ایران قدرت مسلط خاورمیانه شده و نیازی به توافق با آمریکا ندارد
هفتمین ماه جنگی که ترامپ وعده میداد سهروزه یا حداکثر ظرف چهار تا شش هفته تمام شود، دیروز به پایان رسید.
اما نهتنها اثری از کمترین پیروزی آمریکا وجود ندارد بلکه حتی متحدان ترامپ هم باور دارند که او شکست راهبردی بینظیری را برای آمریکا به ارمغان آورده است.
تنگه بسته است؛ وضعیت انرژی وخیمتر خواهد شد
روزنامه لسآنجلس تایمز دیروز خاطرنشان کرد: ترامپ نفوذ سیاسی خود را در داخل و خارج از دست داده است. این نفوذ روزبهروز در میان اکثریت بزرگی از آمریکاییها، از جمله شمار فزایندهای از جمهوریخواهان و رهبران خارجی، رو به کاهش است؛ تا جایی که او به شخصیتی کارتونی تبدیل شده که مدام در شبکههای اجتماعی مطالب طنزآمیزی منتشر میکند یا در برابر دوربینهایی که تعدادشان روزبهروز کمتر میشود، خودنمایی میکند.
در حالی که مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا اذعان کرد «بستهبودن تنگه هرمز مستقیماً بر قیمت بنزین، سوخت و حتی مواد غذایی در آمریکا تأثیر گذاشته است»، شرکت نفتی آرامکوی عربستان برخلاف وعدههای دولت آمریکا گزارش داد: وضعیت انرژی جهان وخیمتر خواهد شد.
اولتیماتوم ایران به ترامپ نباید دستکم گرفته شود
دنی سیترینوویچ، پژوهشگر مؤسسه مطالعات امنیت ملی اسرائیل دیروز در تحلیلی نوشت که اولتیماتوم ایران به ترامپ برای پایان دادن به محاصره نباید دستکم گرفته شود: دکترین نظامی جمهوری اسلامی ایران از «دفاع رو به جلو» به «تهاجم رو به جلو» تغییر جهت داده است؛ چرخشی راهبردی که در کنار ادراک آسیبپذیری دونالد ترامپ در آستانه انتخابات میاندورهای، ریسک پیشدستی ایران برای تشدید تنش را بهشدت افزایش داده است. خطر اصلی زمانی رخ مینماید که آستانه ریسکپذیری نخبگان حاکم در ایران بهسرعت رو به کاهش بگذارد؛ آن هم با این محاسبه مستحکم که واشنگتن از نظر سیاسی آسیبپذیر شده، ارادهای برای پاسخ نظامی ندارد و از تحمل هزینههای فزاینده اقتصادی عاجز است.
ترامپ درباره گازوئیل از کجا به کجا رسید؟!
رئیس شرکت آرامکوی عربستان دیروز گفت: شرایط فعلی انرژی وخیم است و در بدترین وضعیت قرار دارد. وضعیت انرژی وخیمتر هم خواهد شد زیرا اختلال بسیار گسترده است و تنها به یک منطقه محدود نمیشود.
همزمان، نشریه پولیتیکو نوشت: ترامپ در حال بررسی امکان اعمال ممنوعیت ۹۰روزه بر صادرات سوخت دیزل از ایالات متحده به منظور کاهش قیمت (۶.۵ دلار به ازای هر گالن) سوخت در داخل کشور، قبل از انتخابات میاندورهای است. این پیشنهاد با مخالفت مدیران ارشد صنعت نفت و مقامات ارشد دولت، از جمله وزیر انرژی، رایت، مواجه شده است. این افراد هشدار میدهند که ممنوعیت صادرات میتواند در نهایت باعث کاهش تولید پالایشگاهها و افزایش قیمت سوخت شود.
والاستریت ژورنال در همین زمینه به طعنه مینویسد: یک سال پیش، رئیسجمهور ترامپ کشورهای اروپایی را تهدید کرد که اگر خرید گازوئیل از آمریکا را افزایش ندهند، با تعرفه مواجه خواهند شد. حالا او به اروپا میگوید که عرضه گازوئیل را قطع خواهد کرد.
بازدهی اوراق قرضه در آمریکا
به بالاترین حد در ۲۰ سال اخیر رسید
از سوی دیگر، گزارشها حاکی از این است که قیمت گاز طبیعی آمریکا در پی آنچه اختلال در یکی از خطوط لوله انتقال عنوان شده است، بیش از ۹ درصد جهش کرد.
