ونزوئلا ؛ قربانی جدیدترین شکل استعمار
سرویس خارجی-
روزنامه نیویورکتایمز با اشاره به توافق جدید نفتی بین ونزوئلا و آمریکا نوشته است این کشور در حال تجربه جدیدترین شکل از استعمارگری آمریکا است.
تحولات ماههای اخیر ونزوئلا را باید درس عبرتی برای جهانیان دانست. کشوری که با حمله آمریکا و دزدیدن رئیسجمهور این کشور قرار بود مشکلات سیاسی و اقتصادیاش حل شود حالا به موردی مثالزدنی برای استعمار تبدیل شده است. زمانی که ترامپ شهریورماه سال 1404 بخش زیادی از نیروی دریایی آمریکا را در دریای کارائیب و در نزدیکی مرزهای ونزوئلا مستقر کرد، بسیاری از کارشناسان، رسانهها و حتی خود مقامات آمریکایی اعلام کردند که آمریکا بهدنبال حمله به ونزوئلا و تصاحب ذخایر عظیم نفتی این کشور است. متأسفانه عدم آمادگی دولت و ارتش در مقابل این توطئه و خیانت بخشهایی از دولت و ارتش ونزوئلا، باعث شد که ارتش آمریکا در عملیاتی مشترک با سازمان سیا، روز شنبه 3 دی 1404 با حمله به کاراکاس پایتخت، نیکولاس مادورو رئیسجمهور و همسرش را برباید و به آمریکا منتقل کند.
ترامپ قبل و بعد از این آدمربایی بارها اعلام کرده بود که هدف از این عملات تصاحب ذخایر سرشار نفتی ونزوئلا است. ذخایر نفتی اثباتشده ونزوئلا حدود ۳۰۳ میلیارد بشکه برآورد میشود که این کشور را در رتبه نخست جهان قرار میدهد. طبق اظهارات مقامات آمریکایی، نفت این کشور میتواند نیاز 100 سال آینده آمریکا را تأمین کند. تحولات سه ماه اخیر در روابط بین واشنگتن و کاراکاس نشان میدهد که ترامپ به آرزویش رسیده است. چندی پیش روزنامه معتبر اسپانیایی «الاکونومیستا» گزارشی منتشر کرد که نشان میداد «دلسی رودریگز» رئیسجمهور موقت ونزوئلا در ابلاغیهای رسمی به مشتریان نفت ونزوئلا شامل شرکتهای هواپیمایی و کشتیرانی دستور داده است که از این پس بهای سوخت را نه به حساب دولت ونزوئلا، بلکه به طور مستقیم به خزانهداری آمریکا واریز کنند. به دنبال آن روزنامه انگلیسی فایننشالتایمز در گزارشی نوشت: آمریکا حدود 13 میلیارد دلار پول نفت ونزوئلا را بالا کشیده است. چدی پیش هم پولیتیکو در گزارشی نوشته بود: «در حالی که مردم ونزوئلا گرفتار ویرانیها و مشکلات وقوع زلزله در کشورشان هستند، دیپلماتها و نظامیان آمریکایی مشغول غارت نفت این مردمند.»
امپریالیسم جدید
غارت منابع نفتی ونزوئلا وارد مرحله بسیار تازهای شده است. طی روزهای گذشته رسانهها ابعاد تازهای از غارت منابع نفتی ونزوئلا را فاش کردند که در ادامه خود ترامپ و دلسی رودریگز هم آن را تأیید کردند. روز شنبه بود که «دونالد ترامپ» اعلام کرد که به دستور او، «مارکو روبیو» وزیر خارجه و «پیت هگزت» وزیر جنگ این کشور، با همکاری «دلسی رودریگز» زمینه کنترل آمریکا بر بیش از ۶۵ میلیارد بشکه از ذخایر اثباتشده نفت ونزوئلا را فراهم کردهاند. ترامپ این توافق را بزرگترین معامله نفتی تاریخ توصیف کرده و گفت: این قرارداد بدون تحمیل هزینه به مالیاتدهندگان آمریکایی، عرضه نفت آمریکا را افزایش و قیمت انرژی را برای مصرفکنندگان این کشور کاهش خواهد داد.
