جایگاه بلند ایرانیان در اسلام
در آيه كريمه قرآن آمده است: «وَ لَوْ نَزَّلْناهُ عَلى بَعْضِ الْأَعْجَمِينَ فَقَرَأَهُ عَلَيْهِمْ ما كانُوا بِهِ مُؤْمِنِينَ» (شعراء: ۹۸-۹۹)؛ اگر قرآن را بر فردى از عجم فرو مىفرستاديم اينان (اعراب) هرگز ايمان نمىآوردند.
امام صادق(ع) فرمود:
اگر قرآن بر عجم نازل شده بود، عرب به آن ايمان نمىآورد ولى بر عرب نازل گشت و عجم ايمان آورد و اين فضيلت عجم است.
(كلمه «اعجم» كه در قرآن آمده است شامل مطلق غير عرب است اعم از ايرانى و غير ايرانى، ولى ظاهراً منظور از كلمه «عجم» كه در حديث آمده است خصوص ايرانيان است و به هر حال شامل ايرانيان هم هست.)
نیز امام صادق(ع) فرمود: آن كس كه اسلام را از روى رغبت و ميل پذيرفته است بهتر است از آن كه اسلام را از روى ترس پذيرفته است. منافقان عرب از روى ترس اسلام را پذيرفتهاند و ايمانشان حقيقى نيست اما ايرانيان به ميل و رغبت خود اسلام را پذيرفتهاند.
در روايات اسلامى خلق و روحيه ايرانى مورد ستايش قرار گرفته است، مخصوصاً از دو جهت: بىتعصبى و آزاد فكرى و ديگر: دانش دوستى.
خداوند متعال در سوره محمد (صلى الله عليه و آله) آیه ۳۸ مىفرمايد:
«وَ إِنْ تَتَوَلَّوْا يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ ثُمَّ لا يَكُونُوا أَمْثالَكُمْ»؛ اگر شما(مردم عرب) به قرآن پشت كنيد، گروهى ديگر جاى شما را خواهند گرفت كه مانند شما نباشند.
در ذيل اين آيه، حضرت امام باقر(ع) مىفرمايد: «منظور از قوم ديگر، موالى (ايرانيان) هستند.»
امام صادق(ع) نیز فرمود: «اين امر، يعنى پشت كردن مردم عرب بر قرآن، تحقق پيدا كرد و خداوند به جاى آنها موالى (يعنى ايرانيان) را فرستاده و آنها از جان و دل اسلام را پذيرفتند.»
على(ع) در يك روز جمعه بر روى منبر خطبه مىخواند.
اشعث بن قيس كندى كه از سرداران معروف عرب بود آمد و گفت: يا امير المؤمنين، اين «سرخ رويان» (يعنى ايرانيان) جلو روى تو بر ما غلبه كردهاند و تو جلو اينها را نمىگيرى.
سپس در حالى كه خشم گرفته بود گفت: امروز من نشان خواهم داد كه عرب چهكاره است.
على(ع) فرمود: «اين شكم گندهها خودشان روزها در بستر نرم استراحت مىكنند و آنها (موالى و ايرانيان) روزهاى گرم به خاطر خدا فعاليت مىكنند و آنگاه از من مىخواهند كه آنها را طرد كنم تا از ستمكاران باشم. قسم به خدایی كه دانه را شكافت و آدمى را آفريد، از رسول خدا(ص) شنيدم که فرمود: به خدا قسم! همچنانكه در ابتدا شما با ايرانيان به خاطر اسلام پیکار میکنید، ايرانيان نیز زمانی با شما به خاطر اسلام پیکار خواهند کرد.»
عبدالله بن عمر از رسول اكرم (ص) نقل كرده است که وقتی جمعی از اصحاب با شگفتی از پیامبر پرسيدند: يا رسول الله، آیا عجم دين اسلام را خواهد پذيرفت و سپس در خون و نسب با ما شريك خواهد شد؟
فرمود:آرى، اگر ايمان به ستاره ثريا آويخته باشد، مردانى از عجم بدان دست خواهند یافت.
* مجموعه آثار استاد شهيد مطهرى
(خدمات متقابل اسلام و ایران))؛ ج14؛
صص268- 269، ۱۲۸- ۱۲۹- 70 با ویرایش