تنگه هرمز با خبردرمانی باز نمیشود
«اینکه کشوری مثل ایران از هزاران کیلومتر آنطرفتر قیمت بنزین را در شیکاگو تعیین کند، یعنی قدرت».
این ارزیابی واقعگرایانه را پروفسور رابرت پِیپ استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو در روز دویست و بیست و دوم جنگ در حالی ارائه کرد که جنگ چندروزه مد نظر ترامپ به ماه هشتم کشیده شده و اکثریت مردم آمریکا را ناراضی ساخته و عرصه را بر وی و حامیان جمهوریخواهش در آستانه انتخابات میاندورهای کنگره تنگ کرده است.
بالاترین تعداد حملات به کشتیها
و افزایش بیاعتمادی به آمریکا
با وجود تلاش برخی مقامات آمریکایی برای عادینمایی بازار نفت و بنزین و گازوئیل، کریس رایت وزیر انرژی آمریکا دیروز اذعان کرد: در حال حاضر با یک بحران و کمبود گازوئیل مواجه هستیم؛ بخشی از این وضعیت ناشی از درگیری میان روسیه و اوکراین، تصمیم چین برای توقف صادرات گازوئیل، و همچنین همچنان پایین بودن جریان صادرات فرآوردههای پالایششده از خاورمیانه است.
همچنین اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) اعلام کرد ذخایر بنزین مناطق مرکزی آمریکا در روزهای گذشته به پایینترین سطح ثبتشده رسید.
برت اریکسون، مدیر ارشد یک شرکت مشاوره ریسک گفت: طی هشت روز گذشته ۱۳ کشتی توسط ایران هدف قرار گرفتهاند و احتمال داد شمار واقعی موارد بیش از آن چیزی باشد که گزارش شده است. در چند مورد نیز کشتیها از سوی ایران متوقف شده و سپس از ادامه مسیر منصرف شدهاند. شرکتهای کشتیرانی بهتدریج اعتماد خود را به توانایی آمریکا برای حفاظت از آنها از دست میدهند.
در همین حال، رویترز به نقل از منابع امنیت دریایی گزارش داد شمار حملات به نفتکشها در تنگه هرمز در هفته گذشته به بالاترین سطح هفتگی از زمان آغاز جنگ آمریکا و ایران در ۹ اسفند رسید. بر اساس دادههای سه منبع امنیت دریایی، از ۶ تا ۱۳ مهر دستکم ۱۲ حمله به نفتکشها و کشتیهای حامل گاز طبیعی و گاز مایع در اطراف تنگه هرمز ثبت شده است.
مرکز مشترک اطلاعات دریایی زیر نظر نیروی دریایی آمریکا اعلام کرد علاوه بر حملات و تلاش برای حمله، اقداماتی از جمله پرواز پهپادها بر فراز کشتیها، رصد آنها و تماس رادیویی از سوی سپاه پاسداران در تنگه هرمز ادامه داشته است. این مرکز این اقدامات را تلاشی از سوی جمهوری اسلامی برای حفظ فشار بر کشتیهای عبوری دانست.
تنگه بسته است؛ جنگ با خبردرمانی تمام نمیشود
اندیشکده آمریکایی کوئینسی در تحلیلی ضمن زیر سؤال بردن سیاست دروغپراکنی دولت ترامپ نوشت: دولت دونالد ترامپ گزارشهای (ادعائی) مبنی بر افزایش حجم نفت عبوری از تنگه هرمز را بهعنوان یک پیروزی جلوه داده است؛ اما کارشناسان بر این باورند که سرخوشیها، این واقعیت که جنگ همچنان در باتلاق گرفتار شده است را مخفی میکنند. اهمیتی ندارد که تا چهاندازه تلاش شود با روایتسازی، افکار عمومی آمریکا پیش از انتخابات میاندورهای تحت تأثیر قرار گیرد زیرا قیمتها برای مصرفکنندگان تا زمان برگزاری انتخابات، به اصطلاح به سطوح پیش از جنگ بازنخواهد گشت. بلکه عکس این موضوع صادق است و میتوان گفت بحران گازوئیل همچنان ادامه دارد؛ همانطور که مشکلات ناشی از کشتیهای حامل محمولههای فله خشک، از جمله کود، آلومینیوم، محصولات پتروشیمی، غلات، گوگرد، سیمان و مواد معدنی صنعتی، که همچنان در
خلیج فارس سرگردانند، ادامه دارد.