شبکه WSMV4 آمریکا در گزارشی خاطرنشان کرد: قیمت گازوئیل این هفته به بالای ۶ دلار رفت و زندگی یک خانواده صاحب کسبوکار حملونقل مدرسهای را بهشدت سخت کرده است. هر اتوبوس حدود ۱۰۰ گالن ظرفیت دارد، اما قدرت پر کردن فقط نصف آن وجود دارد که همین هم ۳۰۰ دلار آبمیخورد! هزینهها آنقدر بالا رفته که اگر فکری نشود مجبور به ترک و تعطیلی کار است.
در همین حال، شبکه سیانبیسی میگوید: بازدهی اوراق خزانهداری آمریکا روز پنجشنبه در نزدیکی بالاترین سطوح چند دهه اخیر معامله شد؛ زیرا افزایش انتظارات سرمایهگذاران درباره احتمال یک افزایش دیگر نرخ بهره از سوی فدرال رزرو، فشار بر بازار اوراق را تشدید کرد. بازدهی اوراق خزانه ۳۰ساله آمریکا بیش از ۳ واحد پایه افزایش یافت و به ۵.۴۳۵ درصد رسید. این بازدهی در ساعات ابتدایی معاملات تا حدود ۵.۴۴ درصد افزایش یافت که بالاترین سطح آن از سال ۲۰۰۴ محسوب میشود. بازدهی اوراق خزانه ۱۰ساله آمریکا که یکی از نرخهای مرجع برای تعیین نرخ وامهای مسکن است، با افزایش قابلتوجه به ۵.۱۳۳ درصد رسید و در بالاترین سطح خود از ژوئیه ۲۰۰۷ قرار گرفت.
ترامپ فهمیده که ایران، شکستخوردنی نیست
در حالی که سیانان خبر داد «۸ نفر از نیروهای ناوگروه آبراهام لینکلن در دورهای که این شناورها درگیر عملیات تهاجمی علیه ایران بودند، اقدام به خودکشی کردند»، گزارش تازه بازرس کل پنتاگون اذعان کرد: حملات ایران صدها ساختمان و سازه نظامی آمریکا را در پایگاههایی در کویت، بحرین، قطر، امارات متحده عربی، عربستان سعودی، عراق، عمان و اردن آسیب زده یا تخریب کرده است. پیامد این وضعیت تنها هزینه تعمیرات نیست، بلکه در برخی موارد، مسیرهای لجستیکی آمریکا نیز تغییر کرده و دیگو گارسیا در اقیانوس هند به عنوان یک مرکز مهم پشتیبانی دریایی مورد استفاده قرار گرفته است. در اثر همین ضربات شدید و غیر قابل جبران است که جیمز جفری، معاون سابق مشاور امنیت ملی آمریکا در گفتوگو با بیبیسی تاکید میکند: ترامپ فهمید ایران به زانو درنمیآید؛ جمهوری اسلامی شکستخوردنی نیست و ما باید با آنها مصالحه کنیم. ما قدرت شکست ایران را نداریم. بنابراین باید مصالحه کنیم. ترامپ هم به دنبال توافقی مشابه تفاهمنامه قبلی است؛ ترامپ حالا فهمیده که محاصره دریایی نیز نمیتواند سپاه را به زانو دربیاورد و حکومت ۴۷ ساله ایران را دچار فروپاشی کند. اسرائیل نیز دیگر نفوذ کلام زیادی بر روی ترامپ ندارد.
با تمام توان حمله کردیم
اما ایرانیها ما را شکست دادند
اسکات ریتر افسر اطلاعاتی سابق آمریکا میگوید: ما نتوانستیم کنترل تنگه هرمز را به دست بگیریم. نتوانستیم کنترل برنامه هستهای ایران را در دست بگیریم. نتوانستیم حکومت ایران را تغییر دهیم. نتوانستیم برنامه موشکهای بالستیک ایران را متوقف کنیم. ما به هیچیک از اهدافمان نرسیدیم، از خاورمیانه بیرون رانده شدهایم و در حال عقبنشینی از اردن هستیم. با تمام توان به ایران حمله کردیم، اما شکست خوردیم؛ ایرانیها ما را شکست دادند.
