزایش حملات به نفتکش‌ها، در آستانه انتخابات آمریکا و اسرائیل، به‌دنبال تأثیرگذاری بر معادلات انتخاباتی از طریق افزایش قیمت نفت است. سخنگوی سپاه از اهداف جدید، از جمله هفت کابل اینترنتی متصل‌کننده آسیا به اروپا، در صورت آغاز حمله‌ای جدید به ایران خبر داده است.
بالاترین رکورد حمله به کشتی‌ها
از زمان شروع جنگ
مؤسسه «واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک» در گزارشی خاطرنشان کرد ۲۸ حمله به کشتی‌ها در تنگه هرمز و آب‌های اطراف را ثبت کرده است که بیشترین شمار در یک ماه از آغاز جنگ است.
نُعم ریدان، پژوهشگر ارشد این مؤسسه که نقشه حادثه‌های دریایی را تحلیل می‌کند، گفت: در این ماه «بیشترین شمار حمله به کشتی‌ها در تمام دوره آماری» رخ داده است.
شمار کل حمله‌های ثبت‌شده این مؤسسه از آغاز جنگ، به ۱۱۳ مورد رسیده است. سازمان بین‌المللی دریانوردی ۱۲۰ حادثه شمرده و عملیات تجارت دریایی انگلیس تا ۲۴ مهر ۱۳۵ حادثه ثبت کرده است.
بررسی رویترز نشان می‌دهد بیش از ۳۰ ابرنفتکش آسیب دیده‌اند که ۱۱ فروند در همین دوره بوده است. این شمار نزدیک به ۳ و ۵ دهم درصد ناوگان جهانی ابرنفتکش‌هاست.
اثر پس‌لرزه‌های جنگ از هند تا انگلیس
استنلی جانی، سردبیر بخش بین‌الملل روزنامه هندو با ارزیابی وضعیت بازار نفت گفت: قیمت نفت با وجود ادعای آمریکا مبنی بر باز بودن تنگه هرمز، به ۱۱۶ دلار در هر بشکه رسیده است. به یاد داشته باشید که پیش از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، قیمت نفت برنت ۷۲ دلار بود. اگر اسرائیل و آمریکا اکنون حملات خود را از سر بگیرند، ایران پاسخ خواهد داد و این مسئله باعث افزایش بیشتر قیمت‌ها خواهد شد. ما در هند که پیش از این نیز از قیمت‌های بالای انرژی آسیب دیده‌ایم، در نتیجه این دیوانگی نتانیاهو و ترامپ بیش از پیش متضرر خواهیم شد. تورم خرده‌فروشی هم‌اکنون به بالاترین سطح خود در ۲۲ ماه گذشته رسیده است. نرخ‌های بهره نیز شروع به افزایش کرده‌اند.
همچنین، وزیر امور خارجه انگلیس اعلام کرد دولت متبوعش تلاش دیپلماتیک خود را برای پایان جنگ با ایران دو برابر می‌کند، چون جنگ هزینه زندگی در انگلیس را بالا برده است. اد میلیبند گفت: بحران هزینه زندگی مسئله شماره یک مردم بریتانیا است و دولت می‌داند که جنگ، هزینه‌های انرژی، غذا و تورم را افزایش می‌دهد. میلیبند وظیفه خود را انجام هر کاری برای «پایان دادن به این درگیری» دانست و جنگ را «بیش از حد طولانی» خواند که «خسارت زیادی» به مردم بریتانیا وارد کرده است. او گفت: «ما نمی‌توانیم بیشتر از این را تحمل کنیم.»
گزارش سی‌ان‌ان و نیوزویک از فشار اقتصادی جنگ
شبکه سی‌ان‌ان در گزارشی، به اختلال پالایشگاه‌ها و جهش قیمت‌ها در هر بار مراجعه آمریکایی‌ها به پمپ‌بنزین‌ها پرداخت و با بیان اینکه جیب مردم تحت فشار جنگ است، افزود: قیمت‌ها بالا و بالاتر و باز هم بالاتر می‌روند و این برای خیلی از آمریکایی‌ها دردسرساز شده، نه وعده‌های انتخاباتی، نه کمک میلیاردی به کشاورزان و نه تلاش برای کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل، فعلاً راه‌حلی برای گرانی سوخت فراهم نکرده است؛ ترامپ رکورد دوران بایدن در افزایش قیمت سوخت را شکسته و در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای، قیمت بنزین و گازوئیل همچنان بالاست و پایان پایدار جنگ ایران شاید تنها عاملی باشد که بتواند از فشار بازار سوخت بکاهد.
نشریه نیوزویک نیز در گزارشی هشدار داد: افزایش قیمت نفت گرمایشی در پی جنگ، هزینه گرم‌کردن خانه‌ها را در زمستان پیش‌رو برای میلیون‌ها خانوار آمریکایی، به‌ویژه در شمال‌شرق این کشور، به‌شدت افزایش خواهد داد؛ فشاری اقتصادی که ممکن است پیامدهای سیاسی نیز برای دولت دونالد ترامپ داشته باشد. جنگ، علاوه بر افزایش هزینه سوخت در جایگاه‌های بنزین، فشار تازه‌ای بر هزینه‌های زندگی آمریکایی‌ها وارد کرده است. افزایش قیمت سوخت همچنان خطر تحمیل هزینه‌های سنگین به خانوارها را در پی دارد.