قدرت یعنی تعیین قیمت بنزین شیکاگو
از خلیج فارس
استیو هانکه اقتصاددان با انتقاد از فرافکنی دولتمردان آمریکایی درباره گرانی انواع سوخت گفت: جنگی که رئیسجمهور ترامپ به انتخاب خود علیه ایران آغاز کرده، تنها عامل بحران قیمت سوخت دیزل است. برای فهمیدن اینکه تنها راه حل بحران سوخت دیزل، متوقف کردن جنگ است، نیازی به نبوغ خاصی نیست.
هانکه در اظهار نظر دیگری نوشت: هیچ توافقی از طریق مذاکره حاصل نمیشود چون آمریکا اساساً اهل هیچ مذاکرهای نیست.
همچنین، پروفسور رابرت پیپ استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو تأکید کرد: نتیجه برعکس شده؛ غرب میخواست تهدید را از بین ببرد، اما یک فرانکشتاین ساخت. اینکه کشوری مثل ایران در خلیج فارس، از هزاران کیلومتر آنطرفتر قیمت بنزین را در شیکاگو تعیین کند، یعنی قدرت.
پیپ چند ماه قبل هم ضمن یادداشتی در نیویورک تایمز اعلام کرده بود که ایران با پیروزی در جنگ و تسلط بر تنگه هرمز، بهعنوان چهارمین ابرقدرت در دنیا ظهور پیدا کرده است.
هشدار درباره تخلیه بحرانی
ذخایر استراتژیک نفت
خبرگزاری رویترز در گزارشی نوشت: مدیران ارشد نفتی هشدار دادند ذخایر احتیاطی جهان به شدت کاهش یافته است. امین ناصر، مدیرعامل آرامکو اعلام کرد تنها ۱۰ درصد از ۶ میلیارد بشکه ذخایر تجاری باقیمانده عملاً در دسترس است. مایک ورث، مدیرعامل شورون نیز تأکید کرد تخلیه ذخایر، آسیبپذیری بازار را افزایش داده و کف قیمت نفت را بالا برده است. ذخایر استراتژیک آمریکا به پایینترین سطح از سال ۱۹۸۲ رسیده است.
به گزارش رویترز، قیمت نفت با افزایش تنشها و طوفان آمریکا صعود کرد. نفت برنت با ۱.۰۴ درصد رشد به ۱۰۱.۶۳ دلار و وست تگزاس با ۰.۸۹ درصد افزایش به ۹۰.۲۴ دلار رسید. ذخایر آمریکا در هفته منتهی به ۲ اکتبر، ۲.۰۹ میلیون بشکه کاهش یافت. انتقال نفت از خط لوله عربستان به ۵.۸ میلیون بشکه در روز رسیده و حملات انصارالله ادامه دارد.
آمریکا عصبانی است که
چرا ایران از زیر یوغ خارج شد
جفری ساکس تحلیلگر ارشد سیاسی و اقتصادی، ادعاهای دولتمردان آمریکایی در تنازل اختلافات با ایران به برنامه هستهای را زیر سؤال برد و گفت: ایران از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۷۹ یک دولت تابع بود و پس از انقلاب، از زیر این یوغ خارج شد، آمریکا از خارج شدن ایران از یوغ امپراتوری خود ناراضی است و تلاش میکند تهران را به وضعیت سابق برگرداند. ترامپ صراحتاً به دنبال سلطه، کنترل و نابودی ایران است؛ این جنگ یک اشتباه بزرگ و تجاوزکارانه است که هزینهاش را مردم ایران و جهان پرداخت میکنند.
