قیمت نفت تیتر اخبار را میسازد اما قیمت گازوئیل بازار را شعلهور میکند
صد و نود و هشتمین روز از جنگ با هدفگیری کشتیها آغاز شد. بامداد
22 شهریور 1405 شرکت اطلاعات دریایی امبری
(Ambrey Intelligence)، گزارشی از یک نفتکش با پرچم پاناما منتشر کرد که میگفت هنگام حرکت به سمت داخل تنگه هرمز، بر اثر اصابت یک پرتابه ناشناس آسیب دیده است. امبری افزود، این نفتکش اعلام کرده است که در پی این اصابت، از کار افتاده و قادر به ادامه حرکت نیست. ساعاتی بعد فرماندار قشم خبر داد یک کشتی تجاری ایرانی بامداد یکشنبه ۲۲ شهریور در آبهای نزدیک این جزیره هدف قرار گرفته و در پی آن یک نفر شهید و سه نفر زخمی شدند.
تنگه هرمز همچنان بسته است و آمریکا با آن همه ادعا و ادوات جنگی و تجهیزات نظامی هنوز نتوانسته کاری از پیش ببرد. در این میان مقامات ایرانی همزمان با اعلام خبر امضای توافق با عمان درباره تعیین راهگذر کشتیرانی در تنگه هرمز همواره تأکید دارند که این توافق به معنای بازگشایی تنگه نخواهد بود. با این حال این خبر تأثیر خود را بر بازار نفت گذاشته است و قیمتها پس از روند کاهشی روز گذشته در کانال 104 دلار متوقف شده است.
فرصتطلبی شرکتهای بیمه غربی
و طرحی که در مجلس خاک میخورد
وضعیت تنگه هرمز ریسک کشتیرانی در منطقه را افزایش داده است. روز گذشته خبرگزاری رویترز گزارشی منتشر کرد که طبق آن شرکتهای بیمه برای بیمه هر بشکه نفت تحویلی در دریای عمان
11.5 دلار دریافت میکنند. دکتر فؤاد ایزدی استاد دانشگاه تهران با اشاره به این گزارش رویترز نوشت: «مبلغ بیمه قبل از جنگ حدود ۵ سنت برای هر بشکه نفت بود؛ اگر ایران از تنگه هرمز درآمد نداشته باشد، این درآمد نصیب شرکتهای بیمه غربی میشود.» آقای ایزدی به گزارش منابع خارجی درباره ظرفیت درآمدزایی تنگه هرمز برای ایران اشاره کرد که طبق آن: «اندیشکده آکسفورد پراسس برآورد کرده بود که ایران میتواند سالانه ۸۰ میلیارد دلار از تنگه هرمز درآمد داشته باشد، یعنی دو برابر درآمد سالانه نفت. نحوه محاسبه آکسفورد پراسس اینگونه بود: ۵ دلار به ازای هر بشکه نفت، ۲۰ سنت به ازای هر هزار فوت مکعب گاز، ۲۵ دلار به ازای هر تن گوگرد، و ۳۰ دلار به ازای هر تن اوره.» به گفته دکتر ایزدی پذیرش مدیریت ایران بر آبراهه تنگه هرمز و پرداخت عوارض 5 دلاری به ازای هر بشکه نفت به مراتب به صرفهتر از پرداخت هزینه 11.5 دلاری برای هر بشکه به شرکتهای بیمه غربی است. با وجود نزدیک به 200 روز از جنگ و در اختیار گرفتن مدیریت تنگه هرمز به دست ایران اما برخی مسئولان کمتر به این وجه از موضوع پرداختهاند؛ نشان به آن نشان که «طرح اقدام راهبردی تنگه هرمز» نزدیک به شش ماه است که در مجلس شورای اسلامی خاک میخورد و برخی مسئولان اجرائی نیز با استدلال منقضی شده و نخنمای «نظام حقوق بینالملل» سد راه قانونگذاری درباره تنگه هرمز و اخذ عوارض از این آبراهه میشوند.