براساس اطلاعات منتشرشده، توافق جدید توسعه ۱۷ میدان راهبردی ونزوئلا را دربر میگیرد. ذخایر اثباتشده این میادین حدود ۶۵ میلیارد بشکه، معادل بیش از یکپنجم کل ذخایر نفت ونزوئلا، اعلام شده است. دونالد ترامپ گفته است آمریکا از طریق همکاری با بخش خصوصی، «کنترل » این ذخایر را به دست خواهد آورد. گزارش آسوشیتدپرس نیز از تشکیل شرکتی جدید با سهم مؤثر ۵۵ درصدی طرف آمریکایی در تولید و برخورداری آن از حقوق توسعه ۱۷ میدان سخن گفته است. بخشی از نفت تولیدشده قرار است با قیمت تمامشده در اختیار آمریکا قرار گیرد و برای تأمین پالایشگاهها، ذخایر راهبردی و نیازهای نظامی آن کشور مصرف شود. به گزارش ایرنا، دولت ونزوئلا مدت چارچوب همکاری انرژی با آمریکا را ۲۵ سال اعلام کرده است؛ در حالی که برخی گزارشها از اعطای حقوق توسعه صدساله به شرکت مشترک خبر دادهاند. به گفته یکی از مقامات آمریکایی به آکسیوس، «این توافق تاریخی با کشوری که بزرگترین ذخایر جهان را دارد، ذخایر نفتی آمریکا را بیش از دو برابر خواهد کرد. بزرگ خواندن این توافق، کملطفی است، این توافق بسیار عظیم است!»
سفیر پیشین آمریکا در روسیه هم قرارداد نفتی واشنگتن با کاراکاس را یادآور «امپریالیسم قرنهای گذشته» دانست و گفت: آمریکا با استفاده از قدرت خود برای دستیابی به منابع نفتی یک کشور دیگر، رویکردی شبیه قدرتهای استعماری گذشته در پیش گرفته است. «مایکل مکفال» در گفتوگو با شبکه اماسنَو گفت: «این توافق یادآور زمانی است که کشورهای شمال به کشورهای جنوب میرفتند و از قدرت و نیروی نظامی برای استخراج طلا، نقره، ادویه و نفت استفاده میکردند. رئیسجمهور ترامپ نیز با این توافق همین کار را انجام میدهد.»
نابودی حاکمیت ونزوئلا
روزنامه نیویورکتایمز هم با اشاره به توافق نفتی اخیر میان واشنگتن-کاراکاس، ونزوئلا را جدیدترین شکل «استعمار آمریکا» خواند و نوشت: وعدههای داده شده برای تغییرات سیاسی در ونزوئلا عملی نشد اما حاکمیت این کشور بر منابع نفتی از بین رفته است. به نوشته نیویورکتایمز، توافق جدید میان دولت آمریکا و دولت ونزوئلا برای واگذاری کنترل اکثریت بخش بزرگی از ذخایر نفتی این کشور به آمریکا، موجی از نگرانی و نارضایتی را در میان ونزوئلاییها برانگیخته است؛ توافقی که به گفته منتقدان، با توجه به اهمیت تاریخی نفت برای هویت ملی ونزوئلا، میتواند به معنای از دست رفتن بخشی از حاکمیت این کشور باشد.
روزنامه نیویورکتایمز در ادامه گزارش خود مینویسد: بسیاری از ونزوئلاییها از مدتها قبل انتظار داشتند که بازداشت نیکلاس مادورو، توسط نیروهای آمریکایی در ژانویه(دی) هزینهای برای ونزوئلا داشته باشد. اکنون با اعلام توافق نفتی، ابعاد این هزینه برای بسیاری از مردم ونزوئلا روشنتر شده است. این توافق در شرایطی صورت میگیرد که تغییر سیاسی مورد انتظار در ونزوئلا هنوز رخ نداده است. دِلسی رودریگز همچنان در قدرت است، میلیونها ونزوئلایی در فقر زندگی میکنند، خاموشیهای برق ادامه دارد و هنوز تاریخی برای برگزاری انتخابات تعیین نشده است.
