نبردهای سرنوشتساز در یمن آرامکو هدف قرار گرفت
سرویس خارجی-
درگیریها در یمن بار دیگر شدت گرفته و با هدف قرار گرفتن تأسیسات آرامکو در جیزان و سرنگونی پهپادهای سعودی، رویارویی یمن و عربستان وارد مرحلهای تازه و پرتنش شده است.
در شرایطی که تنشهای نظامی در یمن وارد مرحلهای حساس شده است، تأسیسات نفتی شرکت آرامکو عربستان در جیزان، در جنوبغرب این کشور و در نزدیکی مرز یمن، روز دوشنبه ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ (16 شهریور) هدف حمله قرار گرفت و تأسیسات آن منهدم شد. به گزارش فایننشالتایمز، این حمله تنها حدود یکماه پس از حمله قبلی به همین مجموعه انجام شده و دو منبع مطلع، مقیاس حمله جدید را تقریباً مشابه حمله پیشین توصیف کردهاند. در زمان انتشار گزارش، میزان دقیق خسارت همچنان در دست ارزیابی بود و آرامکو نیز جزئیات بیشتری درباره آثار حمله منتشر نکرده بود. اهمیت این رویداد در آن است که جیزان صرفاً یک هدف نظامی در مرز عربستان نیست، بلکه یکی از نقاط مهم زیرساخت انرژی این کشور را در خود جای داده
است.
جیزان؛ نقطه آسیبپذیر ریاض
پالایشگاه آرامکو در جیزان با ظرفیت پالایش حدود ۴۰۰ هزار بشکه نفت در روز، بخش بسیار مهمی از زیرساخت استراتژیک انرژی عربستان محسوب میشود. قرار گرفتن این تأسیسات در فاصلهای نسبتاً نزدیک از خاک یمن، آن را به یکی از آسیبپذیرترین مراکز اقتصادی عربستان در برابر حملات یمنیها تبدیل کرده است. حمله جدید از این منظر نیز قابلتوجه است که نشان میدهد فاصله جغرافیایی و برتری تسلیحاتی عربستان الزاماً به معنای مصونیت زیرساختهای حیاتی این کشور نیست. تکرار حملات به تأسیسات نفتی همچنین میتواند برای ریاض از جنبهای فراتر از خسارت مستقیم اهمیت داشته باشد؛ چراکه امنیت زیرساختهای انرژی، یکی از پایههای اصلی اعتبار اقتصادی و سیاسی عربستان در منطقه است.
یمن: گزینههای بعدی در راه است
همزمان با این تحولات، یک منبع نظامی یمنی اعلام کرده است که حملات نیروهای مسلح این کشور بر مواضع و مراکز تجمع فرماندهان نیروهای وابسته به عربستان متمرکز بوده و اهداف براساس اطلاعات عملیاتی و دادههای دقیق انتخاب میشوند. به گفته این منبع، حملات به فرماندهان و مراکز وابسته به ریاض، بخشی از آمادگی آنان برای ورود به نبرد زمینی را مختل کرده است. این مقام یمنی همچنین هشدار داده است که در صورت تصمیم عربستان برای ورود به یک جنگ فراگیر، صنعا گزینههای متعددی برای پاسخ در اختیار دارد. از نگاه یمنیها، حملات اخیر را باید بخشی از یک رویارویی گستردهتر دانست؛ رویاروییای که در آن فشار نظامی عربستان و نیروهای همسو با آن، با پاسخ مستقیم یمن مواجه
میشود.
وزارت خارجه یمن نیز در بیانیهای، ارسال تجهیزات و اعزام نیرو از سوی عربستان را نشانه ابعاد گسترده طرحی دانسته که به گفته این وزارتخانه میتواند اوضاع را به سمت بیثباتی و هرجومرج بیشتر سوق دهد و هدف قرار دادن نیروها و تجهیزات ارسالی عربستان را «حق قانونی و مشروع» خود توصیف کرده است. در همین چارچوب، محمد الفرح، عضو دفتر سیاسی انصارالله، ریاض را دشمن اصلی یمن خوانده و بر ادامه معادله «محاصره در برابر محاصره» تأکید کرده است. از نگاه جریان حاکم بر صنعا، درگیریهای جاری صرفاً مجموعهای از زد و خوردهای پراکنده در داخل یمن نیست، بلکه بخشی از تقابل مستقیمتر با سیاستهای عربستان در قبال این کشور است.
شکار سه پهپاد سعودی
در ۲۴ ساعت
همزمان، سخنگوی نیروهای مسلح یمن از سرنگونی سه پهپاد سعودی طی ۲۴ ساعت خبر داده است، ادعایی که نشاندهنده تشدید فعالیتهای شناسایی و نظامی عربستان در آسمان یمن است. براساس بیانیه یحیی سریع، یکی از این پهپادها از نوع Wing Loong2 بوده که هنگام انجام آنچه یمنیها «عملیات خصمانه» در آسمان استان البیضاء عنوان کردند، سرنگون شده است. پیش از آن نیز از سرنگونی یک پهپاد CH4 در استان الجوف و یک پهپاد دیگر در آسمان استان تعز خبر داده شده بود. اگر این گزارشها را در کنار تحولات میدانی قرار دهیم، تصویری از افزایش فعالیتهای هوائی و اطلاعاتی عربستان در یمن به دست میآید، فعالیتهایی که طبیعتاً با واکنش پدافندی و تهاجمی طرف یمنی همراه شده است.