ونس معاون ترامپ دیروز ادعا کرده بود: یکی از عوامل پیچیدهکننده مذاکرات میان تهران و واشنگتن این است که آمریکا درباره اینکه چه کسی در ایران تصمیمگیری میکند، اطمینان ندارد. واشنگتن همچنان برای دستیابی به توافق با ایران آمادگی دارد، اما این توافق از نظر آمریکا باید شامل امتیازات ملموس هستهای از سوی تهران باشد. هرگونه توافق با ایران مستلزم کاهش ظرفیت غنیسازی این کشور است و صرفاً ارائه تضمینهایی درباره کاهش فعالیتهای هستهای در آینده کافی نیست
رأیدهندگان آمریکایی، نگران هزینههای زندگی
همزمان با سقوط فزاینده مقبولیت دولت ترامپ در اثر ارتکاب جنگی بیهوده و خسارتبار، شبکه فاکس نیوز اعلام کرد هزینه معیشت برای ۶۸ درصد از رأیدهندگان ایالت تگزاس، ۵۷ درصد از رأیدهندگان ایالت آیووا و ۶۹ درصد از رأیدهندگان ایالت میشیگان، یک نگرانی مهم اقتصادی است، به طوری که حدود ۴۰ درصد از هر سه ایالت معتقدند دچار عقبماندگی مالی شدهاند.
همزمان، رئیس جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا هشدار داد در صورت پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای، در اولین روز کاریشان، ترامپ، رئیسجمهور این کشور را استیضاح میکنند.
پای جنگ ایران به مناظرههای انتخاباتی باز شده است. در ایالت مین کالینز، نامزد جمهوریخواه ضمن مناظرهای انتخاباتی گفت: من موفق شدم نمک جادهای برای برفروبی را از فهرست اقلام مشمول تعرفه خارج کنم.
اما جکسون، نامزد رقیب و دموکرات او اظهار کرد: پس بقیه موارد چی؟ ما که نمیتوانیم نمک جاده بخوریم. با این همه کاری که او در رابطه با جنگ ایران انجام میدهد، آنقدر آدم کمتری توانایی رانندگی خواهند داشت که حتی مطمئن نیستم دیگر نمک جاده اصلاً ارزشی داشته باشد.
فاصلهگذاری دو سوم نامزدهای جمهوریخواه با ترامپ
بررسی رویترز نشان میدهد دو سوم نامزدهای جمهوریخواه در رقابتهای حساس انتخابات میاندورهای آمریکا، در واکنش به کاهش محبوبیت دونالد ترامپ، از برخی سیاستهای او فاصله گرفته یا تلاش کردهاند ارتباط خود با رئیسجمهور را کمرنگ کنند. ۴۱ نامزد از ۶۲ نامزد رقابت حساس کنگره از ترامپ یا سیاستهایش فاصله گرفتهاند و دستکم ۱۲ نامزد حتی نام، تصویر یا حمایت او را از وبسایتهای انتخاباتی خود پاک کردهاند. جنگ ایران یکی از مهمترین نقاط اختلاف است؛ در ۱۲ رقابت، نامزدهای جمهوریخواه خواستار محدودشدن اختیارات جنگی ترامپ یا پایان درگیری شدهاند.
تردد در تنگه هرمز
۷۵ درصد کمتر از پیش از جنگ
نشریه آتلانتیک با رد ادعای پیروزی آمریکا در جنگ نوشت: حامیان جنگ با ایران، افزایش جریان نفت خام از تنگه هرمز را نشانهای از موفقیت راهبرد آمریکا دانستهاند. ترامپ با غرور گفته است: «ما بهشدت در حال پیروز شدن هستیم.» اما دولت آمریکا میان برتری تاکتیکی و موفقیت راهبردی دچار اشتباه شده است. هفت ماه پس از آغاز جنگی که برنامهریزان آمریکایی تصور میکردند چهار تا پنج هفته طول بکشد، برداشت دولت ترامپ از ایران همچنان عمیقاً نادرست است.