به گزارش فارس، نیویورکتایمز میافزاید: گروهی از مردم واگذاری کنترل صنعت نفت به آمریکا را به معنای از دست رفتن حاکمیت ملی میدانند. یک مدیر سابق شرکت نفت دولتی ونزوئلا در ماراکایبو گفت: آمریکا قرار است صنعت نفت کشور را مدیریت کند و «حاکمیت در اینجا از بین میرود». اهمیت این مسئله از آن جهت بیشتر است که ونزوئلا در دهه ۱۹۷۰ صنعت نفت خود را ملی کرد و کنترل دولتی بر منابع نفتی بعدها به یکی از پایههای اصلی ایدئولوژی دولت سوسیالیستی هوگو چاوز تبدیل شد. به همین دلیل، تصمیم رودریگز برای واگذاری بخش قابلتوجهی از این منابع به آمریکا، یک تغییر جهت اساسی در سیاست ونزوئلا محسوب میشود. این گزارش میافزاید: رافائل رامیرز، از چهرههای نزدیک به چاوز و رئیس پیشین شرکت نفت ونزوئلا که اکنون در تبعید به سر میبرد، رودریگز را متهم کرده که «درهای شکل جدیدی از استعمار آمریکا» را گشوده است. با این حال، برخی مخالفان دولت نیز حاضرند بخشی از کنترل نفت را در ازای بهبود شرایط اقتصادی بپذیرند.
توهم ترامپ
دونالد ترامپ روز یکشنبه اعلام کرد آمریکا قصد دارد از نفت ونزوئلا برای بازسازی ذخایر راهبردی خود استفاده کند. ترامپ در پیامی اعلام کرد نفت ونزوئلا که در چارچوب توافق جدید میان واشنگتن و کاراکاس در اختیار آمریکا قرار میگیرد، برای پرکردن موجودی ذخایر راهبردی نفت این کشور مورد استفاده قرار خواهد گرفت و روند بازسازی ذخایر بهزودی آغاز میشود.
با این وجود به گفته کارشناسان ونزوئلا از نظر ذخایر نفتی یکی از غنیترین کشورهای جهان است، اما سالها تحریم، کمبود سرمایهگذاری، فرسودگی تجهیزات و ضعف زیرساختها باعث شده فاصله بسیار زیادی میان حجم ذخایر زیرزمینی و توان تولید روزانه این کشور وجود داشته باشد. به گزارش تسنیم به گفته این کارشناسان، ونزوئلا اکنون تنها حدود
1.2 میلیون بشکه در روز نفت تولید میکند و افزایش تولید به سرمایهگذاری گسترده و زمان نیاز دارد. بنابراین، نفت ونزوئلا میتواند یک پشتوانه استراتژیک بلندمدت برای آمریکا باشد، اما نمیتوان انتظار داشت صدها میلیون بشکه کسری ذخایر استراتژیک آمریکا در چند ماه جبران شود. براساس آخرین آمار وزارت انرژی آمریکا، موجودی ذخایر راهبردی نفت این کشور (SPR) در هفته منتهی به 21 اوت(30 مرداد) با کاهش حدود
3.7 میلیون بشکهای به 289.7 میلیون بشکه رسیده است؛ رقمی که پایینترین سطح ذخایر آمریکا از نوامبر 1982 محسوب میشود. این ذخایر در پایان سال 2025 حدود
411 میلیون بشکه بود؛ بنابراین طی حدود هشت ماه، بیش از 121 میلیون بشکه از موجودی این ذخایر کاسته شده است. ظرفیت مجاز ذخیرهسازی حدود 714 میلیون بشکه است و موجودی فعلی به حدود 40 درصد این ظرفیت رسیده است.