شبکه سی.ان.بی.سی: ترامپ! التماس نکن، جنگ را تمام کن!
تحلیلگران ارشد در آمریکا و غرب در روزهای پایانی هشتمین ماه جنگ می‌گویند اگر دشمنان آمریکا برنامه‌ریزی پرهزینه می‌کردند، نمی‌توانستند به اندازه خسارت‌های ترکیبی که ترامپ با جنگ‌افروزی به بار آورد، به آمریکا ضربه بزنند.
قیمت نفت خام برنت دیروز در حالی از ۱۰۷ دلار در هر بشکه فراتر رفت که رئیس جمهوری‌خواه مجلس نمایندگان آمریکا گفته است: اگر اکثریت کنگره را از دست بدهیم، شاهد انواع و اقسام هرج‌ومرج سیاسی خواهیم بود. نارضایتی از قیمت سوخت ربطی به سیاست‌های ما ندارد و به تنگه هرمز مربوط است (!)
هم‌زمان، معاون پیشین رئیس موساد نسبت به اجرای عملیات «غرش شیر» (حمله به ایران) ابراز پشیمانی کرده است و مشاور سابق پنتاگون می‌گوید: این جنگ، قدرت بزرگ پارسیان را که مدت‌ها در خواب فرو رفته بودند، دوباره بیدار کرده است.
یک ژنرال چهارستاره بازنشسته ارتش آمریکا هم معتقد است: نیروی دریایی در یکی از سخت‌ترین شرایط نبرد از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون قرار دارد.
معاون سابق موساد: حمله به ایران اشتباه بود
رام بن‌باراک، معاون پیشین رئیس موساد و عضو پیشین کِنِست، به شبکه ۱۲ اسرائیل گفت: ما این کارزار را به شکل درستی مدیریت نکردیم. پیروزی یعنی سرنگونی رژیم؛ ما به چنین نتیجه‌ای نرسیدیم، من حتی فراتر از این می‌روم و به تو می‌گویم که اجرای عملیات «غرش شیر» (حمله به ایران) نیز اشتباه بود. اکنون درگیر مذاکراتی شده‌ایم که پایانی برای آن وجود ندارد.
همچنین داگلاس مک‌گرگور، مشاور سابق وزیر دفاع آمریکا، گفت: این جنگ جواب نمی‌دهد و من هیچ نشانه‌ای نمی‌بینم که نشان دهد قرار است جواب بدهد. در واقع، فکر می‌کنم این جنگ قدرت بزرگی را که مدت‌ها در خواب فرو رفته بودند، دوباره بیدار کرده است. پارسیان
روزنامه تایمز انگلیس هم در تحلیلی خاطرنشان کرد: آمریکا ناشیانه وارد جنگی شد که ایران ده‌ها سال برای آن برنامه‌ریزی کرده بود؛ تهران با ذهنیت یک نزاع‌طلب بی‌محابا و رساندن سریع تنش به اوج خشونت، پوشالی بودن چتر حمایتی آمریکا از متحدانش را برملا ساخت. نظام سیاسی ایران دوام آورده؛ فرماندهان ارشد نقش‌های کلیدی را بر عهده گرفته‌اند؛ و ایران به کشورهای عربی، درس‌های عبرت‌آموزی درباره محدودیت‌های قدرت نظامی آمریکا داد.
تودهنی قیمت نفت به ترامپ
و تقلاهای از سر درماندگی او
با وجود تقلاهای دولت ترامپ، ادعای آزادسازی بخش دیگری از ذخایر نفت آمریکا و اروپا، تعلیق تحریم‌های روسیه برای عرضه گازوئیل به بازار و ادعای ضعیف شدن ایران و باز بودن تنگه هرمز، قیمت در بازارهای انرژی همچنان تصاعدی است. دیروز در اثر قدرت‌نمایی ایران در تنگه هرمز و دریای عمان، و ضربات سنگین مقاومت یمن به زیرساخت‌های سعودی، قیمت نفت خام برنت از ۱۰۷ دلار در هر بشکه هم فراتر رفت.