چین همچنان به ایران کمک میکند
دیوید پردو، سفیر آمریکا در چین دیروز گفت که دونالد ترامپ در گفتوگو با رئیسجمهور چین در کاخ سفید بهصراحت برای شی جینپینگ روشن کرده است که کمک چین به ایران برای آمریکا قابل قبول نیست.
او افزود: ما هفتهها پیش بهروشنی به چین اعلام کردیم که هرگونه کمکی که این کشور به ایران ارائه دهد، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، چه در قالب اطلاعات و چه قطعات یا تجهیزات نظامی، کاملاً غیرقابلقبول است. رئیسجمهور ترامپ نیز روز گذشته بار دیگر این موضوع را کاملاً روشن کرد.
دیوید پردیو به نقل از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا به شبکه سیانبیسی گفت: نیروهای ایرانی با کمک تصاویر ماهوارهای چین و پهپادهای حرارتی میتوانند عملیات اسکورت آمریکا را بهطور مؤثر ردیابی کرده و حملات خود را در مناسبترین زمان انجام دهند.
اما روزنامه والاستریت ژورنال دیروز گزارش داد: چین در طول جنگ ایران با آمریکا همچنان به تأمین قطعاتی برای ایران ادامه داده که در ساخت پهپادها و موشکهای بالستیک مورد استفاده قرار میگیرند. بر اساس سوابق گمرکی ایران، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۱.۳۰۰ محموله از قطعات دومنظوره از چین به وزارت دفاع ایران ارسال شده است. این محمولهها شامل تجهیزات الکترونیکی، دستگاههای GPS، موتورها و قطعات هواپیما بودهاند. پس از اعمال محاصره دریایی آمریکا، ایران فعالیتهای حملونقل هوایی خود را گسترش داده است. بر اساس این سوابق، شرکت هواپیمایی ماهان تنها در هفته نخست سپتامبر ۳۹ پرواز از چین انجام داده است.
این اسناد همچنین نشان میدهند که چین تنها چند روز پیش از آغاز جنگ ایران و آمریکا، ۳۰۰ تن ترکیبات شیمیایی به وزارت دفاع ایران ارسال کرده است. چین هرگونه تخلف را رد کرده و میگوید تجارت این کشور با ایران مطابق با قوانین و مقررات بینالمللی انجام میشود. پکن همچنین تحریمهای آمریکا علیه ایران را رد میکند.
اندیشکده آمریکایی: جنگ را باختیم
اندیشکده آمریکایی «بنیاد دفاع از دموکراسیها» در تحلیلی اذعان کرد: آمریکا جنگ را باخت و فرضیه تسلیم سپاه پاسداران و جمهوری اسلامی، خیال باطل است. تسخیر تنگه هرمز توسط ایران، رویدادی استراتژیک است و نخبگان حاکم بر ایران با اعتمادبهنفس معتقدند در جنگ با ایالات متحده پیروز شدهاند. ایران نهتنها از جنگ جان سالم به در برده، بلکه هژمونی خود را بر تنگه هرمز و شریانهای انرژی خلیج فارس تثبیت کرده است. کارزار هوایی ۳۹روزه واشنگتن با هدف سرنگونی، به دلیل ناتوانی در مهار قدرت موشکی تهران به عملیاتی محدود تنزل یافت.
آسیبپذیری زیرساختهای انرژی اعراب در برابر حملات ایران، هراس عمیقی در بازارهای مالی ایجاد کرد و بمبارانهای آمریکا را متوقف ساخت. متحدان واشنگتن، امید به چتر امنیتی آمریکا را از دست دادهاند. اکنون ترجیح میدهند برای حفظ امنیت کشتیهایشان به تهران باج بدهند.
اگر حلقه محاصره تنگ شود، نیروهای نظامی ایران هرگز سکوت نخواهند کرد، بلکه تمام توان آتش خود را به سوی زیرساختهای شکننده انرژی بهویژه تأسیسات گاز مایع روانه خواهند کرد.
