عربستان زیر ضربات یمن و درخواست کمک رژیم سعودی از اسرائیل
درگیریهای میدانی ادامه دارد
در روز صد و نود و نهم جنگ همچنان اخبار درگیری و انفجار، هرچند به اندازه کم، وجود دارد. منابع عربی خبر از انفجار مهیبی در بندر عقبه اردن دادند که صدای آن در بندر ایلات واقع در اراضی اشغالی نیز شنیده شده است. منشأ این انفجار ذکر نشده، اما خبرگزاری رسمی اردن اعلام کرد این انفجار باعث نشت گاز آمونیاک در مجتمع صنعتی عقبه شده است. به دنبال نشت گاز آمونیاک دستکم ۱۱ نفر دچار خفگی شده و دستور تخلیه کامل بندر نیز صادر شده است.
در جبهه یمن اخبار غیررسمی حاکی از حمله یمنیها به پایگاه نظامی خمیسمشیط در عربستان است. نیروهای مسلح یمن طی بیانیهای در تشریح اقدام خود گفتند عملیات نظامی گستردهای را با هدف قرار دادن تأسیسات و زیرساختهای نظامی، از جمله آشیانههای جنگندهها، رادارها، باندها، انبارهای مهمات و دیگر اهداف واقع در پایگاه هوایی ملک خالد در خمیسمشیط، انجام دادند. همزمان با انفجار در پایگاه نظامی خمیسمشیط، خبرگزاری رسمی عربستان اعلام کرد برد کوپر، فرمانده ستاد فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام)، وارد عربستان شده و در بدو ورود مورد استقبال محمد بن سلمان در جده قرار گرفته است. روزنامه صهیونیستی اسرائیل هیوم مدعی شد بنسلمان برای مواجهه با یمن، از کشورهای منطقه و بهطور غیرمستقیم از اسرائیل درخواست کمک کرده است. این روزنامه در ادامه گزارش خود افزود در حالی که برد کوپر، فرمانده سنتکام، برای بررسی دقیق وضعیت و افزایش سطح کمکهای موجود آمریکا به عربستان اعزام شده، اما ترامپ در شرایط کنونی تمایلی به ارائه کمک نظامی مستقیم
ندارد.
پیشبینی منتقدان
درباره نشست غیرموجه عمان صحیح بود
از تحرکات جزئی میدان نبرد که بگذریم، یکی از مهمترین خبرها در صد و نود و نهمین روز جنگ؛ لغو نشست صلاله در عمان بود که قرار بود ایران و عمان با حضور کشورهای حاشیه خلیج فارس توافق درباره تنگه هرمز را به امضا برسانند. خبری که طی روزهای گذشته از سوی مقامات رسمی دولت ایران، از جمله شخص رئیسجمهور و وزیر خارجه، نیز اعلام شده بود و البته مورد انتقاد نیز قرار گرفته بود. بنابر اعلام وزارت خارجه ایران و عمان، این نشست در آخرین لحظات لغو شد و زمان برگزاری آن به تعویق افتاد. وزارت خارجه ایران در توضیحات کلی خود یکی از علل لغو این نشست را درخواست برخی کشورهای حاشیه خلیج فارس عنوان کرد. پایگاه آمریکایی آکسیوس این کشور را «عربستان سعودی» اعلام کرد و نوشت: «یک مقام از کشورهای حوزه خلیج فارس گفت عربستان سعودی اصلاحاتی در پیشنهاد عمان و ایران درباره تنگه هرمز ارائه کرده است؛ زیرا ریاض نگران بود متن پیشنهادی عملاً به ایجاد وضعیت و رویه جدیدی در تنگه منجر شود.»