این در حالی است که وزیر انرژی آمریکا دیروز مدعی شد: جریان نفت خام خاورمیانه به‌جز ایران به ۹۰ درصد سطح پیش از جنگ رسیده که به منطقی‌تر شدن قیمت نفت کمک کرده است (!)
کارل مرککس، کارشناس و تحلیلگر سرمایه‌گذاری هلندی، در این باره می‌گوید: نفت در مسیر رسیدن به ۲۰۰ دلار در هر بشکه است. اکنون با کمبود نفت مواجه هستیم. قیمت نفت افزایش خواهد یافت، تورم بالا خواهد رفت و نرخ‌های بهره نیز افزایش پیدا خواهند کرد. حمله به فرودگاه ریاض نگران‌کننده است. اما حتی اگر درگیری‌ها همچنان ادامه پیدا کنند و طولانی شوند، قیمت نفت باز هم به ۲۰۰ دلار خواهد رسید. بازار نفت با کمبود شدید عرضه مواجه است.
آژیر خطر پایان ذخایر سوخت
به صدا درآمده است
امین ناصر، مدیرعامل آرامکو عربستان، به‌تازگی هشدار داد: ذخایر تجاری زمینی اکنون به زیر ۶ میلیارد بشکه رسیده است که آخرین ذخایر اضطراری موجود است. پُر کردن مجدد ذخایر نفت ممکن است حدود دو سال طول بکشد.
وب‌سایت الجزیره با طرح این سؤال که جنگ علیه ایران چه بر سر عرضه انرژی جهان آورده است؟، می‌نویسد: کشورهایی که به نفت، گاز و کودهای شیمیایی خلیج فارس وابسته‌اند، با قیمت‌های بالاتر، انتظار طولانی‌تر برای دریافت محموله‌ها و ضرورت یافتن تأمین‌کنندگان جایگزین مواجه شده‌اند. جایگزین کردن گاز حتی از نفت دشوارتر بوده است؛ زیرا بخش عمده گاز صادراتی قطر و امارات متحده عربی به شکل گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور می‌کند. کشورها برای مقابله با قطع یا کاهش عرضه نفت، ذخایر اضطراری نگهداری می‌کنند و این ذخایر در جریان جنگ جاری، مهم‌ترین سپر در برابر شوک عرضه در بازار جهانی بوده‌اند، اما اکنون رو به اتمام رفته‌اند.
ترامپ! التماس نکن، جنگ را تمام کن!
در همین حال، شبکه سی‌ان‌بی‌سی در مورد لغو تحریم‌های روسیه و توافق با روسیه برای عرضه گازوئیل، نوشت: تحلیلگران انتظار کاهش چشمگیر قیمت‌ها را ندارند.
اما کریس روسینی، پژوهشگر ارشد مؤسسه ران پال، گفت: ترامپ برای گرفتن چند قطره گازوئیل به التماس پوتین می‌کند. از خاورمیانه خارج شو آقای رئیس‌جمهور!
از سوی دیگر، تانکر ترکرز اذعان کرد رقم عبور نفت از تنگه هرمز نسبت به آمار قبلی ۲.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. این کاهش در حالی رخ می‌دهد که طبق گزارش سازمان تجارت دریایی انگلیس، از جمعه تا یکشنبه، ۵ کشتی در محدوده تنگه هرمز هدف حمله قرار گرفته‌اند.
علت گرانی سوخت
تنگه است نه ما جمهوری‌خواهان (!)
مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، در اظهاراتی منفعلانه که نگرانی‌های انتخاباتی را بازتاب می‌دهد، اظهار کرد: اگر اکثریت را از دست بدهیم، شاهد «جنگ حقوقی» (lawfare) در ابعادی بسیار شدید و انواع و اقسام هرج‌ومرج سیاسی خواهیم بود و ترامپ دیگر نمی‌تواند سیاست‌های «اول آمریکا»ی خود را ادامه دهد. بدیهی است که همه از قیمت سوخت ناراضی هستند، اما این موضوع ربطی به سیاست‌های ما ندارد و به جمهوری‌خواهانِ صاحب‌منصب مربوط نمی‌شود. این مسئله به تنگه هرمز مربوط است؛ وضعیتی که هنوز در آنجا حل‌وفصل نشده است. ما در حوزه اقتصاد نمره «الف» (عالی) گرفته‌ایم. به گمانم ایرانی‌ها این چرخه انتخاباتی را زیر نظر دارند. فکر می‌کنم آن‌ها می‌خواهند به آینده سیاسی رئیس‌جمهور لطمه بزنند و معتقدم این عامل مهمی در ماجراست.
اوضاع قمر در عقرب ترامپ در نظرسنجی‌ها
نظرسنجی‌های مؤسسه راسموسن نشان می‌دهد دموکرات‌ها می‌توانند در انتخابات میان‌دوره‌ای، کنترل سنا را با ۵۳ کرسی در برابر ۴۶ کرسی جمهوری‌خواهان بگیرند.
علت این ارزیابی و تحلیل‌های مشابه، افزایش نارضایتی مردم آمریکا از عملکرد ترامپ است. بر اساس نظرسنجی مشترک فایننشال تایمز و فوکال‌دیتا، تنها ۳۴ درصد از رأی‌دهندگان آمریکایی عملکرد دونالد ترامپ را تأیید می‌کنند و فقط ۲۵ درصد از عملکرد او در زمینه اقتصاد و اشتغال و حدود ۲۰ درصد از عملکردش در مهار تورم رضایت دارند. بیش از دوسوم شرکت‌کنندگان معتقدند اقتصاد آمریکا در مسیر نادرستی حرکت می‌کند. در رقابت‌های انتخاباتی نیز دموکرات‌ها بیش از ۵ واحد درصد از جمهوری‌خواهان جلو افتاده‌اند. نزدیک به دوسوم پاسخ‌دهندگان خواهان دستیابی سریع به توافق با ایران هستند و کمتر از یک‌چهارم از عملکرد ترامپ در جنگ با ایران حمایت می‌کنند.
بنابر گزارش رویترز، در نظرسنجی انجام‌شده از بزرگسالان آمریکایی، ۷۸ درصد معتقدند سیاست‌های کاخ سفید در افزایش هزینه زندگی سهمی داشته است. این در حالی است که ۶۴ درصد جمهوری‌خواهان نیز دست‌کم بخشی از مسئولیت را متوجه کاخ سفید می‌دانند.
پایگاه‌های پنتاگون ظرف چند روز نابود شد
سناتور کریس مورفی که چند روزی به کشورهای منطقه سفر کرده اما اجازه پیدا نکرده بود از برخی پایگاه‌های آمریکا بازدید کند، گفت: دونالد ترامپ اساساً آمادگی لازم برای این جنگ را نداشت؛ به‌طوری‌که تنها چند روز پس از آغاز جنگ، پایگاه‌های هوایی و دریایی ما در منطقه که میلیاردها دلار ارزش دارند، توسط ایرانی‌ها به‌کلی نابود شدند. تک‌تک مردم آمریکا باید از این بابت خشمگین باشند. اعضای کنگره از دیدن خسارت واردشده به این پایگاه‌ها محروم شده‌اند، چون یک پنهان‌کاری در جریان است تا هزینه این جنگ و فاجعه‌ای را که در منطقه به بار آورده است، پنهان کند.