قیمت گازوئیل؛ نقطه فشار واقعی بر اقتصاد
یکی از مواردی این روزها جنگ علیه ایران و انسداد تنگه هرمز به شدت بر روی آن تأثیر گذاشته و رفتهرفته به صدر اخبار بینالمللی میآید قیمت گازوئیل است. بلومبرگ شب گذشته از فروش گازوئیل با قیمت
۹.۹۹ دلار در هر گالن در یک جایگاه سوخت کالیفرنیا خبر داد و آن را نمونهای از بحران سوخت توصیف کرده است. این در حالی است که یک روز پیش از آن شبکه آمریکایی NBC گازوئیل 6 دلاری را «رکوردی شوم» برای اقتصاد آمریکا خوانده بود. به گزارش این شبکه خبری: «هزینه گازوئیل تقریباً بر همه چیز اثر خواهد گذاشت. از اداره یک مزرعه تا هزینه خورد و خوراک، و هر آنچه با شبکه حملونقل جابهجا میشود. وقتی قیمت گازوئیل بالا میرود، به همهچیز یک هزینه اضافی افزوده میشود.»
در همین زمینه پایگاه خبری «بیزینس اینسایدر» به نقل از «بانک آمریکا» (Bank of America) هشدار داد که قیمت بیسابقه گازوئیل «نقطه فشار واقعی بر اقتصاد» است. «بانک آمریکا» (Bank of America) روز جمعه در یادداشتی به سرمایهگذاران نوشت: «نفت ۱۰۰ دلاری تیتر اخبار را میسازد اما گازوئیل نقطه فشار واقعی بر اقتصاد است: حملونقل دریایی، حملونقل جادهای، کشاورزی، ساختوساز و معدن. بازارهای بیتفاوت + سیاستهای ادعامحور = فرمولی برای نوسان.» «پاتریک دِهان» (رئیس بخش تحلیل نفت در شرکت GasBuddy) به «بیزینس اینسایدر» گفته بود: «رکورد جدید گازوئیل بسیار دردناک خواهد بود زیرا قیمت آن بر تمامی بارها، محمولهها و سفارشهایی که آمریکاییها دریافت میکنند تأثیر میگذارد و احتمالاً باعث شعلهور شدن مجدد تورم در سراسر زنجیره تأمین خواهد شد.»
ضرب دست یمن همچنان تماشایی است
از تنگه هرمز که کمی فاصله بگیریم؛ شاهکار یمنیها در تسلط بر سواحل غربی این کشور و در اختیار گرفتن کامل تنگه بابالمندب همچنان نقل محافل خبری است. اما در حالی که این خبر از جنبههای مختلف مورد بررسی و تحلیل قرار میگرفت، یمنیها اقدام تازهای انجام داده و در پاسخ به تجاوزات رژیم سعودی انبارهای سلاح و اتاقهای فرماندهی و کنترل در پایگاه نظامی منطقه «شروره» در عربستان سعودی را هدف گرفتند. «شروره» یکی از مهمترین مراکز لجستیکی عربستان در مرز یمن است. این شهر در استان نجران، نقش اصلی را در تأمین و پشتیبانی مزدوران سعودی در استانهای مأرب و الجوف ایفا میکند و بهعنوان پایگاه اصلی استقرار خودروهای زرهی، سوخت و تجهیزات نظامی شناخته میشود.
اما این پایان کار یمنیها نبود؛ نیروهای مسلح یمن در پاسخ به تجاوزهای مکرر سعودی به خاک این کشور، تاسیسات نفتی بندر ینبع را نیز هدف قرار دادند. تصاویری از ستونهای دود در آسمان این منطقه به تکرار در فضای مجازی منتشر شد.
ینبع یکی از پایانههای مهم عربستان برای انتقال نفت و سوخت به دریای سرخ است؛ اکنون و پس از آسیب جدی روزهای گذشته به خط لوله شرق به غرب عربستان با حمله یمن به پایانه نفتی ینبع کار انتقال سوخت برای رژیم سعودی بسیار پیچیدهتر از قبل شد.
در ماههای گذشته بحث کاهش اهمیت تنگه هرمز و خالی شدن دست ایران در میانمدت و بلندمدت مرتباً در فضای رسانهای غربی و ادبیات مسئولان آمریکایی و اسرائیلی برجسته شده و توسط یک جریان رسانهای آلوده و وابسته در ایران نیز بازنشر و تکرار میشد. حملات اخیر نشان داد هیچ تأسیسات و خط لولهای نمیتواند امنیت انتقال انرژی از خلیجفارس به خارج را تأمین کند.