الحدیده؛
هزینه انسانی در میدان
در سوی دیگر این رویارویی، گزارشهایی از تلفات غیرنظامیان در غرب یمن منتشر شده است. براساس گزارش ایرنا به نقل از شبکه المسیره، در حمله خمپارهای نیروهای وابسته به عربستان به منطقه جبل العزفه المسلب در بخش حیس استان الحدیده، یک منزل مسکونی هدف قرار گرفته و سه زن کشته و دو نفر زخمی شدهاند. در روزهای پیش از آن نیز، بنا بر همین گزارش، در حملهای در بخش الجراحی استان الحدیده، شماری از اعضای یک خانواده کشته شدهاند. براساس آخرین آمارهای ارائهشده توسط منابع نظامی و پزشکی به خبرگزاری فرانسه در چند روز اخیر، درگیریهای شدید میان نیروهای مزدور عربستان و مقاومت یمن که از روز پنجشنبه آغاز شده، دستکم ۱۲۰ کشته بر جای گذاشته است، درگیریهایی که خونینترین رویارویی مسلحانه طی سالهای اخیر محسوب میشود. شمار تلفات مزدوران آنها از ۳۹ نفر به ۶۶ نفر افزایش یافته است. در همین حال، منابع پزشکی و امنیتی از شهادت دستکم ۶۲ تن از نیروهای مقاومت خبر دادهاند.
گفتنی است، مجموع این تحولات نشان میدهد که نبرد یمن و عربستان بار دیگر تنها در خطوطمقدم زمینی تعریف نمیشود و زیرساختهای انرژی، پهپادها، مراکز فرماندهی و مناطق مرزی نیز به میدان اصلی تقابل تبدیل شدهاند. حمله تازه به آرامکو در جیزان، در کنار گزارشهای مربوط به سرنگونی پهپادهای سعودی و درگیریهای الحدیده، نشان میدهد که هرگونه تشدید نظامی از سوی ریاض میتواند با پاسخهایی مواجه شود که هزینه آن را به داخل خاک و زیرساختهای حساس عربستان نیز منتقل میکند. برای عربستان، مسئله فقط خسارت احتمالی به یک پالایشگاه نیست؛ تداوم چنین حملاتی میتواند این پرسش را پررنگتر کند که آیا فشار نظامی و استفاده از نیروهای همسو در یمن، واقعاً امنیت مورد نظر ریاض را تأمین کرده است یا خود به عاملی برای گسترش دامنه تهدید علیه منافع حیاتی این کشور تبدیل شده است.
هشدار یمن درباره حضور بیگانگان در سومالی
خبر دیگر، به گزارش تسنیم، عبدالواحد ابوراس، معاون وزیر امور خارجه یمن در صنعا، گفت: «حضور نظامی آمریکا در سومالی، بخشی از اقدامات دشمن صهیونیستی و در راستای تکمیل نقشهای تعیینشده میان بازوهای مختلف صهیونیسم است. این تحرکات نظامی، امنیت سومالی، کشورهای حوزه شاخ آفریقا و کل منطقه را با تهدیدی جدی روبهرو کرده است. صنعا این اقدامات را همسو با سیاستهای توسعهطلبانه و مداخلهجویانه رژیم صهیونیستی در قاره آفریقا ارزیابی
میکند.»
گفتنی است، حضور نظامی آمریکا در سومالی را نمیتوان صرفاً اقدامی برای تأمین امنیت یا مبارزه با تروریسم دانست که این ادعایی مسخره مینماید؛ شاخ آفریقا بهدلیل قرارگرفتن در مجاورت دریای سرخ، خلیج عدن و بابالمندب، یکی از مهمترین مناطق استراتژیک جهان است و هرگونه گسترش حضور نظامی آمریکا و متحدانش در این منطقه، میتواند بخشی از تلاش برای تثبیت نفوذ بر مسیرهای حیاتی تجاری و امنیتی باشد. در این میان، نقش رژیم اسرائیل نیز قابلتوجه است؛ اسرائیل طی سالهای اخیر کوشیده دامنه روابط و نفوذ خود را در کشورهای پیرامون دریای سرخ و شاخ آفریقا گسترش دهد تا موقعیت خود را در برابر یمن و دیگر بازیگران منطقه تقویت کند. آمریکا و رژیم اسرائیل بهجای تکیه بر ظرفیت کشورهای منطقه برای حل مسائل امنیتی، بهدنبال گسترش حضور و نفوذ خود در مناطق حساس هستند، سیاستی که تجربه سالهای گذشته نشان داده نهتنها به ثبات منجر نشده، بلکه مشکلساز هم بوده است.