این دقیقاً یکی از نقاطی بود که منتقدان داخلی در نقد نشست صلاله عنوان میکردند. علاوه بر زمانبندی و منطق نادرست توافق با عمان؛ نشست صلاله پای کشورهای دیگر را نیز به معادله تنگه هرمز باز میکرد، در حالی که وزنی در این معادله نداشتند. وجه دیگر انتقادات به این نشست و توافق غیرموجه با عمان؛ مرتبط دانستن آن ذیل بند ۵ تفاهمنامه اسلامآباد بود. تفاهمنامهای که آمریکا هرگز تعهدات خود را در قبال آن انجام نداد و دست آخر نیز از آن خارج شد. انتقاد اساسی این بود که چرا وزارت خارجه ایران همچنان به دنبال اجرا شدن این تفاهمنامه منسوخ و مملو از ایراد است. همزمان که طرح اقدام راهبردی تنگه هرمز در مجلس شورای اسلامی خاک میخورد، وزارت خارجه نیز با نشستهای غیرموجه به اتلاف وقت میپردازد و این همه در حالی است که مدیریت تنگه هرمز توسط ایران نیازی به تفاهم و امضای روی چند تکه کاغذ ندارد و باید در میدان عمل به اجرا گذاشته شود.
اعتراف مقام ارشد سابق آمریکا:
ایران اقتصاد ما را تحت فشار قرار داده است
ابعاد اقتصادی جنگ نیز از دیگر موضوعاتی است که روزبهروز بر اهمیتش افزوده و در صدر اخبار قرار میگیرد. روزنامه انگلیسی گاردین روز گذشته با بررسی تصاویر ماهوارهای گزارش داد که اگرچه عربستان جزئیات خسارتهای ناشی از حمله به خط لوله اصلی شرق به غرب تا دریای سرخ را افشا نکرده است، اما حجم این خسارات در خطوط لوله اصلی عربستان چشمگیر است. به گزارش گاردین: «این مسئله باعث از دست رفتن چهار درصد از تأمین نفت جهان میشود. تصاویر ماهوارهای حاکی از آن است که ایستگاه پمپاژ خط لوله راهبردی عربستان بهشدت آسیب دیده است.» گاردین در ادامه افزود مشتریهای نفت عربستان معتقدند ذخایر مخصوص صادرات این کشور به پایان خواهد رسید؛ چرا که خط لوله اصلی انتقال نفت به دریای سرخ مجدداً فعال نشده است.
همزمان با کاهش عرضه نفت و روند صعودی قیمت آن تا ۱۱۰ دلار به ازای هر بشکه (برای شاخص نفت برنت)، فایننشال تایمز از هزینه سنگین حملونقل نفتکشها به علت مخاطرات کشتیرانی در منطقه نیز خبر داده است. به گزارش این نشریه انگلیسی، کرایه نفتکشهای غولپیکر از ابتدای سپتامبر
۴۰ درصد رشد کرده و مسیر خلیج فارس به چین از
۸۰۰ هزار دلار در روز عبور کرد. هزینه یک سفر نفتکش از خلیج مکزیک به آسیا نیز ۲۹ میلیون دلار، یعنی حدود ۱۵ دلار هزینه حمل برای هر بشکه نفت، رسیده
است.
در همین زمینه ژنرال «مارک هرتلینگ»، فرمانده کل ارتش آمریکا در اروپا طی سالهای ۲۰۱۱-۲۰۱۲، در یک مصاحبه به فشار ایران بر اقتصاد آمریکا اشاره کرد. این فرمانده ارشد سابق ارتش آمریکا گفت: «ما با یک رویکرد نامتقارن در جنگ اقتصادی از سوی ایران و حالا برخی متحدانش روبهرو هستیم. بسیاری از متحدان خاورمیانهای ما در حال فاصله گرفتن هستند، چون دیگر نمیتوانند به ما متکی باشند... بنابراین وقتی درباره تأثیرگذاری بر اقتصاد جهانی صحبت میکنید این وضعیت قطعاً اقتصاد آمریکا را هم تحت تأثیر قرار خواهد داد. ما همین حالا هم شاهد آن
هستیم.»
روز گذشته «توماس مسی» نماینده جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا نیز تصویری از قیمت بالای بنزین و گازوئیل در آمریکا منتشر کرد و نوشت: «تمام اهرمهایی که کنگره و رئیسجمهور میتوانستند برای تأثیرگذاری بر قیمت سوخت به کار بگیرند، در جهت اشتباه به کار گرفته شدهاند.» هرچه میگذرد هزینه جنگافروزی ساکنان کاخ سفید علیه ایران بیشتر در داخل آمریکا نمایان میشود. این شاید تنها راهی باشد که بتوان از طریق آن فشار جنگ را به مردم آمریکا چشاند تا باعث تغییر رفتار و سیاستهای حاکمان خود شوند.