آمریکا توان کافی در برابر مقابلهبهمثل ایران را ندارد
این اندیشکده میافزاید: با شکست راهکارهای نظامی، استراتژی واشنگتن به محاصره کامل و اعمال تحریمهای ویرانگر برای خفه کردن اقتصاد ایران تغییر یافته است. اما تهران آزمودهترین شبکه دور زدن تحریمها در جهان را در اختیار دارد. فرضیه تسلیم ایران یا دست کشیدن از برنامه هستهای، خیالی باطل است. اگر حلقه محاصره تنگ شود، نیروهای نظامی هرگز سکوت نخواهند کرد، بلکه تمام توان آتش خود را به سوی زیرساختهای شکننده انرژی بهویژه تأسیسات گاز مایع روانه خواهند کرد. ارتش ایالات متحده نشان داده توانایی تأمین پوشش دفاعی لازم برای جلوگیری از این فاجعه را ندارد و هرگونه درگیری گسترده، تنها به آشفتگی بازارهای جهانی و نابودی استراتژی تحریمی واشنگتن منجر خواهد شد.
شکست قرن آمریکا
در سایه توهم مهار ایران اتفاق افتاد
«شکست قرن در سایه توهم مهار ایران اتفاق افتاد و ترامپ امپراتوری جهانی را تسلیم چین کرد».
نشریه فارین پالیسی ضمن انتشار این تحلیل نوشت: برخلاف تصور رایج که باتلاق ایران را نقطه عطف ناکامی واشنگتن میداند، بزرگترین و پیامدبارترین فاجعه سیاست خارجی ترامپ در قبال چین رقم خورده است. پکن بدون تمایل به بازتولید هژمونی سنتی آمریکا، راهبرد تضعیف برتری مالی، فرسایش نهادهای غربی و اخراج ایالات متحده از موقعیت مسلط در آسیا را با شتاب پیش برده و موازنه قوا را دگرگون ساخته است. سیاست تعرفهای کاخ سفید نهتنها کسری تجاری را مهار نکرده، بلکه صادرات چین را صرفاً از کانال مکزیک و ویتنام بازتوزیع نموده و هزینههای گزافی به صنایع داخلی تحمیل کرده است.
در عرصه نظامی، گشودن جبهه جنگ پرهزینه با ایران بازدارندگی ایالات متحده در اقیانوس آرام را فلج کرده است. اعزام ناو هواپیمابر جرج واشنگتن به خاورمیانه، منطقه غرب پاسیفیک را خالی از ناوگان بازدارنده کرد و انبار موشکهای حساس تاماهاوک، پاتریوت و تاد را به تحلیل برد. همچنین سرکوب آزادیهای مدنی در داخل، نقض توافقات بینالمللی و توسل عریان به زور، از ربودن مادورو برای کنترل نفت ونزوئلا تا جنگ بدون مجوز علیه ایران، وجهه دموکراتیک آمریکا را تخریب کرد.
درخشش خیرهکننده مقاومت یمن
دویچه وله، رسانه رسمی دولت آلمان، با اشاره به پیروزیهای خیرهکننده متحد ایران در یمن نوشت: پیروزیهای اخیر حوثیها در یمن، جایگاه این گروه را در جنگ آمریکا و ایران بهطور محسوسی بالا برده است. پیشروی حوثیها در سواحل یمن و چند جزیره دریای سرخ، وزن راهبردی صنعا را افزایش داده است. یک گزارش سازمان ملل در سال ۲۰۲۵ شمار نیروهای جذبشده این گروه را تا ۳۵۰ هزار نفر برآورد کرده بود؛ در حالی که یک دهه قبل این رقم حدود ۳۰ هزار نفر بود.
حوثیها پس از حملات آمریکا و اسرائیل به ایران در فوریه ۲۰۲۶ مدتها در حاشیه ماندند، اما عملیات تازه آنان میتواند بر مسیرهای کشتیرانی و صادرات انرژی اثر بگذارد. سقوط یک جنگنده اف-۱۵ عربستان با موشکی که حوثیها میگویند خودشان اصلاح کردهاند، به نمادی از جهش توان نظامی این گروه تبدیل شده است؛ قابلیتی که حزبالله لبنان با وجود هدف قرار دادن پهپادها و جنگندههای اسرائیلی، تاکنون نشان نداده بود.
اثرگذار بر معادلات منطقهای
و مسیرهای راهبردی انرژی
در ادامه تحلیل دویچه وله آمده است: حوثیها همزمان بر عربستان، اسرائیل و کشتیرانی جهانی فشار وارد میکنند. حوثیها رهبری، ایدئولوژی، پایگاه اجتماعی و پروژه سرزمینی خود را دارند و حتی در گذشته برخی عملیاتها را برخلاف خواست ایران پیش بردهاند. در مقابل، گزارشهای دو سال اخیر از نزدیکتر شدن رابطه تهران و حوثیها حکایت دارد؛ از انتقال سلاحهای پیشرفته تا گفتوگو درباره بستن تنگه بابالمندب. همین دوگانگی باعث شده رابطه حوثیها با ایران نه کاملاً شبیه «نیروی نیابتی» باشد و نه کاملاً مستقل.