نیروی دریایی آمریکا
در سخت‌ترین شرایط پس از جنگ جهانی دوم
بری آر. مک‌کافری، ژنرال چهارستاره بازنشسته ارتش آمریکا، در همین زمینه هشدار داد: نیروی دریایی در یکی از سخت‌ترین شرایط نبرد از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون قرار دارد و این وضعیت هم مدت زیادی است که ادامه دارد. آن‌ها شبانه‌روز با خطر فوری مواجه‌اند. علاوه بر این، آن‌ها تمام پشتیبانی لجستیکی خود را در خلیج فارس از دست داده‌اند. ارتش زمینی و نیروی هوایی هم همین وضعیت را دارند. ما در وضعیت دشواری قرار داریم و راه گریزی هم از آن نیست. بنابراین، او باید برای پایان دادن به جنگ ایران راه‌حلی سیاسی پیدا کند؛ ما نمی‌توانیم این وضعیت را ادامه دهیم.
موقعیت جغرافیایی ایران
برتری قدرت‌ها را به چالش کشید
روزنامه نیویورک تایمز در یادداشتی اذعان کرد که آمریکا و متحدانش به خاطر تنگه هرمز گروگان گرفته شده‌اند: جهانی که گمان می‌کرد فناوری و جهانی‌سازی، فاصله‌ها را از میان برده‌اند، با انسداد یک گذرگاه در خلیج فارس به محدودیت‌های خود پی برد. هفت ماه پس از آغاز جنگ با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، اختلال در مسیرهای انتقال انرژی و کالا، قیمت حامل‌های انرژی را افزایش داده و در افزایش نرخ بهره، اختلال تولید صنعتی، تهدید برداشت محصولات کشاورزی و گسترش اعتراضات از سوریه تا گواتمالا نقش داشته است.
ایران با مختل کردن تردد در تنگه هرمز، مهم‌ترین گلوگاه انرژی جهان، نشان داد موقعیت جغرافیایی می‌تواند برتری قدرت‌های بزرگ را به چالش بکشد. هم‌زمان، حوثی‌های مورد حمایت ایران در یمن، باب‌المندب در ورودی جنوبی دریای سرخ را تحت کنترل گرفتند. این تحولات یادآورند که در اقتصاد دیجیتال نیز کالاها باید از مسیرهای فیزیکی عبور کنند و کنترل تنگه‌ها می‌تواند زندگی میلیون‌ها نفر را تحت تأثیر قرار دهد.
نظم بین‌المللی پس از جنگ جهانی دوم بر همکاری، قواعد مشترک و آزادی کشتیرانی استوار بود، اما فرسایش اعتماد و گسترش سیاست اجبار، این بنیان را تضعیف کرده است. آمریکا از سلطه بر شبکه مالی جهانی برای مسدودسازی دارایی‌ها و معاملات رقبایش استفاده کرده و چین با تکیه بر ذخایر عناصر کمیاب به دیگران فشار آورده است.
اکنون ایران از مزیت جغرافیایی خود بهره می‌گیرد و علاوه بر اختلال در تردد، مالکان کشتی‌ها را برای پرداخت هزینه عبور از هرمز تحت فشار قرار داده است. این روند اصل دسترسی آزاد به آبراه‌های بین‌المللی را به پرسش می‌کشد، در حالی که تمایل آمریکا به تضمین آن کاهش یافته است.
مسیرهای جایگزین هرمز هم
از دسترس ایران خارج نیستند
اندیشکده آمریکایی «مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی» (CSIS) با بررسی پیامدهای جنگ و آسیب‌پذیری زیرساخت‌های انرژی کشورهای خلیج فارس هشدار داد: تلاش کشورهای منطقه برای کاهش وابستگی به تنگه هرمز از طریق احداث خطوط لوله جدید، لزوماً تهدیدات امنیتی را برطرف نخواهد کرد. توان موشکی و پهپادی ایران و فعالیت گروه‌های همسو با تهران می‌تواند حتی مسیرهای جایگزین صادرات نفت و گاز را در معرض حمله قرار دهد و امنیت انرژی منطقه و بازارهای جهانی را با چالش‌های تازه‌ای مواجه کند.
