اقدام مغایر با اصول حقوق بینالملل اتریش در لغو روادید هیئت ایرانی
ممانعت اتریش از ورود هیئت جمهوری اسلامی ایران و لغو روادید معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در هفتادمین نشست کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، با موجی از اعتراضات دیپلماتیک و واکنشهای بینالمللی مواجه شد.
هفتادمین نشست کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، از همان نخستین ساعات افتتاح خود، تحتالشعاع یک تصمیم و اقدام غیر قانونی قرار گرفت. عدم صدور روادید و لغو آن برای حضور محمد اسلامی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ایران، موجی از واکنشها را به همراه داشت.
لغو صدور روادید توسط اتریش نقض جدی حقوق ایران است
رضا نجفی، نماینده ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین، واکنش شدیدی به این اقدام نشان داد و اظهار داشت: عدم صدور روادید برای رئیس سازمان انرژی اتمی ایران قطعاً یک مسئله جزئی اداری یا خطای انسانی نیست، بلکه نقض جدی حقوق کشور ما بهعنوان یکی از اعضای این آژانس است.
وی گفت: این اقدام، حق کشورمان برای حضور در کنفرانس عمومی از طریق نمایندهای به انتخاب خود را مخدوش و امتیازات ضروری برای انجام وظایف نمایندگان که در اساسنامه و موافقتنامه امتیازات و مصونیتها پیشبینی شده است را تضعیف
میکند.
نجفی افزود: از کشور میزبان میخواهیم فوراً این نقض تعهد را برطرف کند. انتظار اقدام اصلاحی فوری داریم و خواستار تضمینهایی هستیم که چنین وقایعی تکرار نخواهد شد.
این موضعگیری نشاندهنده ابعاد حقوقی و بینالمللی بحرانی است که اتریش با ممانعت از ورود هیئت رسمی ایران ایجاد کرده است.
اولیانوف: اتریش
با لغو روادید مقام ایرانی
تعهدات خود را نقض کرده است
همزمان با مقامات ایرانی، روسیه نیز با لحنی صریح به این رفتار اتریش اعتراض کرد. میخائیل اولیانوف، نماینده دائم فدراسیون روسیه نزد سازمانهای بینالمللی در وین روز دوشنبه(23شهریورماه) در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین در واکنش به عدم صدور روادید برای رئیس سازمان انرژی اتمی ایران جهت سفر به اتریش گفت: ما نمیتوانیم وضعیت بسیار نامناسب پیرامون صدور روادید ورود برای محمد اسلامی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان انرژی اتمی جمهوری اسلامی ایران- که قرار بود برای شرکت در مراسم افتتاحیه هفتادمین نشست کنفرانس عمومی آژانس به وین سفر کند- را نادیده بگیریم.
وی افزود: جمهوری اتریش با لغو روادید آقای اسلامی در آخرین لحظه- روادیدی که پیشتر صادر شده بود- تعهدات خود ذیل توافقنامه با آژانس درخصوص مقر این نهاد در وین را به شدت نقض کرده است. این اقدام در شرایطی صورت گرفت که برخی اعضای شورای امنیت سازمان ملل اظهاراتی را تحت پوشش «کمیته غیرقانونی ۱۷۳۷» مطرح کرده و ریاست فعلی شورای امنیت نیز عملاً آن را تأیید کرده بود؛ اتریش نیز به نوبه خود از این اظهارات به عنوان بهانهای برای ممانعت از ورود آقای اسلامی به خاک خود استفاده کرد.
اولیانوف در ادامه در واکنش به تلاش غرب برای سیاسی کاری علیه ایران اظهار داشت: در این راستا، خاطرنشان میکنیم که هیچگونه تحریمی از سوی شورای امنیت علیه ایران وجود ندارد و کمیته تحریم ۱۷۳۷ نیز دیگر موجودیت ندارد. ادعاهای بریتانیا، فرانسه و آلمان مبنی بر فعال شدن سازوکار موسوم به «اسنپبک» (بازگشت خودکار تحریمها)، از نظر رویهای و حقوقی فاقد اعتبار و باطل است.
وی افزود: اعتبار مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل در تاریخ ۱۸ اکتبر ۲۰۲۵ پایان یافته است. بر این اساس، اتریش هیچ مبنای موجهی برای عدم انجام تعهدات خود به عنوان کشور میزبان- مبنی بر تضمین مشارکت بدون مانع نمایندگان رسمی کشورهای عضو آژانس در فعالیتهای ارکان سیاستگذار این نهاد- نداشته است.
نماینده روسیه خاطرنشان کرد: آنچه در واقع شاهد آن هستیم، کارزاری تمامعیار از سوی کشورهای غربی برای اعمال خودسرانه محدودیتهای روادیدی با هدف تسویهحساب با کشورهایی است که آنها را نامطلوب میدانند. در این مورد خاص، بانیانِ تلاش برای جلوگیری از مشارکت رئیس هیئت ایرانی در کنفرانس عمومی آژانس، ظاهراً حتی این واقعیت را در نظر نگرفتهاند که این مجمع، بستری مهم برای ایجاد پل ارتباطی میان تهران و آژانس محسوب میشود. چنین اقدامات تقابلجویانهای تنها وضعیت دشوارِ حاکم بر روابط تهران و آژانس بینالمللی انرژی اتمی را که ناشی از اقدامات خصمانه آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات هستهای ایران (تحت نظارت پادمانهای آژانس) است، وخیمتر خواهد کرد.
وی تصریح کرد: موضع ما بر این اصل استوار است که زمان پایان دادن به برخوردهای سلیقهای و خودسرانه درخصوص صدور روادید فرا رسیده است. استفاده از مسائل مربوط به روادید به عنوان ابزاری برای اعمال فشار و اجبار، سیاستی نامعقول و غیرمسئولانه است. ما از اعضای مسئول جامعه بینالمللی میخواهیم که پیامدهای واقعی این رویکرد را مد نظر قرار دهند.
بلومبرگ: آمریکا مانع شرکت اسلامی در نشست آژانس شد
در همین حال، زوایای آشکارتری از فشار دیپلماتیک پشت پرده افشا شده است. رسانه آمریکایی بلومبرگ به نقل از یک مقام آمریکایی مدعی شد که اتریش مانع ورود محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی و معاون رئیسجمهور ایران در امور هستهای، به این کشور برای شرکت و سخنرانی در کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی شده است. طبق این گزارش، اسلامی قرار بود در نشست نهاد ناظر هستهای سازمان ملل سخنرانی کند.
پیشتر گزارش داده شده بود که او برای شرکت در هفتادمین کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی تهران را به مقصد وین ترک کرده است.
به گزارش بلومبرگ، سخنگوی دولت اتریش اظهارنظر درباره این موضوع را به وزارت امور خارجه این کشور ارجاع داد؛ وزارت خارجه اتریش هم به درخواست برای اظهارنظر پاسخ نداد.
طبق این گزارش، به استناد مقام آمریکایی مذکور، جلوگیری از ورود اسلامی به اتریش پس از آن صورت گرفت که درخواست معافیت وی از تحریمها که از سوی سازمان ملل مطرح شده بود و امکان ورود این مقام ایرانی به اتریش را فراهم میکرد، در پی فشار آمریکا رد شد.