جنگ با ایران
پروژه ترامپ برای تسلط بر انرژی را واژگون کرد
چگونه پروژه تسلط انرژی ترامپ به غرور مفرط تبدیل شد؟ خبرگزاری رویترز در پاسخ به این پرسش می‌نویسد: هنگامی که دونالد ترامپ به کاخ سفید بازگشت، «تسلط انرژی» شالوده برنامه‌های اقتصادی و سیاست خارجی او بود، اما جنگ نامحبوب با ایران و هزینه‌های سرسام‌آور سوخت خانوارها اکنون سیاست انرژی را به یک مسئولیت سنگین برای او در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای تبدیل کرده است.
در دو سال نخستِ دوره دوم ریاست او منابع عظیم نفت و گاز ایالات متحده، واشنگتن را در خارج از کشور جسورتر ساخت و تکیه‌گاهی برای تلاشی گسترده‌تر جهت احیای تسلط ژئوپلیتیک ایالات متحده فراهم آورد. با این حال، جنگ با ایران ضعف مرکزی آن دیدگاه را آشکار کرد: تسلط بر تولید انرژی به معنای کنترل قیمت انرژی نیست. پیگیری استقلال انرژی و دکترین تسلط انرژی، اکنون شبیه به غرور مفرط در حوزه انرژی به نظر می‌رسد. نقطه اوج دکترین انرژی ترامپ احتمالاً اوایل سال جاری پس از برکناری رئیس‌جمهور ونزوئلا در یک عملیات نظامی سریع رقم خورد.
تا ماه فوریه، چشم‌انداز ترامپ به نظر می‌رسید که در حال توسعه بود. اما تصمیم برای ورود به جنگ با ایران، آن دکترین را به آزمون گذاشت. او در ابتدا ادعا کرد که کمپین مشترک علیه ایران تنها چند هفته طول خواهد کشید. اما فرض‌های او به‌خوبی پیش نرفته‌اند. ورود به مرداب جنگ با ایران، منجر به بسته شدن تنگه هرمز شد که از طریق آن تقریباً یک‌پنجم عرضه‌های جهانی انرژی جریان داشت و یکی از بزرگ‌ترین اختلالات انرژی را کلید زد. قیمت نفت در دو ماه نخست درگیری تقریباً دو برابر شد؛ یک شوک شدید.
جنگ به پمپ‌بنزین‌ها
و انتخابات آمریکا کمانه کرده است
در ادامه گزارش رویترز خاطرنشان شده است: این درگیری همچنین در سراسر خاورمیانه گسترش یافته و بیشتر متحدان واشنگتن را که متحمل حملات مرگبار متعددی شده‌اند، به درون خود کشیده است. اعتماد بازار به امنیت نفت خام خاورمیانه را واژگون کرده، مسیرهای عرضه دیرینه را از هم گسسته و قیمت‌های کشتیرانی را سرسام‌آور ساخته است. ترامپ می‌خواست مُهر خود را بر بازارهای جهانی انرژی بگذارد، اما این قطعاً چیزی نبود که در ذهن داشت.
رنج جنگ به پمپ‌بنزین‌ها کشیده شده. قیمت‌ها در پمپ‌بنزین‌های ایالات متحده به بالای ۴.۶۰ دلار صعود کرد که بالاترین سطح از سال ۲۰۲۲ است و گازوئیل به رکورد ۶.۵۰ دلار جهش کرد. با انتقال نگرانی‌های مربوط به هزینه زندگی به خط مقدم کمپین پیش از انتخابات، آن افزایش‌ها به‌سرعت به یک مشکل برای کاخ سفید تبدیل شدند.
ترامپ احتمالاً احساس می‌کرد برای آغاز جنگ با ایران -چیزی که پیشینیانش از آن سر باز زده بودند- جسور شده است. اما این درگیری، شاید برای همیشه، وعده ترامپ را که تسلط انرژی قیمت‌های پایین و امنیت اقتصادی را در خانه تضمین می‌کند، تضعیف کرده است. غرور مفرط می‌تواند چیز خطرناکی باشد.
چرت‌وپرت می‌گوید، چون عاجز از توضیح است
آنا ناوارو، استراتژیستِ انتخاباتیِ جمهوری‌خواه با انتقاد از شخصیت دون‌مایه ترامپ و بی‌ادبی‌های اخلاقی او در سخنرانی‌های اخیر گفت: دلیل اینکه ترامپ درباره اندام پایین‌تنه و [...] جان هاستد حرف می‌زند، که خیلی عجیب است، این است که نمی‌تواند درباره قیمت بنزین حرف بزند، چون از سقف رد شده. نمی‌تواند درباره تورم حرف بزند. وام مسکن، ۷.۵ درصد. گازوئیل، ۶ دلار. برای اینکه درباره آن مسائلی که رأی‌دهندگان بهشان اهمیت می‌دهند حرف نزند، مجبور است با این چیزها حواس‌ها را پرت کند. ولی این به آن معنا نیست که این سخنان احمقانه نیست. همچنین طنزآمیز هم هست.