در اواخر اوت، ارتش آمریکا اعلام کرد به یک «نقطه عطف مهم» رسیده است: نیروهای آمریکایی مسیرهای عبور از تنگه را از مینها پاکسازی کردهاند و تنگه هرمز «برای عبور و مرور باز است.»
نفتکشهای شاتل در داخل آبراه، فرستندههای خود را خاموش میکنند، نفت را بارگیری میکنند و پس از رسیدن به آبهای امن، محموله نفت خام خود را به ابرنفتکشهای بزرگتر منتقل میکنند. اما این وضعیت در تنگه هرمز نه پایدار است و نه قابل گسترش در مقیاس بزرگتر. انتقال نفت از کشتی به کشتی خطرناک و پرهزینه است و به عملیات فعال نظامی آمریکا وابسته است.
آتلانتیک میافزاید: عبور از تنگه همچنان خطرناک است. در هفته اخیر، دستکم هشت نفتکش مورد حمله قرار گرفتهاند و مرکز چندملیتی اطلاعات دریایی مشترک، مستقر در بحرین، همچنان سطح تهدید برای عبور از تنگه را «شدید» ارزیابی میکند. بر اساس گزارش سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا، میزان تردد کشتیها در تنگه همچنان ۷۵ درصد پایینتر از سطح پیش از جنگ است.
عرضه جهانی نفت خام و فرآوردههای نفتی همچنان کمتر از میزان تقاضاست و صادرات فرآوردههای نفتی منطقه نیز تنها به ۵۸ درصد سطح عادی پیش از جنگ رسیده است.
ایران درگیر جنگی است که آن را موجودیتی میداند و بنابراین میزان فشاری بسیار بالاتر از آنچه برای یک دولت آمریکا که درگیر جنگی نامحبوب است قابل تحمل باشد، تحمل خواهد کرد. افزایش شدید قیمت بنزین و گازوئیل میتواند برای جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای ماه آینده آمریکا مشکلساز شود. در مقابل، ایران، با برخورداری از زیرساخت گسترده و آزمودهشده، نشان داده است که سیاستهایش را بر اساس ملاحظات انتخاباتی تنظیم نمیکند. به نظر میرسد دولت ترامپ متوجه نیست که مقامات ایران اکنون نظامیتر شدهاند. بنابراین، در واکنش به تشدید فشار اقتصادی، آنها بسیار بیشتر احتمال دارد که از نظر نظامی تنش را تشدید کنند تا اینکه تسلیم شوند.
فقط نفت نیست
قیمت کود هم ترامپ را بیحیثیت میکند
دکتر ابراهیم فریحات، تحلیلگر الجزیره درباره ابعاد بحرانی که گریبانگیر آمریکاست، گفت: غیر از موضوع نفت و بنزین و گازوئیل، مشکل بزرگتری هم در آمریکا وجود دارد که هنوز به آن پرداخته نشده و آن، مسئله کودهای شیمیایی است. کودهای شیمیایی تأثیر مستقیمی بر محصولات کشاورزی، مواد غذایی و اقتصاد بازار آمریکا دارند؛ حتی بیشتر از مسئله بنزین. یکسوم تجارت جهانی کودهای شیمیایی از تنگه هرمز عبور میکند. آمارها نشان میدهد عرضه کودهای شیمیایی در بازار جهانی ۴۰ درصد کاهش یافته است. ۴۰ درصد، رقم بسیار بزرگی است. این مسئله میتواند توضیحی برای مشکلی باشد که گاهی نمیتوانیم علت آن را بهدرستی توضیح دهیم. اگر آمریکا بر تنگه هرمز کنترل دارد، پس چرا قیمتها کاهش پیدا نمیکنند؟
تشدید بحران گاز در اروپا
از طرف دیگر، نشریه اکونومیست در گزارشی خاطرنشان کرد: آزمون اصلی بازار گاز هنوز در راه است. عبور اروپا از زمستان پیش رو به دو شرط مهم بستگی دارد: هوا نسبتاً گرم بماند و صادرات LNG قطر تا دسامبر به وضعیت عادی برگردد. اگر هرکدام محقق نشود، رقابت اروپا و آسیا برای محمولههای محدود میتواند قیمت گاز را دوباره بهشدت بالا ببرد؛ در یک سناریوی سرمای زودرس، قیمتها حتی ممکن است به ۳۰ تا ۴۰ دلار به ازای هر میلیون BTU برسد. قطر از زمان اختلال در هرمز صدها محموله کمتر از سال قبل صادر کرده و قیمت LNG در آسیا همچنان حدود ۱۴۰ درصد بالاتر از پیش از جنگ است.