راهبرد ایران درباره یمن موفق بود
دیوید رود، روزنامه‌نگار آمریکایی، در گفت‌وگو با شبکه ام‌اس‌ناو گفت: حوثی‌ها در درگیری با عربستان در حال پیروز شدن هستند. آن‌ها کنترل تمام اراضی در امتداد دریای سرخ را در دست گرفته‌اند. موشک‌هایشان به عربستان اصابت می‌کند و با کند کردن حرکت کشتی‌ها در آن منطقه، عملاً یک مسیر حیاتی دیگر را تحت تأثیر قرار داده‌اند. بنابراین، دست بالا را دارند. راهبردهای ایران در اینجا در حال موفقیت است. و این مسئله برای ترامپ تبعاتی دارد، چراکه او جنگ با ایران را آغاز کرده است. ما اکنون در حال دفاع از بسیاری از کشورهای منطقه هستیم؛ حدود شش کشور از متحدان دیرینه ما هستند، حالا عربستان نیز خواستار کمک بیشتری شده است. بنابراین، جنگ در حال گسترش است، اما همه این‌ها بخشی از تصمیم ترامپ برای آغاز جنگ با ایران است. به گمان من، دموکرات‌ها با نزدیک شدن به انتخابات میان‌دوره‌ای، این مسئله را به‌شدت علیه او مطرح خواهند کرد.
عربستان در حال زانو زدن
در مقابل مقاومت یمن
در حالی که وال‌استریت ژورنال گزارش داد ذخیره موشک‌های رهگیر عربستان سعودی برای مقابله با حمله‌های حوثی‌ها رو به کاهش است و ریاض در پوشش پدافند هوایی با دشواری روبه‌رو است»، روزنامه «فایننشال تایمز» نوشت: در پی حملات موشکی و پهپادی نیروهای مسلح یمن به اهداف حیاتی در عربستان، چهره‌های کلیدی صنعت نفت جهان در حال انصراف از حضور در کنگره جهانی نفت» (WPC) در ریاض هستند.
از سوی دیگر، برت اریکسون، تحلیلگر اقتصادی، می‌نویسد: هر دو فرودگاه ملک خالد ریاض و فرودگاه ملک فهد در دمام امروز توسط انصارالله مورد اصابت قرار گرفته‌اند. واضح است که زیرساخت‌های فرودگاهی و انرژی عربستان سعودی می‌توانند به دلخواه نابود شوند.
در چنین شرایطی، پروفسور رابرت پیپ، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، می‌گوید: پالایشگاه عربستان به‌طور قابل‌توجهی هدف قرار گرفته و سعودی‌ها هم نمی‌توانند جای پالایشگاه را عوض کنند یا ببرند زیر زمین مخفی کنند. در صورت نیاز، ایران و متحدانش، حسابی توانایی کوبیدن هر هدفی را در عربستان دارند. با ادامه سیاست‌های احمقانه عربستان، بهتر است آن شاهزاده‌ها به فکر نقل مکان به نیویورک و لندن
باشند.
موقعیت ارّه برای ترامپ در جنگ یمن و عربستان
دنیس سیترونوویچ، رئیس سابق میز ایران در سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل، در یادداشتی خاطرنشان کرد: حوثی‌های یمن به معمایی برای واشنگتن تبدیل شده‌اند و بیرون ماندن آمریکا از این جنگ ممکن است آسان‌تر از ورود به آن باشد. دلایل قانع‌کننده‌ای وجود دارد که نشان می‌دهد دولت ترامپ ممکن است تمایلی به پیوستن به کارزار نظامی عربستان علیه حوثی‌ها نداشته باشد. نخست، واشنگتن پیش‌تر این مسیر را پیموده و به‌خوبی می‌داند جنگیدن با حوثی‌ها به چه معناست: رویارویی با سازمانی بسیار تاب‌آور، برخوردار از انگیزه‌های ایدئولوژیک، دارای توانمندی‌های نظامی راهبردی، با محدودیت‌های اندک و چیزهای نسبتاً کمی برای از دست دادن. رویارویی‌های پیشین، خطرات جدی پیش روی نیروهای دریایی آمریکا را نشان داده‌اند؛ از جمله مواردی که در آن‌ها ناوهای آمریکایی با تهدیدهای فاجعه‌بار مواجه
شدند.