مهمترین اجماع درباره حوثیها این است که مهارشان بسیار دشوار است. عملیاتهای نظامی عربستان، آمریکا و دیگر کشورها در گذشته نتوانسته این گروه را از میان بردارد و فشار اقتصادی و تحریمها نیز اثر محدودی داشته، زیرا ساختار مالی حوثیها وابستگی چندانی به نظام مالی بینالمللی ندارد. برخلاف حزبالله که ناچار است در جامعه متکثر لبنان ملاحظات سیاسی و اجتماعی را در نظر بگیرد، حوثیها با چنین محدودیتهایی کمتر مواجهاند. حوثیها اکنون نهفقط یک بازیگر داخلی یمن، بلکه نیرویی با اثرگذاری مستقیم بر معادلات منطقهای و مسیرهای راهبردی انرژی و تجارت هستند.
ایران با این جنگ
به قدرت مسلط منطقه تبدیل میشود
نشریه آمریکایی آتلانتیک در تحلیلی به قلم «رابرت کیگان» نوشت: موازنه قدرت در خاورمیانه در آستانه تحولی بنیادین قرار دارد که ممکن است ایران را به قدرت مسلط در منطقه تبدیل کند؛ بهویژه پس از آنکه جنگ اخیر، محدودیت تواناییهای آمریکا و رژیم صهیونیستی در به زانو درآوردن تهران یا وادار کردن آن به امتیازدهی را آشکار کرد.
ایران اکنون توانایی بیشتری برای استفاده از تنگه هرمز بهعنوان یک اهرم قدرت استراتژیک دارد و با اعتمادبهنفس بیشتری میتواند دشمنانش را بازدارد و بر منافع حیاتی آنها بدون نیاز به ورود به جنگ تمامعیار، تأثیر بگذارد. پیامدهای این تحول تنها به منطقه محدود نمیشود، بلکه ممکن است به نظم اقتصادی جهانی و ائتلافهای بینالمللی نیز کشیده شود.
کیگان با تأکید بر اینکه «ایران در آینده قدرت مسلط خاورمیانه خواهد بود»، افزود: کشورهای همسایه اکنون شروع به سازگاری با این واقعیت جدید کردهاند و قدرتهای دورتر نیز همین کار را خواهند کرد. ایران نیازی به توافق با آمریکا ندارد؛ چرا که این فرضیه که ایران ضعیفتر یا آسیبپذیرتر از دو سال گذشته باشد، نادرست از آب درآمد.
جنگافروزی، شکنندگی آمریکا را اثبات کرد
نشریه آتلانتیک میافزاید: نظام ایران در تمام طول جنگ، بدون دادن هیچ امتیازی مقاومت کرد؛ بلکه برعکس، ایران نقطه ضعف آمریکا و شکنندگی همسایگانش را برملا ساخت. حمله ایران به تأسیسات گازی رأس لیفان وابسته به آمریکا در قطر که در واکنش به حمله آمریکا به تأسیسات گازی ایران انجام شد، نشان داد که موشکها و پهپادهای ایران قادرند آسیبهای سنگینی به زیرساختهای نفت و گاز خلیج فارس وارد کنند و جهان را در یک بحران اقتصادی طولانیمدت غرق کنند.
تحرکات آمریکا بهوضوح نشان داده است که واشنگتن بیشتر از ایران، از تشدید تنش میترسد. گزارشها حاکی از آن است که ترامپ به مشاوران خود گفته است که نمیخواهد دستور حملات بیشتر را صادر کند. اکنون مقامات ارشد ایرانی خواستار خروج نیروهای آمریکایی، رفع محاصره دریایی آمریکا و تمامی تحریمها، آزادسازی داراییهای راکد ایران و پرداخت غرامتهای جنگی هستند. رهبران ایران معتقدند این خواستهها برای واشنگتن غیرقابل قبول است و بنابراین، یا میخواهند ترامپ را به زانو درآورند، یا تلاش میکنند به توافق بهتری دست یابند. کنترل ایران بر تنگه هرمز، ابزاری برای قدرت است که اثربخشی آن از سلاح هستهای نیز فراتر میرود.