ایران با تجهیزات نظامی کمهزینه قواعد جنگ را تغییر داد
نشریه آمریکایی با بررسی عملکرد ایران در جنگ با آمریکا و اسرائیل نوشت: تهران با استفاده گسترده از پهپادها و موشکهای دقیق و کمهزینه، قواعد جدید جنگ را به نمایش گذاشته و نشان داده که کشورهای ضعیفتر نیز میتوانند در برابر قدرتهای نظامی برتر مقاومت کنند.
«مایکل هوروویتز» عضو ارشد حوزه فناوری و نوآوری در شورای روابط خارجی آمریکا و استاد دانشگاه پنسیلوانیا، در مقالهای در نشریه آمریکایی فارن افرز نوشته که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران نشان داده عصر «استفاده از حجم بالای تسلیحات هدایتشونده دقیق و کمهزینه» آغاز شده؛ تحولی که میتواند شیوه جنگیدن و موازنه نظامی میان کشورهای قدرتمند و ضعیف را تغییر دهد. هوروویتز که از سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ معاون دستیار وزیر جنگ آمریکا در امور توسعه نیرو و قابلیتهای نوظهور بوده، میگوید زمانی که آمریکا بمباران ایران را آغاز کرد، انتظار داشت بهسرعت حکومت این کشور را درهم بشکند.
به نوشته این تحلیلگر، نیروهای آمریکایی و اسرائیلی تنها در ۲۴ ساعت نخست جنگ، علاوه ترور مقامات ارشد ایران، حدود هزار نقطه را هدف قرار دادند و طی ۳۷ روز بعد نیز ۱۲ هزار هدف دیگر را منهدم کردند با این حال بیش از ۶ ماه بعد، نهتنها نظام ایران همچنان پابرجاست، بلکه «شاید حتی قدرتمندتر از گذشته باشد».
او مینویسد ایران بلافاصله مقامها را جایگزین کرد و به واشنگتن و شرکای منطقهای آمریکا پاسخ داد. تهران همچنین تنگه هرمز را بست. این اقدام به افزایش قیمت انرژی در سراسر جهان و ایجاد اهرم سیاسی تازه برای ایران منجر شد؛ اقدامی که باعث نارضایتی شدید مقامهای آمریکایی شده است.
چرا ایران
بهتر از انتظار عمل کرد؟
هوروویتز در این مقاله، چند عامل را برای عملکرد ایران برمیشمارد. به نوشته او، ایران از مدتها قبل برای حملات آمریکا و اسرائیل برنامهریزی کرده بود و بنابراین برای بازسازی حکومت خود پس از ترور رهبران ارشد آمادگی داشت. ایران همچنین توانست با وجود محاصره دریایی آمریکا، کالاهای کافی وارد کند تا اقتصادش کاملاً فرو نپاشد. اما به گفته این تحلیلگر آمریکایی، یکی از مهمترین عوامل عملکرد ایران، ایجاد زرادخانهای بزرگ از پهپادها و موشکهای ارزانقیمت اما
دقیق بود.
به گزارش فارس، این تسلیحات به ایران اجازه داد حملات متقابل مؤثری انجام دهد، تنگه هرمز را ببندد و در نتیجه، آمریکا را از تشدید درگیری بازدارد. هوروویتز معتقد است ایران در جریان این جنگ یک تحول بزرگتر را نیز نشان داده است و آن، اینکه «عصر انبوه دقیق» یا استفاده از تسلیحات هدایتشونده دقیق، پرتعداد و کمهزینه، آغاز شده است. دیگر برای ارتش آمریکا یا هر ارتش دیگری امکانپذیر نیست که صرفاً با استفاده از تعداد اندکی تسلیحات بسیار پیشرفته و گرانقیمت، دشمن را با نمایش برتری فناوری شکست دهد. به نوشته این کارشناس، کشورهای ضعیفتر میتوانند از طریق حملات پرتعداد با کشورهای قدرتمندتر مقابله کنند. او میافزاید که در شرایط فعلی، «تهاجم ارزانتر از دفاع است» زیرا قیمت رهگیرهای مؤثر هنوز به سطح قیمت پهپادها و موشکهای تهاجمی نرسیده و همین مسئله دفاع در برابر «انبوه دقیق» را بسیار پرهزینه میکند.
هوروویتز برای توضیح این مسئله مینویسد ارتشها نمیتوانند بهطور نامحدود پهپادهای تهاجمی
شاهد-۱۳۶ با قیمت حدود ۳۵هزار دلار را با موشکهای پاتریوت چهار میلیون دلاری رهگیری کنند.
فناوری پیشرفته
همچنان اهمیت دارد
هوروویتز در عین حال تأکید میکند که جنگ علیه ایران نشان داده فناوری پیشرفته همچنان ضروری است، چراکه تسلیحات پیشرفته و گرانقیمت آمریکا همچنان بسیار دشوارتر از تسلیحات ارزانقیمت قابل رهگیری هستند و احتمال بیشتری دارد که بتوانند یک هدف را با یک حمله منهدم کنند. با این حال، این مقام سابق آمریکایی معتقد است جهان در حال آموختن از ایران است؛ همانطور که جنگ اوکراین پیشتر اهمیت این موضوع را روشن کرده بود. آینده جنگ تا حدی در انبوه دقیق نهفته است و کشورها از این پس ضرورت تولید و استفاده از تعداد زیادی سامانه تسلیحاتی ارزانقیمت و یکبارمصرف را جدیتر خواهند گرفت چراکه این تحول میتواند جنگ و موازنه نظامی را
تغییر دهد.
ایران چگونه از محدودیتهایش استفاده کرد؟
این استاد دانشگاه در ادامه مینویسد که ایران در عین حال تا حد زیادی از برخی قابلیتهای نظامی پیشرفتهتر کنار گذاشته شده بود و به همین دلیل مجبور شد سرمایهگذاری سنگینی روی سامانههای تهاجمی دوربرد یکطرفه و موشکهای بالستیک ارزانقیمت انجام دهد و نتیجه این بوده که در جنگ، ایران «بهطور چشمگیری بهتر از انتظارات» عمل کرده است.تهران نمیتوانست در یک رویارویی مستقیم با تسلیحات بسیار پیشرفته آمریکا برابری کند، اما نیازی به این کار نداشت، زیرا میتوانست بهسرعت پهپادهای نسبتاً دقیق و موشکهای ارزانقیمت را به سمت پایگاههای آمریکا و زیرساختهای حیاتی منطقه شلیک
کند.
تهاجم ارزانتر از دفاع است
هوروویتز در ادامه مینویسد جنگ علیه ایران نشان داده تقریباً هر ارتشی میتواند تعداد زیادی تسلیحات دقیق تهاجمی با قیمت دهها هزار دلار برای هر فروند تهیه کند، اما دفاع در برابر تسلیحات ارزانقیمت همچنان بسیار گرانتر است؛ چراکه تعداد بسیار کمی از رهگیرهای قابل اتکا وجود دارند که قیمت آنها کمتر از یک میلیون دلار باشد.
او میافزاید برای مقابله با انبوه دقیق ایران، واشنگتن مجبور شد حدود ۶۵ درصد از رهگیرهای پاتریوت و ۳۵ درصد از رهگیرهای تاد خود را استفاده کند و در نتیجه حدود هزار فروند پاتریوت و ۲۵۰ فروند تاد برای آمریکا باقی مانده است. شرکای آمریکا در غرب آسیا نیز در حال تمام کردن ذخایر پدافند هوائی خود هستند که به نوشته نگارنده، برای آمریکا این چالش اجتنابناپذیر
بوده است.