دوم، دخالت مستقیم آمریکا تقریباً به‌طور قطع حملات تلافی‌جویانه حوثی‌ها علیه دارایی‌ها و تجمعات نیروهای نظامی ایالات متحده را در پی خواهد داشت. در عمل، واشنگتن در مقطعی بسیار حساس، جبهه دیگری را به روی خود خواهد گشود. سوم، مداخله آمریکا دقیقاً چه دستاوردی خواهد داشت؟ به‌احتمال زیاد، نیروی هوایی به‌تنهایی نمی‌تواند نتیجه‌ای قاطع رقم بزند. چهارم، اطلاعات و توان اطلاعاتی همچنان چالشی بزرگ است. با وجود قابلیت‌های عملیاتی فوق‌العاده ارتش آمریکا، واشنگتن در ایجاد تصویر اطلاعاتی لازم برای از بین بردن زیرساخت‌های حوثی‌ها با دشواری مواجه است. پنجم، ایران همچنان اولویت راهبردی اصلی آمریکاست. گشودن یک جبهه بزرگ دیگر، توجه، منابع و توانمندی‌های واشنگتن را از تلاش برای اعمال فشار بر تهران و آمادگی برای تشدید احتمالی درگیری با ایران منحرف خواهد کرد. ششم، گسترش جنگ علیه حوثی‌ها احتمالاً تهدیدها علیه کشتیرانی و زیرساخت‌های انرژی را تشدید خواهد کرد و قیمت نفت را بیش از پیش افزایش
می‌دهد.
آمریکا از ورود به جنگ جدید می‌ترسد
سیترونوویچ در ادامه می‌افزاید: بعید است تشدید تنش‌ها به یمن محدود بماند. مداخله نظامی می‌تواند شبه‌نظامیان شیعه عراقی را به گسترش مشارکت در درگیری تشویق کند؛ اقدامی که ممکن است نیروهای آمریکایی در اردن و مناطق دیگر را در معرض تهدید قرار دهد. آنچه با هدف کمک به عربستان آغاز شود، می‌تواند به‌سرعت به رویارویی بسیار گسترده‌تری در سطح منطقه تبدیل شود. با توجه به این ملاحظات، تعجب نخواهم کرد اگر برخی مقام‌های واشنگتن به‌طور فزاینده‌ای این پرسش را مطرح کنند که آیا اکنون واقعاً زمان مناسبی برای بررسی ازسرگیری مذاکرات با حوثی‌هاست یا باید کارزار نظامی دیگری علیه آن‌ها آغاز شود.
اما در اینجا یک معضل راهبردی جدی وجود دارد. نمی‌توان وضعیت روزبه‌روز دشوارتر عربستان را نادیده گرفت. این چالش اصلی پیش روی واشنگتن است: مداخله مستقیم، خطر کشاندن ایالات متحده به جنگی پرهزینه دیگر در خاورمیانه را به همراه دارد که ممکن است به نتیجه‌ای قاطع نیز نرسد. در مقابل، عدم مداخله می‌تواند به حوثی‌ها اجازه دهد قدرتمندتر از گذشته ظاهر شوند و اعتبار مشارکت‌های منطقه‌ای آمریکا را تضعیف کند. دولت ترامپ با انتخاب میان گزینه‌هایی مواجه است که هیچ‌یک جذاب
نیستند.