اروپا چهار سال پیش استفاده از منابع انرژی روسیه را متوقف کرد و بهسرعت به دنبال یافتن منابع جایگزین رفت. پس از آن، واردات گاز از قطر نیز برنامهریزی شد، اما بسته شدن تنگه هرمز دوحه را مجبور کرد در زمینه تأمین گاز طبیعی مایع (الانجی) وضعیت فورسماژور اعلام کند.
شبهای پراضطراب ریاض
سناتور دموکرات، کریس مورفی که به منطقه سفر کرده، گزارش داد: در هر دو شبی که در ریاض بودهام، هشدارهای فوری درباره موشکهای حوثیها (انصارالله) که به سمت شهر در حرکت هستند، صادر شده است. درست همانطور که هر کارشناسی پیشبینی کرده بود که اگر ایالات متحده به ایران حمله کند، جنگ منطقهای تمامعیار رخ خواهد داد. این هم فاجعهای از ساختههای ترامپ.
پایگاههای پنتاگون در منطقه
احتمالاً هرگز به گذشته بازنگردد
همچنین یک مقام آمریکایی در مصاحبه با اینترسپت هشدار داد: آسیبهای واردشده به پایگاهها و زیرساختهای نظامی آمریکا در جریان جنگ با ایران به اندازهای گسترده است که وضعیت استقرار نیروها و پایگاههای آمریکا در منطقه ممکن است دیگر هرگز به شرایط سابق بازنگردد. حملات موشکی و پهپادی ایران در ماههای گذشته دهها پایگاه و تأسیسات نظامی آمریکا در خاورمیانه را هدف قرار داده و در برخی موارد، خسارات واردشده موجب اختلال جدی در عملیات نظامی واشنگتن شده است.
«فاکس نیوز» هم خبر داده است: ناو هواپیمابر «بوش» خاورمیانه را ترک میکند و تنها ناو هواپیمابر «جورج واشینگتن» در منطقه خواهد ماند.
هراس اسرائیل از ایران
پس از فرار بمبافکنهای آمریکا
رژیم صهیونیستی بعد از آنکه ایالات متحده آمریکا ۱۲ بمبافکن بی-۱ خودش را از بیم حملات ایران از پایگاهی در انگلیس خارج کرد، تدابیر امنیتی را پیرامون پایگاههایش در جنوب سرزمینهای اشغالی تشدید کرده است. پایگاه «ای۲۴» در این زمینه گزارش داد مقامهای اسرائیلی نگران هستند که پهپادها به مواد منفجره مجهز شده و برای حمله به هواپیماها در پایگاههای هوایی اسرائیل به کار گرفته شوند. در همین حال، پل کرگ رابرتس معاون پیشین وزارت خزانهداری آمریکا گفته است: سلاح اتمی ایران، تأسیسات هستهای دیمونا در اسرائیل است. ایران نیازی به سلاح اتمی ندارد، زیرا سلاح اتمی ایران درست آنجا در دیموناست. تمام کاری که باید بکنند، زدن آن با موشکهای بالستیک است که میتوانند انجام دهند. سپس انفجار در اسرائیل رخ میدهد و تشعشعات همهجا را فرا میگیرد. اسرائیل بسیار کوچک اما ایران بزرگ است. ایران به بزرگی اروپای غربی است. اسرائیل کوچک است و نابود کردنش کار سختی نیست.